ΔΡΟΜΟΙ

Με ψήφους 6-3…

… και στο «όνομα του Θεού» το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάσισε ότι η
προσευχή που απαγγέλλουν οι μαθητές πριν από κάθε σχολικό ποδοσφαιρικό
παιχνίδι είναι αντισυνταγματική. Οι δικαστές αποφάσισαν ότι η σχολική προσευχή
δεν είναι ιδιωτική υπόθεση, όπως υποστήριξε σχολείο του Χιούστον, αφού
απαγγέλλεται από μεγάφωνα μπροστά σε πλήθος μαθητών. «Η υιοθέτηση θρησκευτικών
μηνυμάτων από το σχολείο είναι ανεπίτρεπτη, αφού απευθύνονται και σε μέλη του
ακροατηρίου που μπορεί να έχουν διαφορετικές πεποιθήσεις», αναφέρεται στο
σκεπτικό της απόφασης.

Πάθη και μίση…

… μπορούν να εξαφθούν, όταν οι θρησκευτικές πεποιθήσεις δεν περιορίζονται σε
«συνάξεις» ομοπίστων. Η πρώτη αμφισβήτηση της πρακτικής της σχολικής προσευχής
πριν από τα ποδοσφαιρικά παιχνίδια εκδηλώθηκε το 1995 και δεν προήλθε από μη
θρησκευόμενους, αλλά από μια οικογένεια καθολικών και μια οικογένεια μορμόνων.
Και οι δύο ισχυρίστηκαν ότι με τις προσευχές ασκείται προσηλυτισμός και ότι
αυτό θίγει το θρησκευτικό τους συναίσθημα. Τότε, τα σχολεία της περιοχής τους
σκέφτηκαν ένα τέχνασμα για να ξεπεράσουν «δημοκρατικά» τις αντιδράσεις: πριν
από κάθε παιχνίδι έβαζαν τους μαθητές να ψηφίζουν αν επιθυμούσαν να ακουστεί
προσευχή και να επιλέγουν ποιος μαθητής θα την απαγγείλει. Όμως και αυτή η
πλειοψηφική εκδοχή απορρίφθηκε ως αντισυνταγματική από το αμερικανικό
δικαστήριο.

Η αμερικανική…

… δικαιοσύνη έχει ένα ιστορικό πολλών παλινωδιών πάνω σε αυτό το θέμα.
Μερικές υποθέσεις μάλιστα δεν ξεφεύγουν από την ιλαρότητα. Όπως η υπόθεση της
ενορίας Τανγκιπαχόα, εναντίον της οποίας εξέδωσε απόφαση την περασμένη Δευτέρα
το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Αυτή η ενορία υποχρέωνε τους καθηγητές, πριν
από το μάθημα της Βιολογίας, να λένε στους μαθητές τους πως «η δαρβινική
επιστημονική θεωρία της εξέλιξης δεν είχε την πρόθεση να επηρεάσει ή να
ακυρώσει τη βιβλική θεωρία της δημιουργίας». Κρίνοντας αντισυνταγματικό το
αίτημα της αμερικανικής ενορίας, η δικαστική απόφαση δικαίωσε τον Δαρβίνο, που
ωστόσο μοιάζει καταδικασμένος να σύρεται κάθε τόσο στα δικαστήρια.

Οι γενικές αρχές…

… που πάνω τους προσπαθεί να κινηθεί η αμερικανική δικαιοσύνη σε αυτό το
ζήτημα είναι ότι, όταν η πολιτεία έρχεται σε επαφή με την θρησκεία, πρέπει να
αποφεύγει την επίσημη αναγνώρισή της, διασφαλίζοντας έτσι την πολιτειακή
ουδετερότητα έναντι των διαφορετικών θρησκευμάτων. Όμως, καμιά φορά, η
πολιτική σύνεση ξεγελάει τη λογική, όπως το 1983 στη Νεμπράσκα. Εκεί, για να
αποφύγει τον σκόπελο ποιος θα πει τι, η τοπική Βουλή έβαζε έναν αμειβόμενο
ιερέα να λέει την προσευχή πριν από κάθε σύνοδο. Μολονότι το δικαστήριο
ενέκρινε αυτή την πρακτική, ο καημένος ένιωθε τόσο άβολα όσο θα ένιωθε σήμερα
ο Δαρβίνος. Άλλωστε, σε μία από τις πρώτες πράξεις του, ο πρώτος Αμερικανός
πρόεδρος Τζορτζ Ουάσιγκτον είχε κηρύξει την «ημέρα των Ευχαριστιών και της
Προσευχής ως ημέρα ευγνωμοσύνης και αναγνώρισης της εύνοιας του Παντοδύναμου
Θεού». Βέβαια, τότε δεν το είχε φωνάξει από τα μεγάφωνα.