Ευθανασία με τον νόμο

Εδώ και είκοσι χρόνια, οι αρχές στην Ολλανδία έκαναν… τα στραβά μάτια
στην πρακτική της ευθανασίας. Τη Δευτέρα όμως, και επισήμως πλέον, αρχίζει στο
Ολλανδικό Κοινοβούλιο ο τελικός κύκλος της διαδικασίας ψήφισης νομοθεσίας που
αποποινικοποιεί την ευθανασία.

Μάνα και κόρη. Η Νέλεκε Γιόρισεν (πάνω) δεν αντιτάχθηκε στη θέληση της μητέρας της Μαρία (κάτω) να πεθάνει διά της μεθόδου της ευθανασίας

Αυτή η κίνηση έχει προκαλέσει σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες μεγάλη συζήτηση
γύρω από το κατά πόσον θα έπρεπε τελικά να γενικευθεί η νομιμοποίηση της
ευθανασίας. Οι απόψεις όμως διίστανται.

Το καλοκαίρι του 1998 η μητέρα της Νέλεκε Γιόρισεν, Μαρία, έμαθε ότι είχε
καρκίνο και ότι είχε εξαπλωθεί σε ολόκληρη την κοιλιακή χώρα. Οι γιατροί στο
νοσοκομείο του Ρότερνταμ είπαν ότι δεν μπορούσαν να της παρέχουν καμία άλλη
βοήθεια πέραν του να τη ναρκώνουν με μορφίνη όταν οι πόνοι θα γίνονταν
αφόρητοι. Τότε η Μαρία Γιόρισεν αποφάσισε ότι ήθελε να υποβληθεί σε ευθανασία
επειδή «ήθελε να πεθάνει με αξιοπρέπεια, και όχι σαν κάποιο παλιόσκυλο», λέει
σήμερα η Νέλεκε.

Τους αποχαιρέτησε

Η Νέλεκε Γιόρισεν πήρε τη μητέρα της σπίτι. Φώναξε την κόρη της και τον
οικογενειακό γιατρό, ο οποίος τους εξήγησε τη διαδικασία της ευθανασίας. Έτσι
λοιπόν η Νέλεκε έκανε ένα έγγραφο, όπου η μητέρα της Μαρία δήλωνε επισήμως και
εγγράφως ­ ενώπιον και του οικογενειακού γιατρού και ενός άλλου γιατρού ­ την
επιθυμία της να υποβληθεί σε ευθανασία. Καθορίσθηκε επίσης συγκεκριμένη
ημερομηνία και ώρα.

Μέχρι εκείνη την ημέρα, η Μαρία Γιόρισεν πέρασε τον χρόνο που της είχε
απομείνει βάζοντας σε τάξη τις υποθέσεις της και αποχαιρετώντας οικείους,
συγγενείς και φίλους αγαπημένους. Όταν ήρθε η ώρα να της κάνουν τη θανατηφόρο
ένεση, η Μαρία Γιόρισεν αποχαιρέτησε την οικογένειά της και είπε στην κόρη
της: «Είμαι έτοιμη για το ταξίδι. Δώσε μου ένα φιλί». Τότε η Νέλεκε της έπιασε
το ένα χέρι και η εγγονή της το άλλο. Την ώρα που η ασθενής προσευχόταν, ο
γιατρός τής έδωσε ένα αναισθητικό και λίγο αργότερα της έκανε την ένεση που
σταμάτησε την καρδιά της. Η Νέλεκε Γιόρισεν χαρακτηρίζει την ιστορία αυτή ως
«θλιβερή, αλλά ωραία».

Οι γιατροί δεν πρέπει να παίζουν τον ρόλο του Θεού

Άντριου Λόσον. Εκφράζει την άποψη ότι η ευθανασία είναι μια ανεπίτρεπτη πρακτική

Ακριβώς την αντίθετη άποψη έχει όμως ο έγκριτος Βρετανός αναισθησιολόγος,
Άντριου Λόσον, ο οποίος πιστεύει ότι οι γιατροί δεν πρέπει «να παίζουν τον
Θεό».

Όπως υποστηρίζει χαρακτηριστικά ο Άντριου Λόσον: «Αρνούμαι να αποδεχθώ ότι
εμείς οι γιατροί, ως επαγγελματικός κλάδος, θα πρέπει να αγκαλιάσουμε τον
φόνο, ακόμα και εάν ο φόνος αυτός διαπράττεται με τα καλύτερα κίνητρα, ακόμα
και αν το δικαίωμα στον θάνατο νομιμοποιούνταν κάποτε. Αν εγώ χορηγήσω σε έναν
συνάνθρωπό μου ένα φάρμακο, ή του κάνω μία ένεση, που εγώ γνωρίζω ότι, χωρίς
αμφιβολία, θα τερματίσει τη ζωή του ­ και αυτός είναι πράγματι ο κύριος σκοπός
μου ­ αυτό είναι δολοφονία».

«Ως γιατροί έχουμε καθήκον να φροντίζουμε τους ασθενείς μας», συνεχίζει ο
Λόσον. «Υπάρχει μία πάρα πολύ μεγάλη και πολύ πραγματική διαφορά, ανάμεσα στο
να σταματάμε να παρέχουμε υποστήριξη σε κάποιον, όταν αντιλαμβανόμαστε ότι η
υποστήριξη αυτή δεν αποδίδει καρπούς, και στο να υποβάλουμε τον ασθενή σε μια
θεραπεία που σκοπό έχει να προκαλέσει τον θάνατό του».

«Λέγεται ότι υπάρχει μεγάλη δημόσια ζήτηση για την ευθανασία και ότι,
επομένως, εμείς οι γιατροί δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να αρνηθούμε την παροχή
τέτοιας βοήθειας, εάν μας ζητηθεί.

Αλλά λέγεται επίσης ότι ο κόσμος θα ψήφιζε και υπέρ της θέσπισης της θανατικής
ποινής, εάν του δινόταν τέτοιο περιθώριο.

Εγώ νομίζω όμως ότι όσο οι γιατροί δεν πρέπει ποτέ να συμφωνήσουν να
τραβήξουνε τη σκανδάλη για να εκτελέσουν έναν μελλοθάνατο, άλλο τόσο δεν
πρέπει ποτέ να συμφωνήσουν να ετοιμάσουν μια θανατηφόρο ένεση. Απλώς και μόνον
επειδή μια ένεση δεν προκαλεί θόρυβο και δεν σκορπίζει αίματα παντού, δεν
σημαίνει ότι είναι και ηθικώς ανώτερη από μια σφαίρα».