Ευρωπαϊκό χαστούκι

Μια θλιβερή πρωτιά κατέχει από χθες η χώρα μας: έγινε η πρώτη χώρα-μέλος
της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία καταδικάζεται ­ με οριστική και αμετάκλητη
απόφαση ­ από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για παράβαση που έχει σχέση με το
περιβάλλον.

Συγκεκριμένα επεβλήθη στην Ελλάδα πρόστιμο 20.000 ευρώ (περίπου 6,7 εκατ.
δραχμές) την ημέρα για τη λειτουργία της χωματερής στον Κουρουπητό του Νομού
Χανίων!

Η πρώτη καταδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τον Κουρουπητό
είχε εκδοθεί στις 7 Απριλίου του 1992 και από τότε με διάφορα δικονομικά
τερτίπια η χώρα μας προσπάθησε να αποφύγει την τελεσιδικία, αλλά χθες έχασε
οριστικά… τη δίκη και θα πρέπει να αρχίσει να πληρώνει το πρόστιμο, πράγμα
που παραδέχθηκαν τόσο ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Κ. Λαλιώτης όσο και ο υπουργός
Τύπου κ. Δ. Ρέππας.

Η αλήθεια είναι πάντως ότι εδώ και 15 χρόνια και κυρίως μετά το 1994, η
κυβέρνηση προσπάθησε να βρει λύση στο πρόβλημα του Κουρουπητού και γενικότερα
της διάθεσης των απορριμμάτων των Χανίων, αλλά όλες οι λύσεις που προτάθηκαν
συνάντησαν την άρνηση των κατοίκων και των φορέων του νομού. Κανείς στα Χανιά
δεν θέλει να γίνει η νέα χωματερή (που δεν θα είναι βέβαια χωματερή με την
παλιά έννοια, αλλά σύγχρονος χώρος υγειονομικής ταφής απορριμμάτων) στην
περιοχή του. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέχρι και τα μηχανήματα (δεματοποιητές,
συμπιεστές κ.λπ.) έχουν αγοραστεί (αξίας 700.000.000 δραχμών), αλλά οι
κάτοικοι δεν αφήνουν να εγκατασταθούν. Κατά καιρούς έχουν μελετηθεί όλες οι
πιθανές θέσεις στον Νομό Χανίων όπου θα μπορούσε να γίνει ο Χώρος Υγειονομικής
Ταφής των Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ), αλλά παντού υπήρξε αντίδραση των κατοίκων. Η
τελευταία μελέτη ανέδειξε ως καταλληλότερο χώρο τη θέση Μεσομούρι στο Ακρωτήρι
(κοντά στον Κουρουπητό) και μάλιστα άρχισαν και κάποιες εργασίες, οι οποίες
όμως σταμάτησαν γιατί κάποιος ειρηνοδίκης των Χανίων δέχθηκε σχετική προσφυγή
κατοίκων και δημάρχων. Αυτό ανάγκασε τον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ κ. Κ. Λαλιώτη να φέρει
στο Υπουργικό Συμβούλιο Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (η οποία εγκρίθηκε και
δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 30 Ιουνίου), σύμφωνα με την
οποία επιτάσσονται όλοι οι αναγκαίοι χώροι για τη δημιουργία του ΧΥΤΑ Χανίων
καθώς και των βοηθητικών εγκαταστάσεων. Το περιεχόμενο της Πράξης Νομοθετικού
Περιεχομένου αποδέχθηκε σε προχθεσινή συνεδρίασή της η Τοπική Ένωση Δήμων και
Κοινοτήτων του Νομού Χανίων, με μειοψηφία όμως του (άμεσα ενδιαφερομένου)
δημάρχου Ακρωτηρίου, με ό,τι και αν σημαίνει αυτό, δεδομένου ότι στην περιοχή
έχουν ριφθεί προκηρύξεις που αναγράφουν για υπέρ πάντων αγώνα ώστε να μη γίνει
εκεί ο ΧΥΤΑ, ενώ ελήφθη και απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ακρωτηρίου για
«αγώνα με κάθε νόμιμο μέσο για να απομακρυνθεί οτιδήποτε έχει σχέση με
σκουπίδια».

Χθες ο κ. Λαλιώτης με ανακοίνωσή του κατηγορεί τους φορείς του Νομού Χανίων
γιατί «με τις ολιγωρίες τους και τις συνεχείς εναλλασσόμενες και αντκρουόμενες
θέσεις τους, εδημιούργησαν με δική τους ευθύνη ένα αδιέξοδο εκρηκτικό και
συνεχώς μετέθεταν χρονικά το οξύτατο αυτό πρόβλημα, για τη λύση του οποίου
είχαν αποκλειστικά την ευθύνη και την αρμοδιότητα». Εξάλλου ο υπουργός
μιλώντας προχθές στο ραδιόφωνο του Σκάι είπε ότι το πρόστιμο «δεν μπορεί να το
πληρώνουν άλλοι νομοί, αλλά πρέπει να βαρύνει τον Νομό Χανίων».

* Σημειώνεται πάντως ότι κανένας από την κυβέρνηση δεν διευκρίνιζε χθες αν τα
έργα που προβλέπει η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου θα υλοποιηθούν σε
περίπτωση που υπάρξουν δυναμικές κινητοποιήσεις των κατοίκων. Και έχει ζωτική
σημασία αυτό γιατί ­ σύμφωνα με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ­ το
πρόστιμο των 6,7 εκατ. δραχμών την ημέρα θα πληρώνεται από τη χώρα μας μέχρι
να κλείσει η χωματερή του Κουρουπητού. Για να γίνει όμως αυτό πρέπει πρώτα να
δημιουργηθεί ο νέος ΧΥΤΑ στη θέση Μεσομούρι ή ­ τουλάχιστον ­ να λειτουργήσουν
τα μηχανήματα για τη δεματοποίηση, συμπίεση, μηχανική ανακύκλωση κ.λπ. που
έχουν αγοραστεί (και είναι κάπου κρυμμένα για να μην καταστραφούν από τους
αντιδρώντες, όπως μεταδίδει ο ανταποκριτής μας στα Χανιά). Όσο λοιπόν
καθυστερεί το κλείσιμο του Κουρουπητού τόσο μεγαλύτερο διάστημα θα πληρώνεται
το πρόστιμο. Μάλιστα το ύψος του προστίμου, αν και μειώθηκε γιατί αρχικά ήταν
24.600 ευρώ την ημέρα, θεωρείται, σύμφωνα με το κείμενο της απόφασης,
«προειδοποίηση και προς τις άλλες χώρες-μέλη για τη συμμόρφωσή τους με το
Ευρωπαϊκό Δίκαιο».

Και απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας κατόπιν εορτής

Κατόπιν εορτής και ενώ η επιβολή προστίμου από το ΔΕΚ είναι πλέον οριστική για
τη χώρα μας, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας εξέδωσε χθες την
απόφασή της για την υπόθεση που εκκρεμούσε στο Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο
σχετικά με τη χωματερή του Κουρουπητού και μάλιστα ακύρωσε την προέγκριση του
ΥΠΕΧΩΔΕ από το 1996 για τη δημιουργία Χώρου Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων
στη θέση Στρογγυλό Κεφάλι, στην περιοχή του Ακρωτηρίου Χανίων.

Το ΣτΕ αποδέχθηκε σχετική προσφυγή της κοινότητας Χορδακίου και έκρινε ότι η
επίμαχη χωροθέτηση (που έχει πλέον ξεπεραστεί, ύστερα από την πρόσφατη επίταξη
άλλων εκτάσεων στη θέση Μεσομούρι) δεν ήταν νόμιμη γιατί στηρίχθηκε σε
διατάξεις του 1986 που δεν ήταν την περίοδο της προέγκρισης σε ισχύ.

Μάλιστα το ΣτΕ προσπερνά με την απόφασή του και την απειλή (έως χθες) του
προστίμου για τη χώρα μας, λόγω της καθυστέρησης να κλείσει η χωματερή στον
Κουρουπητό, αναφέροντας ότι «η μη εφαρμογή της ισχύουσας ρύθμισης (σ.σ.: για
τους ΧΥΤΑ) δεν δύναται να δικαιολογηθεί από την υποχρέωση συμμορφώσεως προς
την απόφαση του ΔΕΚ, δεδομένου ότι η συμμόρφωση έπρεπε να ακολουθήσει τους
ισχύοντες κανόνες του εσωτερικού δικαίου…».

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ

1982. Καταγγελίες ότι δήμοι των Χανίων απορρίπτουν ανεξέλεγκτα διάφορα
απόβλητα στον χείμαρρο του Κουρουπητού, σε απόσταση 200 μέτρων από τη θάλασσα.

1987. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σε μια πρώτη του απόφαση διαπιστώνει ότι
η Ελλάδα δεν έχει θεσπίσει τα αναγκαία μέτρα ώστε να μη ρίχνονται ανεξέλεγκτα
τα διάφορα απόβλητα.

1992. Πρώτη καταδικαστική απόφαση από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

1996. Πρόταση από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χανίων για κλείσιμο του
Κουρουπητού και δημιουργία ΧΥΤΑ στην περιοχή Στρογγυλό Κεφάλι, στο Ακρωτήρι,
βρίσκει την αντίθεση των κατοίκων, που οργανώνουν εκδηλώσεις διαμαρτυρίας και
κλείνουν σε τακτά χρονικά διαστήματα τη χωματερή του Κουρουπητού.

1997. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο να υποχρεώσει την
Ελλάδα να καταβάλλει 24.600 ευρώ ημερησίως ως πρόστιμο.

1999. Η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση προτείνει το κλείσιμο του Κουρουπητού
και τη δημιουργία εργοστασίου δεματοποίησης στη θέση Μεσομούρι και εργοστασίου
μηχανικής διαλογής και κομποστοποίησης στη θέση Κορακιά, πάντα στον Δήμο
Ακρωτηρίου. Φορείς και κάτοικοι του Ακρωτηρίου ακολουθώντας νομικές
διαδικασίες παρακωλύουν τη διαδικασία εγκατάστασης των εργοστασίων.

Ιούλιος 2000. Απόφαση νομοθετικού περιεχομένου της κυβέρνησης για άμεση
εγκατάσταση των μηχανημάτων ώστε να αποφευχθεί το πρόστιμο.