Αστάθεια στον Ειρηνικό χωρίς την Κίνα

Ζεμίν – Κλίντον. Το ενδιαφέρον των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή της Ασίας του Ειρηνικού είναι ότι αυτή η περιοχή πρέπει να είναι σταθερή, όχι μόνον από στρατιωτική άποψη, αλλά πολιτικά και οικονομικά

Αν και πολλοί συνεχίζουν να πιστεύουν ότι τα πάντα κινούνται γύρω από την
Ευρώπη, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, στον Ειρηνικό, κυρίως στην περιοχή της
Κίνας, φαίνεται να μεταφέρεται για τον 21ο αιώνα το «κέντρο βάρους» πολλών
ενδιαφερομένων και ασφαλώς πολλών συμφερόντων.

Ένας από τους καλύτερους γνώστες των «μυστικών» αυτής της γωνιάς της γης είναι
ο 58χρονος Αμερικανός πρέσβης στην Κίνα Ζόζεφ Προύχερ, ναύαρχος και πρώην
διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στον Ειρηνικό, ο οποίος με δέχθηκε στο
γραφείο του στο Πεκίνο.

«Έργο μου είναι να αναπτύξω τις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας, στα σημεία σύμπτωσης των
συμφερόντων των δύο χωρών», σημειώνει από την αρχή της συζήτησής μας, που
έγινε με αφορμή τη θετική ψήφο του αμερικανικού Κογκρέσου για την ένταξη της
μεγαλύτερης ­ πληθυσμικά ­ χώρας του κόσμου στον Παγκόσμιο Οργανισμού
Εμπορίου. «Το ενδιαφέρον των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή της Ασίας του
Ειρηνικού», παρατηρεί, «είναι ότι αυτή η περιοχή πρέπει να είναι σταθερή, δεν
εννοώ στατική. Να είναι σταθερή, όχι μόνον από στρατιωτική άποψη, αλλά
πολιτικά και οικονομικά».

Ο κ. Προύχερ τονίζει πως «δεν μπορούμε να έχουμε ασφάλεια στην περιοχή χωρίς
μια Κίνα που να έχει τα ίδια χαρακτηριστικά όπως και οι άλλες χώρες».

Και αναγνωρίζει ότι οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν κάθε λόγο να υπάρχει σταθερότητα
«στη Νότια Ασία, στο Πακιστάν και στην Ινδία». Μιλάει για «καυτά σημεία στην
περιοχή, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν προβλήματα». Και τα προσδιορίζει: «Η
κορεατική χερσόνησος, τα στενά της Ταιβάν και το Κασμίρ, η περιοχή μεταξύ
Πακιστάν και Ινδίας».

Η συνάντηση. Ο δημοσιογράφος των «ΝΕΩΝ» Γιάννης Ε. Διακογιάννης συνομιλεί με τον Αμερικανό πρέσβη στην Κίνα Ζόζεφ Προύχερ στο γραφείο του τελευταίου στο Πεκίνο

Ο Αμερικανός πρέσβης αναφέρεται ακόμα και «σε κοινά ενδιαφέροντα, αυτά που
αποκαλώ παγκόσμια ζητήματα, όπως το περιβάλλον, τα θέματα τροφής, το νερό, ο
μη πολλαπλασιασμός όπλων μαζικής καταστροφής», «τα οποία δεν πρόκειται να
επιλυθούν χωρίς τη συνεργασία ΗΠΑ και Κίνας».

Ασφαλώς, υπάρχουν και τα πλέον επείγοντα θέματα. «Εκεί που επικεντρώνει την
προσοχή της η πρεσβεία μας αυτή τη στιγμή, είναι μερικά διμερή θέματα. Το
πρώτο είναι το θέμα της Ταϊβάν. Οι ΗΠΑ, η Κίνα και ο λαός της Ταϊβάν το
θεωρούν μεγάλο ζήτημα. Και είναι βασικά θέμα της Κίνας για να το λύσει».

«Οι ΗΠΑ πρέπει να βοηθήσουμε να δημιουργηθεί ένα κλίμα, ώστε και η Ταιβάν να
μην αισθανθεί απομονωμένη και απόμακρη, αλλά και οι πολίτες της Κίνας να μην
αισθανθούν ότι τους βλάπτει…

Το δεύτερο θέμα στο οποίο έχει επικεντρωθεί η προσοχή μας, είναι ο μη
πολλαπλασιασμός των όπλων. Δεν πρέπει κανένα έθνος στην περιοχή να τα
πολλαπλασιάσει, είτε αυτά είναι βιολογικά, είτε χημικά, είτε πυρηνικά, ούτε να
πολλαπλασιάσει τα μέσα για να τα μεταφέρει». Ο κ. Προύχερ μιλάει και για τα
ανθρώπινα δικαιώματα ­ αιχμή του δόρατος της πολιτικής των ΗΠΑ στην περιοχή.
«Είναι ένα ενδιαφέρον θέμα…Στην Ελλάδα είναι δεδομένο. Εκεί διαμορφώθηκαν
αυτές οι δημοκρατικές αρχές. Και η δική μας χώρα βασίζεται σ’ αυτές. Έχουμε
ένα καθεστώς υψηλής αναγνώρισης των ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών.

Αυτό είναι θέμα συζήτησης. Θα ακούσετε την κινεζική ηγεσία να συζητάει επίσης
για δημοκρατικές αρχές. Ελπίζουμε ότι μπορεί να υπάρξει εποικοδομητική
συζήτηση. Είναι ένα θέμα που κρατάει τα έθνη μας ως έναν βαθμό χώρια αυτή τη
στιγμή».

Όσο για την ένταξη της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, το ενδιαφέρον
των ΗΠΑ είναι μεγάλο.

Ο κ. Προύχερ εξηγεί τι σημαίνει αυτή η αλλαγή για τη χώρα του: «Για τις ΗΠΑ
σημαίνει αυξημένη πρόσβαση στην κινεζική αγορά. Η χώρα μας έχει αφήσει
ελεύθερη την πρόσβαση των άλλων στην αγορά της.

Θα έλεγα το ίδιο περιμένει και από αυτούς. Να μην υπάρχουν, δηλαδή,
περιορισμοί μέσω δασμών ή άλλων πραγμάτων… Όταν η Κίνα ενταχθεί στον ΠΟΕ θα
πρέπει να ανοίξει τις αγορές της όχι μόνον στις ΗΠΑ αλλά και σε άλλα κράτη».

Βεβαίως, όπως παρατηρεί, υπάρχουν δυσκολίες. «Η Κίνα έχει διαμορφώσει τις
οικονομικές της σχέσεις στο πέρασμα του χρόνου με τρόπο που δεν έχει
εναρμονισθεί με τον υπόλοιπο κόσμο».

Και κάνει λόγο για «οικονομικές αλλαγές» που θα φέρουν και «αλλαγές πολιτικής
στην Κίνα».

Πάντως, ο κ. Προύχερ προχωράει και σε ορισμένες προτάσεις για τις αλλαγές που,
κατά τη γνώμη του, χρειάζονται στην κινεζική οικονομία. «Θα πρέπει να αλλάξει
ένα μεγάλο μέρος αυτών που κάνουν σήμερα με όρους προστασίας, ενισχύσεων στα
αγροτικά προϊόντα και στις διάφορες βιομηχανίες. Το να μπορέσει η Κίνα να
λειτουργήσει ως μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου θα είναι στην αρχή
δύσκολο. Έχει 1,3 δισεκατομμύρια πληθυσμό. Είναι πολύς κόσμος και θα χρειαστεί
χρόνος και βοήθεια όχι μόνον από τις ΗΠΑ, αλλά και από άλλα μέλη του ΠΟΕ».

Ο Αμερικανός πρέσβης επισημαίνει ότι «ένας τρόπος είναι να επιταχυνθεί η
οικονομική μεταρρύθμιση της Κίνας». Μόνο που «η μετατροπή των κρατικών
επιχειρήσεων είναι δύσκολη υπόθεση, όπως είναι διαμορφωμένες οι τράπεζες στην
Κίνα». «Εμείς ενδιαφερόμαστε για την ευημερία της Κίνας», υποστηρίζει.

«Τα επόμενα χρόνια θα είναι ένα έθνος σε απόλυτη συμφωνία με τις διεθνείς
νόρμες που θα βλέπει τις ΗΠΑ ως αξιόπιστο συνέταιρο».