Λουκάς Παπαδήμος Τρεις όροι για αλλαγή τοπίου στο Χρηματιστήριο

Λουκάς Παπαδήμος. Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος συνδέει την ανάκαμψη του Χρηματιστηρίου με την ικανοποίηση τριών προϋποθέσεων

Με την ικανοποίηση τριών προϋποθέσεων συνδέει ο διοικητής της Τραπέζης της
Ελλάδος κ. Λουκάς Παπαδήμος την ανάκαμψη της Σοφοκλέους: το ευνοϊκό
μακροοικονομικό περιβάλλον, την ικανοποιητική κερδοφορία των εισηγμένων
επιχειρήσεων και την πτώση των επιτοκίων.

Πρόκειται για μια τοποθέτηση από την οποία μπορεί κανείς να αντλήσει τα
συμπεράσματά του για το μέλλον της Σοφοκλέους αλλά ο ίδιος ο κ. Παπαδήμος
περιορίζεται να εκθέσει την εικόνα, χωρίς να κάνει προβλέψεις με συγκεκριμένο
χρονικό ορίζοντα.

Συγκεκριμένα, απαντώντας σε ερώτηση της «Οικονομίας» σχετικά με τη σημερινή
εικόνα της κεφαλαιαγοράς αλλά και τις προοπτικές βελτίωσής της στο μέλλον, ο
κ. Παπαδήμος παρατηρεί:

«Η ανάκαμψη των χρηματιστηριακών αξιών θα εξαρτηθεί κυρίως από τρεις
παράγοντες: Πρώτον, από τη διατήρηση ευνοϊκού μακροοικονομικού περιβάλλοντος,
που χαρακτηρίζεται από νομισματική σταθερότητα και την προοπτική ταχύτερης
οικονομικής ανάπτυξης. Δεύτερον, από την επιβεβαίωση ότι θα συνεχιστεί η
ικανοποιητική άνοδος των κερδών πολλών επιχειρήσεων. Τρίτον, από την
προβλεπόμενη περαιτέρω πτώση των ελληνικών επιτοκίων έως το τέλος του έτους
στο σημαντικά χαμηλότερο επίπεδο των επιτοκίων στη ζώνη του ευρώ».

Κυβέρνηση, Τράπεζα της Ελλάδος και επιχειρήσεις έχουν, επομένως, στο πλαίσιο
αυτό, όλες τον δικό της ρόλο να παίξουν, αν πρόκειται να βελτιωθεί η εικόνα
της Σοφοκλέους. Η κυβέρνηση, κατ’ αρχάς, είναι υπεύθυνη για το μακροοικονομικό
περιβάλλον.

Εξηγώντας τι ακριβώς εννοεί όταν αναφέρεται στο ευνοϊκό μακροοικονομικό
περιβάλλον, ο κ. Παπαδήμος δίνει έμφαση στις λεγόμενες διαρθρωτικές αλλαγές,
οι οποίες περιλαμβάνουν τις απελευθερώσεις των αγορών, τις ιδιωτικοποιήσεις
και την αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος. «Η εφαρμογή των διαρθρωτικών
μεταρρυθμίσεων που προγραμματίζονται για την ενίσχυση της παραγωγικότητας της
οικονομίας», λέει, «θα συντελέσει στην εμπέδωση θετικών προσδοκιών για
ταχύτερη οικονομική ανάπτυξη και βελτίωση των επιχειρηματικών κερδών».

Στις προοπτικές κερδοφορίας των επιχειρήσεων ο κ. Παπαδήμος αποδίδει ιδιαίτερη
σημασία. Όπως λέει, «η χρηματιστηριακή αξία της μετοχής μιας επιχείρησης
πρέπει να αντανακλά ­ και μακροπρόθεσμα αντανακλά ­ τη δυνατότητα της
επιχείρησης να παράγει κέρδη».

«Οι τιμές των μετοχών συγκεκριμένων επιχειρήσεων», συνεχίζει, «θα ανακάμψουν
όταν οι επενδυτές εκτιμήσουν ότι η αναμενόμενη κερδοφορία τους, όχι μόνο στο
τρέχον έτος αλλά και στα επόμενα έτη, συνεπάγεται ελκυστικές αποδόσεις, με
δεδομένη την τρέχουσα τιμή αυτών των μετοχών και λαμβάνοντας υπόψη τις
αποδόσεις εναλλακτικών τοποθετήσεων, χωρίς ουσιαστικό κίνδυνο αγοράς, όπως τα
επιτόκια καταθέσεων».

Αλλά και η ίδια η Τράπεζα της Ελλάδος έχει τον ρόλο της, που συνίσταται στην
άσκηση της πολιτικής επιτοκίων. Ο κ. Παπαδήμος υποστηρίζει ότι «η περαιτέρω
πτώση των επιτοκίων θα επηρεάσει θετικά τη ζήτηση για μετοχές, με δεδομένη την
επίδραση των άλλων προσδιοριστικών παραγόντων των τιμών τους».

Ο ίδιος πιστεύει ότι «η πτώση των επιτοκίων έχει προεξοφληθεί αλλά όχι
πλήρως».

«Όταν τα επιτόκια καταθέσεων μειωθούν περαιτέρω έως και 3 εκατοστιαίες μονάδες
μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου», λέει, «η συμπεριφορά των επενδυτών θα επηρεαστεί
με θετική επίδραση στις τιμές των μετοχών, εκτός αν άλλοι παράγοντες
αντισταθμίσουν την αναμενόμενη ευνοϊκή αυτή επίδραση».

Η τελευταία αυτή επιφύλαξη, που κρατά ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος,
έχει βεβαίως τη βάση της στην εμπειρία του παρελθόντος. Κατά τους
προηγούμενους μήνες είχαν επενδυθεί πολλές ελπίδες στην πτώση των επιτοκίων
για ανάκαμψη της Σοφοκλέους, που όμως διαψεύστηκαν. Ο ίδιος ο κ. Παπαδήμος το
αναγνωρίζει, λέγοντας ότι η μείωση των επιτοκίων δεν οδήγησε σε άνοδο των
τιμών των μετοχών ούτε και απέτρεψε την πτώση τους.

Αυτό, όπως εξηγεί, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, συνέβη «επειδή είχε εν μέρει
προεξοφληθεί η μείωση και άρα είχε ήδη ενσωματωθεί στις τιμές των μετοχών.
Κυρίως, όμως, συνέβη επειδή η θετική επίδραση της μείωσης των επιτοκίων
υπεραντισταθμίστηκε από τις επιπτώσεις άλλων παραγόντων».

Ο ίδιος δεν κατονομάζει τους παράγοντες αυτούς. Ωστόσο, τους αφήνει σαφώς να
εννοηθούν όταν προσθέτει: «Οι προοπτικές της Σοφοκλέους συναρτώνται και με
άλλους παράγοντες που επηρεάζουν την προσφορά των μετοχών και τη λειτουργία
της χρηματιστηριακής αγοράς, καθώς και με τις μελλοντικές εξελίξεις στις
διεθνείς αγορές κεφαλαίων».

Είναι προφανές ότι όταν αναφέρεται στην προσφορά υπονοεί τον μεγάλο βαθμό
εισαγωγών και αυξήσεων κεφαλαίων εταιρειών που έγιναν τον προηγούμενο χρόνο
και άντλησαν υπερβολική ρευστότητα από την αγορά. Μιλώντας εξάλλου για τη
λειτουργία της χρηματιστηριακής αγοράς θίγει εμμέσως τα θέματα της
πληροφόρησης για μετοχές, των φημών κ.λπ., τα οποία έπληξαν την αξιοπιστία του
θεσμού.

«Το εγχώριο μακροοικονομικό περιβάλλον και η κερδοφορία των επιχειρήσεων είναι
οι κύριοι παράγοντες, αλλά όχι οι μόνοι που επηρεάζουν τις συνθήκες στο
Χρηματιστήριο», λέει.

Τα επιτόκια

Σχετικά με τις προθέσεις της Τραπέζης στο θέμα των επιτοκίων, ο κ. Παπαδήμος
είναι φυσικά φειδωλός σε δηλώσεις.

Σημειώνει, πάντως, ότι «η ένταξη της Ελλάδος στη ζώνη του ευρώ συνεπάγεται ότι
έως το τέλος του έτους τα ελληνικά επιτόκια, ειδικότερα τα επιτόκια στην αγορά
χρήματος, πρέπει να συγκλίνουν στο επίπεδο των επιτοκίων που θα έχει
διαμορφωθεί τότε στη ζώνη του ευρώ».

«Η προσαρμογή των επιτοκίων θα είναι βαθμιαία», συνεχίζει, «και αναμένεται ότι
το μεγαλύτερο μέρος της προσαρμογής θα πραγματοποιηθεί κατά τους τελευταίους
δύο μήνες του έτους». Αυτό δεν αποκλείει μια μείωση τον Σεπτέμβριο. Όπως λέει
ο ίδιος, δύο παράγοντες θα επηρεάσουν τον χρόνο και το μέγεθος της
προσαρμογής. «Το Συμβούλιο Νομισματικής Πολιτικής της Τραπέζης της Ελλάδος θα
αποφασίσει σχετικά με την ταχύτητα σύγκλισης των επιτοκίων, λαμβάνοντας υπόψη
την πορεία του πληθωρισμού, ιδίως του πυρήνα του πληθωρισμού, και την εξέλιξη
των επιτοκίων στη ζώνη του ευρώ. Η σύγκλιση, όμως, των επιτοκίων πρέπει να
θεωρείται δεδομένη έως το τέλος του έτους». Σε ό,τι αφορά την πορεία των
επιτοκίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θεωρείται πολύ πιθανή μια αύξηση το ερχόμενο
δίμηνο. Κάτι τέτοιο θα μείωνε την απόσταση που χρειάζεται να καλύψουν τα
ελληνικά επιτόκια.

Σημειώνεται ότι το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
συνεδριάζει στις 30 Αυγούστου ενώ το Συμβούλιο Νομισματική Πολιτικής της
Τραπέζης της Ελλάδος έχει προγραμματίσει τις δύο επόμενες συνεδριάσεις του
στις 5 και στις 19 Σεπτεμβρίου.

Εξάλλου, όσον αφορά τον πληθωρισμό, ο κ. Παπαδήμος θεωρεί θετική τη διατήρηση
του «πυρήνα» του, δηλαδή την εξέλιξη του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή χωρίς καύσιμα
και νωπά οπωροκηπευτικά, κάτω από το 2%, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η Τράπεζα
αποκλείει κινδύνους αναζωπύρωσης. Αντίθετα, είναι σε εγρήγορση για να
διαμορφώσει την πολιτική των επιτοκίων ανάλογα με τις εξελίξεις στο μέτωπο του πληθωρισμού.