ΠΡΟΣΩΠΑ Η κυρία παραμένει «σιδηρά»

Οι κινήσεις της έχουν γίνει πιο αργές, το πρόσωπό της πιο χλωμό με τα
χρόνια. Η Μάργκαρετ Θάτσερ κλείνει σήμερα τα 75 και εξακολουθεί να διχάζει.

Μάργκαρετ Θάτσερ. Μονοπώλησε το ενδιαφέρον στο συνέδριο των Συντηρητικών

Η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Βρετανίας, η «Σιδηρά Κυρία», όπως την είχε
επιτυχημένα χαρακτηρίσει μια σοβιετική εφημερίδα στη διάρκεια του Ψυχρού
Πολέμου, μπορεί ουσιαστικά να εκδιώχθηκε από την εξουσία από το ίδιο της το
κόμμα, το οποίο την κράτησε έκτοτε στο περιθώριο, αλλά σε κάθε δημόσια
εμφάνισή της συγκεντρώνει τους προβολείς της δημοσιότητας. Στο συνέδριο των
Συντηρητικών, αυτή την εβδομάδα, το ενδιαφέρον των δημοσιογράφων επικεντρώθηκε
πάνω της περισσότερο απ’ ό,τι σε οποιονδήποτε άλλο ­ περιλαμβανομένων του
σημερινού αρχηγού του κόμματος Ουΐλιαμ Χέηγκ και των δύο άλλων παρόντων πρώην
πρωθυπουργών, του Τζων Μέητζορ και του Έντουαρντ Χηθ. Στο κάτω-κάτω δεν
υπάρχει διεθνώς αναγνωρισμένος Μεητζορισμός ή Χηθισμός και ουδείς γνωρίζει αν
θα υπάρξει κάποτε Χεηγκισμός. Αλλά ο Θατσερισμός έχει πλέον κατοχυρωθεί ως μια
σκληρή δεξιά οικονομική και πολιτική ιδεολογία που εφαρμόσθηκε από τη
Μάργκαρετ Θάτσερ στα 11 χρόνια της πρωθυπουργία της προς δόξαν της ελεύθερης
αγοράς.

Η Θάτσερ εξακολουθεί να έχει φανατικούς οπαδούς και ορκισμένους εχθρούς, οι
οποίοι διαφωνούν ακόμη αν η περίοδος του Θατσερισμού, από το 1979 ώς το 1990,
ήταν καλό ή κακό για τη Βρετανία. Οι πρώτοι υποστηρίζουν πως η Θάτσερ
απελευθέρωσε την οικονομία από τον ενοχλητικό κρατικό έλεγχο και τις κατώτερες
τάξεις από το «πατρονάρισμα» των σοσιαλιστών μέσω της κοινωνικής πρόνοιας.
Αλλά στο συνέδριο των Εργατικών, τον περασμένο μήνα, η αναφορά του ονόματός
της προκαλούσε αμέσως τις αποδοκιμασίες των συνέδρων: γι’ αυτούς είναι η
πρωθυπουργός που θυσίασε τρία εκατομμύρια ανέργους στον βωμό της ελεύθερης
αγοράς, που κατήργησε τις κοινωνικές δαπάνες, που κατέστρεψε το Εθνικό Σύστημα
Υγείας, που μισούσε τους φτωχούς και που είχε κάποτε δηλώσει, «Κοινωνία; Δεν
υπάρχει τέτοιο πράγμα».

Όποια γνώμη κι αν έχει κανείς για την ίδια, γεγονός παραμένει ότι κέρδισε τον
πόλεμο των Φώκλαντς εναντίον της Αργεντινής, κέρδισε τον πόλεμο εναντίον των
εργατικών συνδικάτων, κέρδισε τρεις διαδοχικές εκλογές ­ η πρώτη φορά στη
βρετανική ιστορία που ένα κόμμα κατάφερε κάτι τέτοιο υπό τον ίδιο ηγέτη. Αφού
αποσύρθηκε, πήρε τον τίτλο της βαρόνης και εξακολουθεί να ταξιδεύει ανά τον
κόσμο κάνοντας ομιλίες και προκαλώντας αντιδράσεις. Υποστήριξε τον πρώην
δικτάτορα της Χιλής Πινοτσέτ όταν συνελήφθη στη Βρετανία, το 1998, και τον
επισκέφθηκε πριν αφεθεί ελεύθερος. Και την περασμένη εβδομάδα δήλωσε στο BBC
ότι η πολεμική ιστορία της Βρετανίας δείχνει ότι η χώρα δεν πρέπει να
«μπερδευτεί» με τους Ευρωπαίους γείτονές της. «Είμαστε η καλύτερη χώρα. Τους
σώσαμε», δήλωσε. «Πρέπει να κρατήσουμε την ανεξαρτησία μας. Το καταλαβαίνετε;».