Αποστολές διάσωσης κάτω από τη θάλασσα

Οι εκπαιδευτές: Ο Ταμ Μπάιρν (δεξιά) και ο Μαρκ Λάσλι στο Φορτ Ουίλιαμ . «Παρακολουθούσαμε τους δύτες στο “Κουρσκ” και όλοι τους ζηλέψαμε λίγο», λέει ο Μπάιρν

Παρά τις ελπίδες, οι οποίες τελικά διαψεύσθηκαν, η τραγωδία του «Κουρσκ»
αποδεικνύεται ότι ήταν αναπόφευκτη με τον πλέον δραματικό τρόπο. Οι δύτες, οι
οποίοι τελικώς κατάφεραν να ανοίξουν την έξοδο διαφυγής του λαβωμένου
υποβρυχίου, δεν χρειάστηκε να περιπλανηθούν αρκετά στα θολά νερά για να
αντιληφθούν ότι όλο το πλήρωμα ­ 118 άνδρες ­ ήταν νεκρό.

Η απεγνωσμένη έρευνα των δυτών ­ οκτώ Βρετανοί και τέσσερις Νορβηγοί ­
εκατοντάδες πόδια κάτω από την επιφάνεια της Θάλασσας Μπάρεντς μας συνετάραξε.
Έπειτα από όλα αυτά και ανεξάρτητα από την ανακάλυψή τους, κατόρθωσαν να
πετύχουν μέσα σε λίγες ώρες αυτό στο οποίο το ρωσικό Ναυτικό απέτυχε σε
διάστημα οκτώ ημερών. Όσοι γνωρίζουν τον κόσμο της επαγγελματικής κατάδυσης
δεν εκπλήσσονται. Αυτοί οι άνδρες ανήκουν στην ελίτ των δυτών, οι περισσότεροι
από τους οποίους βελτίωσαν τις δεξιότητές τους στα βαθιά νερά, εργαζόμενοι σε
πλατφόρμες άντλησης πετρελαίου στη Βόρεια Θάλασσα.

Η δουλειά τους ωστόσο περιβάλλεται από μυστήριο. Δεν γνωρίζουμε σχεδόν τίποτα
γι’ αυτά τα άτομα ο εθισμός των οποίων για την υποθαλάσσια περιπέτεια
συνδυάζεται με την τάση να ζουν έντονα και στις κατοικημένες ακτές… Λίγες
λεπτομέρειες είναι γνωστές για την ομάδα που προσπάθησε ­ αν και μάταια ­ να
βοηθήσει το πλήρωμα του «Κουρσκ», ωστόσο η ίδια η φύση της εργασίας της
κερδίζει αμέσως τη φαντασία μας.

Παρά τις επαγγελματικές τους ικανότητες, η ζωή πολλών από αυτούς είναι
κομμάτια. Πιθανόν ως αντανάκλαση της ακατάπαυστης τάσης τους να ρισκάρουν,
εμφανίζονται ευπαθείς σε φρικτά δυστυχήματα και διαζύγια. Τα πρόσωπα αρκετών
Βρετανών δυτών αναγνωρίστηκαν εύκολα από τον Ταμ Μπάιρν, ειδικό στις
καταδύσεις και εκπαιδευτή. «Κανένας έμπειρος δύτης δεν θα περίμενε να βρει το
πλήρωμα του υποβρυχίου να παίζει χαρτιά. Τα περισσότερα όμως από τα παιδιά, αν
τα ρωτούσες, θα πηδούσαν αν είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε μια αποστολή
σαν κι αυτή. Λαχταρούμε όλοι την περιπέτεια, έτσι δεν είναι;», δήλωσε.

Ο… Ντόναλντ Ντακ

Η ετοιμασία. Δύτης ετοιμάζεται να μπει σε αρθρωτή στολή

Δύο είναι οι δρόμοι που μπορεί κανείς να ακολουθήσει στη Βρετανία για να γίνει
δύτης: Ο πρώτος, μέσω του Βασιλικού Ναυτικού. Ο άλλος, περισσότερο επικερδής,
να γίνει ανεξάρτητος δύτης. Τέτοιο ιστορικό έχουν και οι οκτώ άνδρες οι οποίοι
συμμετείχαν στην υπό τους Νορβηγούς αποστολή διάσωσης. Αν εργάζονταν στη
Βόρεια Θάλασσα θα μπορούσαν να κερδίζουν περισσότερα από 100.000 στερλίνες
ετησίως, δεσμεύονται όμως με συμβόλαιο με το Ναυτικό, το οποίο τους κρατά
συνεχώς σε αναμονή για το ενδεχόμενο να κληθούν και να συμβάλουν σε
επιχειρήσεις ύστερα από καταστροφές. Υπόκεινται σε ειδική εκπαίδευση που
υπαγορεύει την έκθεσή τους σε ήλιο και οξυγόνο, ώστε να καταστεί δυνατή η
ανταπόκρισή τους στην πίεση που έχουν τα βάθη έως και 1.000 πόδια.

Αυτός ο συνδυασμός τούς κάνει να μιλούν όπως ο… Ντόναλντ Ντακ. «Μπορούμε να
καταλάβουμε ο ένας τον άλλον, αλλά τα πληρώματα υποστήριξης στην επιφάνεια
πρέπει να καταβάλουν προσπάθεια για να αντιληφθούν αυτό που θέλουμε να πούμε»,
τονίζει ο Μπάιρν. Εργάζονται 28 ημέρες και συχνά ανά ομάδες τριών ατόμων σε
μια ειδική κάψουλα. Όταν καταδύονται με την ειδική καμπάνα μπορεί να δουλεύουν
επί έξι ώρες χωρίς παύση. «Αν είσαι τυχερός, τα νερά θα είναι καθαρά. Τις
κακές ημέρες όμως δεν είσαι σε θέση να διακρίνεις ούτε το χέρι σου», συνεχίζει
ο Μπάιρν.

Ο ίδιος έχει στην κατοχή του δύο σπίτια, οδηγεί ένα Range Rover, καθώς και μια
«γρήγορη» μηχανή. Είναι και οι οικονομικές απολαβές που εθίζουν στη δουλειά
τους πολλούς από τους δύτες. Όσο για την προσωπική τους ζωή, στις περισσότερες
περιπτώσεις είναι προβληματική. «Κάποιοι τα καταφέρνουν να διατηρούν σταθερή
την οικογενειακή τους ζωή, όμως είναι δύσκολο να είσαι παντρεμένος…»,
προσθέτει ο Βρετανός ειδικός.

Ο Μαρκ Λάσκι, 34 ετών, ο οποίος επιχειρεί κυρίως στην Άπω Ανατολή, διανύει
«περίοδο διαζυγίου» και ζει μαζί με τη νέα σύντροφό του και τα δίδυμα αγόρια
τους στο Φορτ Ουίλιαμ. «Χρειάζεσαι μια σύζυγο ή φίλη που να καταλαβαίνει τη
φύση της δουλειάς… Ο μόνος τρόπος να μη μείνεις άνεργος είναι να χτίσεις το
όνομά σου», υποστηρίζει. Όπως και ο Μπάιρν, έτσι και ο Λάσκι θα συμμετείχε με
προθυμία στην επιχείρηση διάσωσης που στήθηκε για το πλήρωμα του «Κουρσκ».

Δουλειά στα όρια

Παρά τη λάμψη που συνοδεύει το επάγγελμα αυτό στην επιφάνεια, σπάνια τα
πληρώματα των πλοίων δείχνουν την εκτίμησή τους προς τους δύτες. Ο Ρομπ Νομπλ,
41 ετών, έχει εμπειρία βυθού 15 ετών:

«Όταν ξεκινάμε για μια αποστολή, συνήθως μένουμε στις πιο βρώμικες καμπίνες
και μας μεταχειρίζονται σαν να είμαστε κάτι παραπάνω από υποθαλάσσιοι εργάτες.
Είναι άδικο, γιατί πολλοί έχουν κατάρτιση ειδικών τεχνικών γνώσεων».

Με την πρόοδο της τεχνολογίας και αυτή η εργασία στον βυθό των θαλασσών έχει
γίνει ασφαλέστερη απ’ ό,τι ήταν στο παρελθόν. Ειδικές κάμερες και νέα
συστήματα επικοινωνίας φέρουν τον δύτη σε συνεχή επαφή με το πλήρωμα
υποστήριξης στην επιφάνεια. Και έτσι όμως ατυχήματα ή δυστυχήματα συμβαίνουν.
Οι περισσότεροι δύτες έτυχε να έχουν κάποτε έναν συνάδελφο ο οποίος σήμερα δεν
υπάρχει πια. «Είναι μια δουλειά που σε κρατά πάντα στα όρια», τονίζει ο Νομπλ.

«Ποτέ δεν γνωρίζεις τι θα σε “χαιρετήσει” στον βυθό».