ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ «Μην κοιμάσαι, μην ξεχνάς»

17 Αυγούστου 1999. Ώρα 3.02 π.μ. Τουρκία. Είκοσι εκατομμύρια άνθρωποι
ένιωσαν τον σεισμό 7,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, που διήρκεσε 45
δευτερόλεπτα και χτύπησε εννέα νομούς στην ευρύτερη περιοχή της Θάλασσας του
Μαρμαρά (Αντάπαζαρ, Γιάλοβα, Σακάρια, Ιζμίτ, Γκιόλτζουκ, Κοτζάελι, Μπόλου,
Ντούζτζε, Κωνσταντινούπολη), την πλέον ανεπτυγμένη περιοχή της Τουρκίας.

Θλιβερή επέτειος. «Μην κοιμάσαι, μην ξεχνάς», λέει στο πρωτοσέλιδό της η τουρκική «Ραντικάλ»

45.000 άνθρωποι πέθαναν, σύμφωνα με τα ανεπίσημα στοιχεία, 18.000 έχασαν τη
ζωή τους βάσει των επίσημων στοιχείων, 250.000 τραυματίστηκαν, 50.000 έχουν
μείνει ανάπηροι, 95.000 κατοικίες γκρεμίστηκαν, 200.000 κατοικίες έχουν
μέτριες έως βαριές φθορές, 220.000 άνθρωποι πέρασαν τον χειμώνα μέσα σε
σκηνές.

Στις 17 Αυγούστου 2000 οι αριθμοί εξακολουθούν να προκαλούν ζάλη: σήμερα
113.000 άνθρωποι ζουν σε προκατασκευασμένα σπίτια 24 τετραγωνικών, 30.000 ζουν
ακόμα σε σκηνές της Ερυθράς Ημισελήνου και του στρατού, 40.000 σε σκηνές και
καλύβες που έχουν στήσει μόνοι τους και σύμφωνα με τις προβλέψεις 42.000
άνθρωποι θα περάσουν και τον φετινό χειμώνα σε σκηνές.

Ανυπολόγιστες, εξάλλου, παραμένουν οι περιβαλλοντικές ζημιές από το
ακατέργαστο πετρέλαιο που έχυσε στη θάλασσα ­ ώστε να προλάβει μεγαλύτερο
κίνδυνο ­ το κρατικό διυλιστήριο «Τουπράς» και από τους 6,5 χιλιάδες τόνους
ακρυλονιτριλίου που διέφυγαν στον αέρα, στο χώμα και στη θάλασσα από τις
μεγάλες ζημίες που υπέστη το κρατικό επίσης εργοστάσιο «Άκσα».

«Μην κοιμάσαι Τουρκία, το κράτος σε εξαπατά» ήταν ο πρωτοσέλιδος πηχυαίος
τίτλος της τοπικής εφημερίδας «Οζγκιούρ» (Ελευθερία) του χτυπημένου από τον
σεισμό Κοτζάελι, στις 16/8, κάτω από τον οποίο καταγγέλλεται «στην τουρκική
και την παγκόσμια κοινή γνώμη» ότι το τουρκικό κράτος, που απουσίαζε τις
πρώτες μέρες του σεισμού, ήταν απόν και ολόκληρο τον χρόνο που πέρασε. Η
εφημερίδα περιγράφει και ξαναθυμίζει τον «χαλασμό» που επικρατούσε τις πρώτες
ημέρες του σεισμού, την πλήρη έλλειψη οργάνωσης της κρατικής μηχανής, αλλά
κυρίως κατηγορεί την κυβέρνηση και το κράτος για τον χαμό των σαράντα πέντε
χιλιάδων ανθρώπων, οι περισσότεροι από τους οποίους είχαν μεταφερθεί με
μπουλντόζες και είχαν θαφτεί γρήγορα σε ομαδικούς τάφους για τον φόβο των
επιδημιών.

Όμως, ο σεισμός της 17ης Αυγούστου δεν γέννησε μόνο ανείπωτο πόνο, έγινε
επίσης μάρτυρας μιας «ευτυχισμένης γέννας»: η Τουρκία γνωρίστηκε, λόγω του
σεισμού, με τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Μερικές από αυτές υπήρχαν ήδη,
άλλες δημιουργήθηκαν αυθόρμητα επιτόπου.

Σαράντα από αυτές, οργανωμένες σήμερα σε ένα φόρουμ, απηύθυναν με την ευκαιρία
της τραγικής επετείου στην τουρκική κυβέρνηση σημαντική γραπτή έκκληση, η
οποία αρχίζει με τη φράση «δεν έχει γίνει άλλος σεισμός σε ολόκληρο τον κόσμο,
ένα χρόνο ύστερα από τον οποίο να μην είναι γνωστός ο αριθμός των νεκρών και
των αγνοουμένων. Καλούμε τους αρμόδιους να δημοσιοποιήσουν τους πραγματικούς
αριθμούς».

Το φόρουμ διοργανώνει στις 16 και 17 Αυγούστου την εκστρατεία «Μην κοιμάσαι»,
η οποία προβλέπεται ότι θα έχει τεράστια απήχηση σε ολόκληρη την Τουρκία.

Αποτίοντας φόρο τιμής στους νεκρούς, αλλά και ταυτόχρονα εις ένδειξη
διαμαρτυρίας για την ολιγωρία του κράτους, το φόρουμ καλούσε στα πλαίσια αυτής
της εκστρατείας τους Τούρκους πολίτες να μείνουν άγρυπνοι τη νύχτα της
Τετάρτης προς την Πέμπτη, να ντυθούν στα μαύρα, να κρεμάσουν στα σπίτια τους
μαύρες σημαίες και μαύρες κορδέλες, να έχουν όλοι αναμμένα τα φώτα στις 3.02
και «να αντηχήσει την ίδια ώρα ολόκληρη η Τουρκία από τις σφυρίχτρες ώστε να
τις ακούσει η Άγκυρα».