Τα «χρυσά» χάπια

Φάρμακα με αμφίβολη αποτελεσματικότητα. Φάρμακα με φουσκωμένες τιμές. Οι
φαρμακοβιομηχανίες έχουν πολλούς τρόπους για να πλασάρουν τα προϊόντα τους ως
απαραίτητα. Αλλά και χρέος των δημοσίων αρχών είναι να επαγρυπνούν για να
πατάξουν την πολυφαρμακία.

Άχρηστα φάρμακα. Οι γαλλικές εταιρείες φέρονται να παρασκευάζουν μεγάλες ποσότητες

«Είναι, αλήθεια, αναπόφευκτο να διπλασιάζονται κάθε δέκα χρόνια οι δαπάνες για
τη χορήγηση φαρμάκων, ενώ ταυτόχρονα αυξάνεται ο αριθμός των εισαγωγών στα
νοσοκομεία, που οφείλονται στην υπερκατανάλωση φαρμάκων;

Παράλληλα, επιστημονικές έρευνες απέδειξαν ότι ένα, κάθε άλλο παρά αμελητέο,
ποσοστό των φαρμάκων, που καλύπτονται από τα ασφαλιστικά ταμεία, κρίνονται
αναποτελεσματικά.

Δεν είναι απαράδεκτο, την ίδια ώρα, τα ασφαλιστικά ταμεία να είναι τόσο
φειδωλά στις δαπάνες για οδοντιατρικές εργασίες ή για βοηθήματα προς τους
αναπήρους;».

Ερωτήματα

Τα ερωτήματα που θέτει ο Ζαν-Μαρί Σπετ, πρόεδρος του γαλλικού Εθνικού Ταμείου
Υγείας, δεν αφορούν μόνο τη Γαλλία αλλά και τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες,
όπου η πολιτική υγείας έχει πολλές πτυχές: συναισθηματική για τους ασθενείς,
οικονομική για τους φορολογουμένους, στρατηγική για τις φαρμακοβιομηχανίες,
πολιτική για τις κυβερνήσεις.

Οι φαρμακοβιομηχανίες υποστηρίζουν ότι χρειάζονται τα κέρδη που προέρχονται
από τις πωλήσεις προϊόντων, όχι πάντα αποτελεσματικών, για να επενδύσουν στην
έρευνα. Οι ασθενείς, επιδέξια προετοιμασμένοι από τις φαρμακευτικές εταιρείες
απαιτούν μέσω των ασφαλιστικών τους ταμείων όλο και περισσότερα φάρμακα, τα
οποία δικαιούνται.

Και οι κυβερνήσεις προσπαθούν να εκσυγχρονίσουν αυτό τον ακανθώδη τομέα. Το
1993, π.χ., ψηφίστηκε νόμος ο οποίος περιόριζε σημαντικά τις ενέργειες
προώθησης των προϊόντων των φαρμακοβιομηχανιών προς τους γιατρούς. Και πριν
από λίγες ημέρες ακόμα, η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα αυξηθεί η
συμμετοχή των ασφαλισμένων σε φάρμακα με πενιχρή αποτελεσματικότητα.

Η αλήθεια είναι ότι οι ασφαλισμένοι χρηματοδοτούν στην ουσία την ανάπτυξη ή τη
διατήρηση φαρμακοβιομηχανιών, που είναι γνωστό ότι ποτέ δεν θα ανακαλύψουν ένα
νέο επαναστατικό φάρμακο γιατί δεν διαθέτουν ερευνητικά προγράμματα. «Επί
σειρά ετών, το γαλλικό κράτος είχε δεχθεί να πληρώνει τα Τράμπαντ σαν να ήταν
BMW», λέει χαρακτηριστικά ο ουρολόγος και οικονομολόγος της Υγείας Λοράν
Αλεξάντρ.

Με την άποψη συμφωνεί και ο Κλοντ Λε Πεν, οικονομολόγος της Υγείας και
συγγραφέας του βιβλίου «Τα καινούργια ρούχα του Ιπποκράτη», ο οποίος
επισημαίνει: «Οι γαλλικές εταιρείες παρασκευάζουν άχρηστα φάρμακα στη μεγάλη
πλειονότητά τους. Δεν είναι τυχαίο που ποτέ δεν υπέβαλαν αίτηση για έγκριση
κυκλοφορίας των προϊόντων τους σε χώρες όπως η Βρετανία ή οι Ηνωμένες
Πολιτείες. Γνωρίζουν εκ των προτέρων την απάντηση».

Πωλήσεις μέσω δημοσίων σχέσεων

Σήμερα, όμως, η μεγάλη μάχη δίνεται στο πεδίο της κοινής γνώμης. Ο στόχος
είναι να πειστεί ο κόσμος ότι χρειάζεται το ένα ή το άλλο φάρμακο. Δύσκολα
μπορεί να υπάρξει αντίσταση στην πίεση που ασκείται.

Για να προωθήσουν το προϊόν τους και, κυρίως, για να πείσουν για τη
χρησιμότητα και την αποτελεσματικότητά του, οι φαρμακοβιομηχανίες καταφεύγουν
στις υπηρεσίες γραφείων δημοσίων σχέσεων, που αναλαμβάνουν τα υπόλοιπα.

Η διαδικασία

Ένας δημοσιογράφος προσκαλείται σε μία ημερίδα για ένα ενδιαφέρον θέμα. Για το
σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, π.χ. Ένα καλό θέμα για άρθρο σε γυναικεία περιοδικά.
Ύστερα από λίγο καιρό, η εταιρεία, η οποία ­ ω του θαύματος! ­ είναι έτοιμη να
κυκλοφορήσει στην αγορά ένα νέο φάρμακο για το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης,
απευθύνεται άμεσα στον ιατρικό Τύπο.

Προσκαλεί ορισμένους εκπροσώπους του ιατρικού Τύπου σ’ ένα συνέδριο στην
Αυστραλία, όπου παρουσιάζει το νέο προϊόν της. Και ακολουθεί η δεύτερη φάση
της στρατηγικής, που είναι η ευαισθητοποίηση του ιατρικού σώματος το οποίο θα
διαβάσει στην επιστημονική εφημερίδα που του αποστέλλεται δωρεάν ό,τι πρέπει
να ξέρει για τα θετικά τού νέου αυτού προϊόντος. Δεν απομένει πλέον παρά η
επίσκεψη στον γιατρό του ιατρικού επισκέπτη για να κλείσει ο κύκλος.