Δικαιολογούν το ΝΑΤΟ

Στην υπερβολική αισιοδοξία του ΝΑΤΟ, που περίμενε μια γρήγορη νίκη επί των
Σέρβων, οφείλονται τα δεινά εκατοντάδων χιλιάδων Κοσοβάρων, σύμφωνα με την
έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Κοινοτήτων στη
Βρετανία.

Κόσοβο, πρόσφυγες. Η υπεραισιοδοξία του ΝΑΤΟ ευθύνεται για τα δεινά που υπέφεραν αυτά τα παιδιά

Οι πολιτικοί ηγέτες της Συμμαχίας θεωρούσαν βέβαιο ότι ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς
θα συνθηκολογούσε μόλις θα άρχιζε η αεροπορική επίθεση, αν όχι νωρίτερα. Οι
βουλευτές που συνέταξαν την έκθεση, επισημαίνουν επίσης ότι η πολιτική ηγεσία
του ΝΑΤΟ πήρε την «αδικαιολόγητη» απόφαση να αποκλείσει από την αρχή την
ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων και κατηγορούν τους πολιτικούς του ΝΑΤΟ ότι
αμέλησαν να κάνουν τις κατάλληλες προετοιμασίες για να υποδεχθούν το ρεύμα των
προσφύγων.

Οι Βρετανοί βουλευτές εξαίρουν τις προσπάθειες που έγιναν ώστε να βρεθεί μια
διπλωματική λύση πριν από τη σύγκρουση και δικαιολογούν την επίθεση του ΝΑΤΟ
στη Γιουγκοσλαβία με το επιχείρημα ότι το αργότερο τον Μάρτιο του 1999, το
ΝΑΤΟ ήταν υποχρεωμένο να χρησιμοποιήσει βία: «Το ΝΑΤΟ βομβάρδισε μια διεθνώς
αναγνωρισμένη χώρα για να υπερασπιστεί τα δικαιώματα μιας μεγάλης μειονότητας
μέσα σε αυτήν. Η ενέργεια αυτή του ΝΑΤΟ ήταν χωρίς προηγούμενο και η
νομιμότητά της αμφίβολη. Από ηθικής απόψεως όμως ήταν δικαιολογημένη».

Συμπεράσματα

Πάντως, σε ό,τι αφορά τη νομιμότητα της επιχείρησης, οι Βρετανοί βουλευτές
καταλήγουν στο συμπέρασμα πως η αεροπορική εκστρατεία ήταν αντίθετη σε ό,τι
θεωρείται ο βασικός νόμος του Διεθνούς Δικαίου, δηλαδή η Χάρτα των Ηνωμένων
Εθνών. Επισημαίνουν, ότι «οι πιθανές αντιρρήσεις της Κίνας και της Ρωσίας στο
Συμβούλιο Ασφαλείας θα μπορούσαν να είχαν παρακαμφθεί αν η πολιτική ηγεσία της
Συμμαχίας είχε συγκαλέσει τη γενική συνέλευση για να εγκρίνει την επέμβαση με
πλειοψηφία δύο τρίτων». Και συνεχίζουν: «Με ό,τι ισχύει σήμερα στις διεθνείς
σχέσεις, το δόγμα των ανθρωπιστικών επεμβάσεων έχει πολύ ανεπαρκή νομική βάση
και αυτό καθιστά την επέμβαση του ΝΑΤΟ νομικά αμφίβολη». Σύμφωνα με την
Επιτροπή, «πολλοί ηγέτες του ΝΑΤΟ ήταν υπεραισιόδοξοι και περίμεναν ότι ο
πρόεδρος Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς θα υποχωρούσε πριν καν αρχίσουν οι
βομβαρδισμοί, ή μετά από μια πολύ σύντομη αεροπορική εκστρατεία. Η αισιοδοξία
τους ήταν αδικαιολόγητη και αποδείχθηκε επιζήμια για την εκστρατεία του ΝΑΤΟ».
Αντί να συνθηκολογήσει, ο Μιλόσεβιτς άντεξε τρεις μήνες και αντελήφθη τους
αεροπορικούς βομβαρδισμούς και την ανάκληση των διεθνών παρατηρητών από το
Κοσσυφοπέδιο σαν «προτροπή» να εντείνει την καταδίωξη των Αλβανών Κοσοβάρων.

Το σφάλμα

Το ΝΑΤΟ υπέπεσε επίσης σε σοβαρό σφάλμα σε ό,τι αφορά την εκτίμηση της
κατάστασης, επειδή δεν μπόρεσε να προβλέψει τις διαστάσεις της κρίσης των
προσφύγων. Παρά το προηγούμενο των ενεργειών του Μιλόσεβιτς στη Βοσνία, το
βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών αιφνιδιάστηκε από το γεγονός ότι 863.000
Αλβανοί Κοσοβάροι πέρασαν τα σύνορα μέσα σε 11 εβδομάδες, δημιουργώντας το
μεγαλύτερο προσφυγικό ρεύμα στην Ευρώπη από την εποχή του Β’ Παγκοσμίου
Πολέμου. Η Επιτροπή σχολιάζει πως «δεν ήταν δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι ο
Μιλόσεβιτς σχεδίαζε την εθνοκάθαρση».

Οι βουλευτές συμπληρώνουν, πως ένα χρόνο μετά το τέλος του πολέμου,
εξακολουθεί να μην υπάρχει καμία ένδειξη για επερχόμενη κατάρρευση του
καθεστώτος Μιλόσεβιτς. Οι πιθανότητες να δημιουργηθεί μεσοπρόθεσμα μια
πολυεθνική κοινωνία Σέρβων και Αλβανών στο Κόσοβο, εξακολουθούν να φαντάζουν
αμελητέες.

Καταπέλτης για την κυβέρνηση Μπλερ

Ειρηνευτική δύναμη. Η ειρηνευτική συνύπαρξη Σέρβων και Αλβανών στο Κόσοβο είναι κάτι που φαντάζει ακόμα ανέφικτο

Η έκθεση της Επιτροπής της Βουλής των Κοινοτήτων δεν καταδικάζει όμως τον
τρόπο διεξαγωγής της εκστρατείας όπως έκανε τις προηγούμενες ημέρες η
ανθρωπιστική οργάνωση Διεθνής Αμνηστία. «Σύμφωνα με τις πληροφορίες που
έχουμε, πιστεύουμε ότι το ΝΑΤΟ επέδειξε σημαντικό ζήλο ώστε οι ενέργειές του
να είναι σύμφωνες με το πρώτο πρόσθετο πρωτόκολλο της Συνθήκης της Γενεύης του
1997 και να αποφευχθούν οι απώλειες μεταξύ των αμάχων». Πάντως η Επιτροπή
συστήνει στην κυβέρνηση να επανεξετάσει αν η χρήση βομβών θραυσμάτων και
βλημάτων ανενεργού ουράνιου είναι συμβατή με τις επιταγές του πρωτοκόλλου του
1997 και ζητεί από την κυβέρνηση να εξηγήσει τους λόγους για τον βομβαρδισμό
της σερβικής τηλεόρασης, ώστε να γίνει σαφής η νομική υπόστασή τους. Ο Φράνσις
Μοντ, ο αρμόδιος κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος για θέματα εξωτερικής πολιτικής
του συντηρητικού κόμματος, δήλωσε ότι η έκθεση είναι ένα ράπισμα για την
κυβέρνηση Μπλερ και καταδεικνύει την ανεπάρκειά της σε θέματα εξωτερικής
πολιτικής: «Υπεραισιοδοξία και εσφαλμένη εκτίμηση σε αποφάσεις που αφορούν ζωή
και θάνατο είναι πολύ σοβαρή κριτική».