Ξέσπασμα οργής στην Τεχεράνη

Με καζάνι που βράζει μοιάζει το Ιράν, ενώ στην Τεχεράνη οι πολιτικοί
προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο.

Τεχεράνη, επεισόδια. Νεαροί φοιτητές μεταφέρουν έναν συνάδελφό τους, που τραυματίστηκε σε συγκρούσεις με παραστρα-τιωτικούς στις διαδηλώσεις για την επέτειο της καταστολής της φοιτητικής εξέγερσης, τον περασμένο χρόνο

Οι συντηρητικοί για να παρατείνουν την κυριαρχία τους, οι μεταρρυθμιστές γιατί
δεν πιστεύουν ­ ή μάλλον φοβούνται να πιστέψουν ­ ότι έχουν ωριμάσει οι
συνθήκες για την ουσιαστική μεταβίβαση της εξουσίας. Τα καζάνια που βράζουν,
όμως, κάποτε εκρήγνυνται, αν δεν ανοίξει κανείς το καπάκι.

Οι ταραχές που ξέσπασαν το Σαββατοκύριακο στην Τεχεράνη ­ οι χειρότερες εδώ
και έναν χρόνο ­ ήταν ίσως η πιο σαφής και απειλητική προειδοποίηση για την
πολιτική ηγεσία της χώρας. Τα συνθήματα που ακούστηκαν στις διαδηλώσεις ήταν
ενδεικτικά για τη στροφή του κόσμου σε ριζοσπαστικότερες θέσεις: «Οι παπάδες
ζουν σαν βασιλιάδες, ενώ ο λαός υποφέρει», αυτό το σύνθημα ακουγόταν για πρώτη
φορά με τέτοια ένταση στους δρόμους της Τεχεράνης. Ούτε οι μεταρρυθμιστές
ξέφυγαν από την οργή του πλήθους. «Χαταμί, Χαταμί, δείξε τη δύναμή σου ή
παραιτήσου», φώναζαν οι άνεργοι νέοι, οι γυναίκες και οι ηλικιωμένοι, οι
οποίοι συμμετείχαν στις εκδηλώσεις για την επέτειο της αιματηρής καταστολής
της φοιτητικής εξέγερσης του περασμένου χρόνου, προσδίδοντάς τους εκρηκτικό
χαρακτήρα.

Από τη στιγμή που οι φοιτητικές διαδηλώσεις μετατράπηκαν σε εκδηλώσεις
κοινωνικής διαμαρτυρίας και τα συνθήματα των φοιτητών υπέρ της ελευθερίας της
έκφρασης και του πολιτικού πλουραλισμού παραχώρησαν τη θέση τους στην ανοικτή
κριτική των κληρικών που κυβερνούν τη χώρα, η βία ήταν αναπόφευκτη. Και αν
ορισμένοι άνδρες των δυνάμεων ασφαλείας και του στρατού προτίμησαν να
εξαφανισθούν μέσα στο πλήθος, οι παραστρατιωτικοί του καθεστώτος βρίσκονταν
στη θέση τους, για να υπερασπιστούν την ισλαμική επανάσταση.

Η μεγαλύτερη ιρανική φοιτητική οργάνωση, «το γραφείο για τη σταθεροποίηση της
ενότητας», είχε καλέσει τους φοιτητές σε ειρηνικές διαδηλώσεις, δεν κατάφερε
όμως να διατηρήσει τον έλεγχο. Η οικονομική κατάσταση στο Ιράν έχει
χειροτερεύσει και η υπομονή του πληθυσμού, που έλπιζε σε αλλαγές μετά τη νίκη
των μεταρρυθμιστών στις τελευταίες εκλογές, κοντεύει να εξαντληθεί. Ο ίδιος ο
πρόεδρος Χαταμί μπορεί να διαφοροποιήθηκε από τις εκδηλώσεις βίας ­ όπως
άλλωστε όλες οι επιφανείς πολιτικές προσωπικότητες των μεταρρυθμιστών και οι
φοιτητικές οργανώσεις ­ είχε όμως προειδοποιήσει την προηγουμένη την κληρική
καθεστωτική ιεραρχία ότι η προσπάθειά της να διατηρήσει την εξουσία διά της
βίας μπορεί να οδηγήσει σε έκρηξη.

Η προοπτική της έκρηξης δεν φαίνεται να τρομάζει την ηγεσία των κληρικών, οι
οποίοι έχουν ήδη την πείρα μιας επανάστασης και γνωρίζουν πως όταν σκληραίνουν
τα πράγματα, οι σκληροί παίρνουν το πάνω χέρι. Ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης
του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ χαρακτήρισε εμμέσως τους διαδηλωτές προδότες,
κατηγορώντας τις δυτικές δυνάμεις για σχέδιο καταστροφής της ισλαμικής
δημοκρατίας, ανάλογο με εκείνο της ΕΣΣΔ. Ο Χαμενεΐ φρόντισε επίσης να καλέσει
τους ανώτατους αξιωματούχους της χώρας, συμπεριλαμβανομένων του προέδρου
Χαταμί και μεταρρυθμιστών βουλευτών, σε κοινή επιδεικτικά ενωτική εμφάνιση της
πολιτικής ηγεσίας αμέσως μετά τα επεισόδια. Η επίσημη επίσκεψη του Χαταμί στη
Γερμανία, με συμβολικό χαρακτήρα για το άνοιγμα του Ιράν προς τη Δύση, ξεκινά
κάτω από τους χειρότερους οιωνούς.