Οι τρόποι επιβίωσης μέσα σε ένα ναυαγισμένο υποβρύχιο

20χρονος εγκλωβισμένος. Ο ναύτης Ντμίτρι Σταροσέλτσεφ, οι γονείς του οποίου έδωσαν τη φωτογραφία του στις εφημερίδες

Πώς μπορεί κανείς να επιβιώσει σ’ ένα ναυαγισμένο υποβρύχιο; Ιδού τι μπορούμε
να φανταστούμε, σύμφωνα με την περιγραφή ενός αξιωματικού της γαλλικής
Ωκεάνιας Στρατηγικής Δύναμης. Κατά τα φαινόμενα, η εισροή νερού στο υποβρύχιο
δεν αποτελεί πρόβλημα, αφού έχει αντιμετωπιστεί με το σφράγισμα του
διαμερίσματος που έχει τρυπήσει. Οι πυρηνικοί αντιδραστήρες έχουν σταματήσει
και συνεπώς η βασική παροχή ενέργειας του σκάφους έχει διακοπεί. Απομένουν,
ωστόσο, μπαταρίες για την ασφάλεια του αντιδραστήρα (αντλίες πρέπει να
συνεχίζουν την κυκλοφορία του νερού στο εσωτερικό του) καθώς και για την
«επιβίωση σε υποβαθμισμένη κατάσταση».

Οι ναυτικοί περιορίζουν τον φωτισμό όσο περισσότερο γίνεται. Ο εξαερισμός και
ο κλιματισμός των χώρων διακόπτεται: η ατμόσφαιρα είναι υγρή και κρύα, οι
άνθρωποι κρυώνουν όλο και περισσότερο. Επίσης περιορίζεται το οξυγόνο:
κανονικά παράγεται με ηλεκτρόλυση γλυκού νερού αλλά μπορεί να παραχθεί και από
τα «κεριά οξυγόνου», όπως ονομάζονται οι συσκευές που παράγουν οξυγόνο με
καύση. Για να ελέγχεται η περιεκτικότητα του αέρα σε ανθρακικά αέρια,
χρησιμοποιούνται χημικοί κόκκοι νατριούχου ασβέστη.

Η διατροφή περιορίζεται στο απλούστερο, όπως και η προσωπική υγιεινή. Η
ασύρματη σύνδεση με την επιφάνεια παραμένει θεωρητικά δυνατή, πράγμα που
επιτρέπει στο πλήρωμα του υποβρυχίου να επικοινωνεί με τα γύρω πλοία. Πόσον
καιρό μπορούν να αντέξουν; Ο γαλλικός στόλος έχει διαμορφώσει τα υποβρύχιά
του, ώστε να μπορούν να περιμένουν βοήθεια μία εβδομάδα. Οι ρωσικές
προδιαγραφές ίσως να μην είναι οι ίδιες.

Πώς μπορεί να πραγματοποιηθεί η εκκένωση του σκάφους; Στα γαλλικά υποβρύχια
είναι δυνατή η ατομική διάσωση. Κάθε ναυτικός φοράει μια στολή και περνάει από
τον στεγανό δίαυλο, ανεβαίνει στην επιφάνεια και περιμένει βοήθεια. Αυτή η
επιχείρηση πραγματοποιείται την ύστατη στιγμή, όταν δεν είναι πλέον δυνατή η
επιβίωση μέσα στο σκάφος. Θεωρητικά μπορεί να πραγματοποιηθεί σε βάθος ως και
200 μέτρων. Άραγε το πλήρωμα του «Κουρσκ» διαθέτει τις στολές που θα επέτρεπαν
μια τέτοια επιχείρηση διάσωσης; Μια συλλογική διάσωση είναι, εξάλλου, δυνατή
με χρήση μικρών ειδικών υποβρυχίων: οι Αμερικανοί διαθέτουν δύο τέτοια σκάφη,
τα λεγόμενα DSRV (Deep Submergence Rescue Vehicle), η βάση των οποίων
βρίσκεται στο Σαν Ντιέγκο. Αυτά τα DSRV κατεβαίνουν σε βάθος ως 600 μέτρα,
μεταφέρονται από αεροπλάνο Galaxy και μπορούν να βρεθούν σε οποιοδήποτε σημείο
του πλανήτη μέσα σε 72 ώρες. Η Ρωσία διαθέτει, αναμφίβολα, ανάλογα σκάφη αλλά
δεν είναι γνωστό αν είναι επιχειρησιακά.