Περιοδεία αμφιβολιών

Βγήκαν τσάρκα. Οι πρόεδροι Βενεζουέλας και Ιράκ, Ούγκο Τσάβες και Σαντάμ Χουσεΐν, κάνουν βόλτα στη Βαγδάτη με αυτοκίνητο

Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες ολοκλήρωσε αυτή την εβδομάδα μια
περιοδεία στο εξωτερικό, η οποία εδραίωσε τη θέση του μέσα στους κόλπους του
ΟΠΕΚ ­ και προκάλεσε τον θυμό της Ουάσιγκτον με την επίσκεψη που
πραγματοποίησε στον πρόεδρο του Ιράκ Σαντάμ Χουσεΐν.

Ο Τσάβες έδωσε μια αξιομνημόνευτη παράσταση στη διεθνή σκηνή, κάνοντας βόλτες
στη Βαγδάτη μ’ ένα αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Σαντάμ και με τους εγκάρδιους
εναγκαλισμούς του με τον Μουαμάρ Καντάφι της Λιβύης. Μπήκε στο μάτι της
Ουάσιγκτον με το να γίνει ο πρώτος ηγέτης του κόσμου που επισκέφθηκε τον
Σαντάμ μετά τον Πόλεμο του Κόλπου, το 1991. Αλλά οι τελικές συνέπειες της
περιοδείας του παραμένουν αβέβαιες. Είναι αρκετά αμφίβολο ότι το ταξίδι του θα
κάνει τους αρχηγούς κρατών να σπεύσουν στις πόρτες του Σαντάμ. Ούτε είναι
σαφές αν ο πρόεδρος της Βενεζουέλας θα πετύχει τον στόχο που επεδίωκε: να
εδραιώσει δηλαδή την ενότητα μεταξύ των 11 μελών του Οργανισμού
Πετρελαιοεξαγωγών Χωρών.

Το κύρος

Για τον Τσάβες, η αύξηση του διεθνούς κύρους της Βενεζουέλας χάρη στην
πραγματοποίηση και μόνο της περιοδείας είναι αρκετό κέρδος. «Η Βενεζουέλα
αποκαθιστά την ηγετική θέση της στον ΟΠΕΚ», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της
χώρας Χοσέ Βιθέντε Ράνχελ. «Το ταξίδι άνοιξε χώρο για τη Βενεζουέλα στις
διεθνείς υποθέσεις». Ο Ράνχελ πρόσθεσε πως ο Τσάβες καθιερώθηκε ως ειρηνοποιός
μέσα στους κόλπους του ΟΠΕΚ ­ ένας στόχος σημαντικότερος, τόνισε, από το να
πειστούν τα μέλη του καρτέλ να υιοθετήσουν το όραμα της Βενεζουέλας για
«δίκαιες» πετρελαϊκές τιμές και επαρκή όγκο παραγωγής. Ο Ράνχελ υποβάθμισε τη
σημασία των τριβών που εμφανίστηκαν ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη
Βενεζουέλα σχετικά με την επίσκεψη του Τσάβες στο Ιράκ, λέγοντας πως η διένεξη
ήταν ένα φυσιολογικό «τράνταγμα» στις κατά τα άλλα ομαλές σχέσεις ανάμεσα σε
δύο συμμάχους. Ωστόσο επικριτές του επισημαίνουν ότι η διακινδύνευση των
σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι υψηλό τίμημα για την προώθηση της
ενότητας του ΟΠΕΚ. «Θύμωσα βλέποντας τον πρόεδρο της Βενεζουέλας να κάνει
παρέα με τους μεγαλύτερους τυράννους του κόσμου», λέει ο Βενεζουελάνος
εμπειρογνώμονας σε πετρελαϊκά ζητήματα Χοσέ Λουΐς Κορντέιρο. «Το συμφέρον της
Βενεζουέλας βρίσκεται στις σχέσεις της με τους καταναλωτές πετρελαίου, οι
οποίοι είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρώπη και η Ιαπωνία».

Ο Τσάβες υποστηρίζει ότι η ενίσχυση του ΟΠΕΚ ως παγκόσμιας δύναμης ευνοεί τα
οικονομικά συμφέροντα της Βενεζουέλας. Ο πρόεδρος επιδιώκει να πείσει τους
ομολόγους του αρχηγούς κρατών του ΟΠΕΚ να αντισταθούν στην πίεση που ασκούν
πρώτες οι ΗΠΑ για χαμηλότερες τιμές ­ σήμερα κυμαίνονται στα υψηλότερα επίπεδα
των 10 τελευταίων ετών, σχεδόν 30 δολάρια το βαρέλι. Μια κάθετη πτώση της
τιμής του πετρελαίου θα αποτελούσε «θανατική καταδίκη» για χώρες όπως η
Βενεζουέλα, είχε δηλώσει ο Τσάβες στη διάρκεια της περιοδείας του.

Ωστόσο δεν είναι ακόμη σίγουρο αν η Βενεζουέλα έχει αρκετή βαρύτητα μέσα στους
κόλπους του καρτέλ για να πείσει τα μέλη του να συμμορφωθούν προς τις
ποσοστώσεις παραγωγής τους ή να υιοθετήσουν τον μηχανισμό του Τσάβες που
σχεδιάστηκε για να κρατάει τις τιμές εντός ενός καθορισμένου πλαισίου. Οι
εκκλήσεις του Τσάβες δεν είχαν μεγάλη επίδραση στις πετρελαϊκές τιμές, γεγονός
που αποτελεί ένδειξη ότι οι έμποροι και οι αναλυτές είναι επιφυλακτικοί
σχετικά με την επιρροή που έχει ο ηγέτης της Βενεζουέλας στις αποφάσεις του
ΟΠΕΚ.

Καμία αντίδραση στη Βενεζουέλα

Ο Τσάβες χαρακτήρισε το ταξίδι του θρίαμβο, υπογραμμίζοντας ότι έπεισε τους
ηγέτες του Ιράν, της Ινδονησίας, της Νιγηρίας, της Αλγερίας και τον πρίγκιπα
Αμπντάλα της Σαουδικής Αραβίας να έρθουν στο Καράκας τον Σεπτέμβριο για μια
διάσκεψη κορυφής του ΟΠΕΚ ­ τη δεύτερη μόλις στη 41ετή ιστορία του καρτέλ.
Υπογράμμισε ακόμη ότι συνάντησε υποστήριξη για τον μηχανισμό που προτείνει για
τη διακύμανση των τιμών. Και η Ινδονησία τουλάχιστον ανακοίνωσε πως συμφωνεί
με τις εκκλήσεις του Τσάβες για τον τερματισμό των κυρώσεων που έχει επιβάλει
ο ΟΗΕ στο Ιράκ.

«Στον Τσάβες αρέσει να θεωρεί τον εαυτό του ηγέτη παγκόσμιας εμβέλειας, αλλά
δεν είμαι σίγουρος ότι και οι άλλες χώρες τον βλέπουν με τον ίδιο τρόπο.
Πολλοί είναι αυτοί που εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι το Ιράκ πρέπει να
παραμείνει απομονωμένο», λέει ο Μάικλ Σίφτερ, αναλυτής θεμάτων της Λατινικής
Αμερικής στον οργανισμό Διαμερικανικός Διάλογος που έχει την έδρα του στην
Ουάσιγκτον. Στην πατρίδα του, η έναρξη της λειτουργίας του νέου Κογκρέσου
επισκίασε την αμφιλεγόμενη προεδρική περιοδεία. Μολονότι σ’ όλο τον κόσμο
πολλοί ήταν εκείνοι που εξεπλάγησαν βλέποντας τον Νοτιοαμερικανό ηγέτη να
δειπνεί με τον Σαντάμ, η επίσκεψή του στο Ιράκ δεν εντυπωσίασε τους
Βενεζουελάνους που είναι συνηθισμένοι στα καμώματα του προέδρου τους. Και οι
πολιτικοί της αντιπολίτευσης φρόντισαν να μην ξεκινήσουν αντιπαράθεση ­ μη
θέλοντας να επιτεθούν προσωπικά στον προσφάτως εκλεγέντα και δημοφιλή πρόεδρο,
ο οποίος είχε εμφανιστεί στην εθνική σκηνή της Βενεζουέλας πριν από οκτώ
χρόνια πραγματοποιώντας ένα αποτυχημένο πραξικόπημα. Όπως υπογραμμίζει ο
Βενεζουελάνος πολιτικός αναλυτής Λουΐς Βιθέντε Λεόν, «η αντιπολίτευση δεν
θέλει να επιτεθεί τώρα προσωπικά στον Τσάβες επειδή κάτι τέτοιο θα ήταν
πολιτική αυτοκτονία».