Ευρώπη κυρίαρχων κρατών

«Ναι» σε μια ενωμένη και ισχυρή Ευρώπη των κρατών-εθνών, «όχι» σε ένα
«ευρωπαϊκό υπερκράτος».

Τόνι Μπλερ. Ο Βρετανός πρωθυπουργός ανέπτυξε στη Βαρσοβία τις απόψεις του για την Ευρώπη ενώπιον πολλών ηγετών υποψήφιων χωρών για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση ­ στη φωτό με τον Πολωνό ομόλογό του Γέρζι Μπούζεκ

Τρεις μήνες μετά τις γαλλο-γερμανικές δηλώσεις για την προώθηση της ευρωπαϊκής
ολοκλήρωσης, ο Τόνι Μπλερ άφησε σαφώς να εννοηθεί, μιλώντας την περασμένη
Παρασκευή στη Βαρσοβία ενώπιον πολλών ηγετών χωρών υποψηφίων για ένταξη στην
Ευρωπαϊκή Ένωση, ότι δεν πρέπει να τον υπολογίζει κανείς στην προσπάθεια αυτή.

Ανάμεσα σε μια ένωση που δεν θα είναι τίποτε περισσότερο από «χώρος ελεύθερων
συναλλαγών» και το «κλασικό φεντεραλιστικό μοντέλο», ο Βρετανός πρωθυπουργός
προτείνει ένα είδος Ευρώπης του «τρίτου δρόμου», μια «Ευρώπη ελεύθερων,
ανεξάρτητων και κυρίαρχων κρατών» που, κατά την άποψη του, «θα αποτελέσει ένα
μοναδικό συνδυασμό» εξουσιών, «διακυβερνητικών και υπερεθνικών».

Υπερδύναμη

Ο Μπλερ υπογράμμισε ότι, κατά την άποψή του, «η Ευρώπη μπορεί να είναι, χάρη
στην οικονομική και την πολιτική της ισχύ, μια υπερδύναμη. Μια υπερδύναμη»,
επανέλαβε, «αλλά όχι ένα υπερκράτος».

Σ’ έναν κόσμο όπου κυριαρχεί η αμερικανική ισχύς, ο επικεφαλής τής πιο
φιλοευρωπαϊκής βρετανικής κυβέρνησης της τελευταίας εικοσαετίας εκτιμά ότι
είναι «αναπόφευκτο» και ευκταίο η Ευρώπη ­ μέσω μιας όλο και στενότερης
συνεργασίας μεταξύ των μελών της ­ «να σχεδιάζει μια συλλογική εξουσία», η
οποία να είναι ισχυρή. Εν τούτοις, τόνισε, «ένα υπερκράτος» που θα ετίθετο
υπεράνω των εθνών που το αποτελούν και στο οποίο «θα κυριαρχούσαν υπερεθνικοί
θεσμοί δεν έχει την έγκριση του κόσμου».

«Η αλήθεια», συνέχισε ο πρωθυπουργός, «είναι ότι η πρώτη πηγή δημοκρατικής
ευθύνης στην Ευρώπη είναι οι κυβερνήσεις και τα Κοινοβούλια». «Αυτό δεν
σημαίνει», πρόσθεσε, «ότι η Ευρώπη δεν θα αναπτύξει το δικό της καθεστώς στις
επόμενες γενιές».

Αλλά είναι σαφές ότι ο Τόνι Μπλερ δεν βιάζεται.

«Είναι επιθυμητό και ρεαλιστικό ταυτόχρονα», δήλωσε ακόμη, αντί εντός
συντάγματος «να συνταχθεί μια διακήρυξη αρχών που θα ήταν ένα είδος χάρτη
αρμοδιοτήτων, ο οποίος θα διευκρίνιζε τι γίνεται σε ευρωπαϊκή κλίμακα και τι
σε επίπεδο κρατών».

«Ο χάρτης αυτός», διευκρίνισε, «θα ήταν ένα πολιτικό και όχι νομικό έγγραφο».

Πρόταση για δεύτερη Βουλή

Για να επιβλέπει την τήρηση αυτών των μεγάλων αρχών, ο Τόνι Μπλερ προτείνει τη
δημιουργία «μιας δεύτερης Βουλής στο Ευρωκοινοβούλιο», ένα είδος Γερουσίας, το
έργο της οποίας θα είναι «να βοηθάει στην εφαρμογή των συμφωνημένων αρχών», να
ελέγχει αν αυτές είναι σεβαστές σε κάθε νέα νομοθεσία που θα ψηφίζεται από την
Κάτω Βουλή και να επιβλέπει με δημοκρατικό τρόπο την εκτέλεση των κοινών
πολιτικών στην εξωτερική πολιτική και στην πολιτική της ασφάλειας. Με άλλα
λόγια, «ενώ ένα τυπικό σύνταγμα θα απαιτούσε τη δημιουργία ενός συνταγματικού
δικαστηρίου», η ιδέα του Μπλερ είναι να δημιουργηθεί ένα πολιτικό όργανο
«δυναμικό και όχι στατικό» που θα μπορεί να εξελίσσεται. Ακόμη ο Μπλερ δεν
είναι κατ’ αρχήν αντίθετος στις «ενισχυμένες συνεργασίες» και διαβεβαίωσε πως
δεν έχει «κανένα πρόβλημα με την ιδέα ότι μια ομάδα κρατών – μελών θα μπορούν
να προχωρήσουν μαζί», με την προϋπόθεση όμως ότι «αυτό δεν θα οδηγήσει στη
δημιουργία ενός σκληρού πυρήνα (…) Οι ομάδες αυτές πρέπει να είναι ανά πάσα
στιγμή ανοικτές σε όσους θέλουν να συμμετάσχουν». Για τον Μπλερ, έχει ουσιώδη
σημασία «να αποφευχθεί η δημιουργία μιας Ευρώπης πολλών ταχυτήτων».