Γκρίνσπαν, ο αινιγματικός μάγος του χρήματος
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά  |
 |
|
Ο Άλαν Γκρίνσπαν, πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών, |
Ο Άλαν Γκρίνσπαν, πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών
και ο Άρθουρ Λέβιτ πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς έπαιζαν ένα πρωί
γκολφ. Ο Γκρίνσπαν είπε το εξής ανέκδοτο. Τρεις ασθενείς σε ένα ψυχιατρείο
ήθελαν να πάρουν εξιτήριο. Ο επικεφαλής ψυχίατρος τους έβαλε ένα πολύ απλό
τεστ. Πόσο κάνει δύο και δύο. Ο πρώτος ασθενής απάντησε, πέντε. Ο δεύτερος
είπε, Τετάρτη. Ο τρίτος απάντησε σωστά. Είπε τέσσερα. Οι δύο πρώτοι ασθενείς
γύρισαν στους θαλάμους τους. Ο τρίτος ασθενής ήταν ελεύθερος να φύγει. Ο
γιατρός ρώτησε τον τρίτο ασθενή «Καλά, πώς βρήκες τη σωστή απάντηση;». -«Πολύ
απλό», του είπε ο ασθενής. «Προσέθεσα το πέντε με την Τετάρτη…».
Είναι ένα παλιό ανέκδοτο. Απλό, ευθύ και πολιτικώς μη ορθό, αλλά λέει πολλά
για τον Γκρίνσπαν. Κατανοεί την ισχύ της γλώσσας. Γοητεύεται από τους
αριθμούς. Και πιθανόν δεν είναι ο μονότονος και πληκτικός τύπος που πιστεύει ο
κόσμος.
Κάποιοι, κυρίως διαχειριστές κεφαλαίων που κερδίζουν πολύ χρήμα από τις
επενδυτικές τους τοποθετήσεις, έχουν τον Γκρίνσπαν καρφωμένο στο μυαλό τους.
Παρακολουθούν και καταγράφουν κάθε λέξη του, κάθε κίνησή του και πλέκουν
σενάρια ακόμη και για τις γκριμάτσες που κάνει κατά τη διάρκεια των ομιλιών
του. Ο Άλαν Γκρίνσπαν είναι αδιαμφισβήτητα, ο δεύτερος πιο ισχυρός άνθρωπος
των Ηνωμένων Πολιτειών μετά τον πρόεδρο Κλίντον. Ως πρόεδρος της FED
κατευθύνει τη νομισματική πολιτική, προσαρμόζει το ύψος των βραχυπρόθεσμων
επιτοκίων για να μεταβάλει το κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά
και μόνο με δυο λέξεις του μπορεί να στείλει το χρηματιστήριο στην κόλαση ή
στον παράδεισο.
Την περασμένη Τρίτη ο Γκρίνσπαν προήδρευσε της Ομοσπονδιακής Επιτροπής
Ανοικτής Αγοράς, το κορυφαίο όργανο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, η οποία
αποφάσισε την αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων κατά μισή ποσοστιαία μονάδα σε
μια προσπάθεια να προσγειώσει ομαλά την αμερικανική οικονομία. Το σίγουρο
είναι ότι ποτέ η επιτροπή δεν πήρε κάποια απόφαση στην οποία ο Γκρίνσπαν θα
είχε αντίθετη άποψη. Ό,τι και αν αποφασίσει ο Γκρίνσπαν δύο πράγμα είναι
σίγουρα: οι συνάδελφοί του στη FED θα τον ακολουθήσουν και οι
χρηματοπιστωτικές αγορές θα επηρεαστούν.
Είναι ένας παράξενος μάγος. Την ίδια στιγμή μπορεί να είναι κρυψίνους και πολύ
κοινωνικός. Ο πρόεδρος της FED είναι παντού και πουθενά την ίδια στιγμή. Και
αυτό είναι ίσως το μυστικό της επιτυχίας του. Από τον κόσμο της οικονομίας
λαμβάνει υπόψη του μόνο τα χρήσιμα στοιχεία και αποβάλει όλα τα άχρηστα.
Ένας αινιγματικός πρόεδρος
Η προσπάθεια να γράψει κάποιος για τον κόσμο του Άλαν Γκρίνσπαν είναι μια πολύ
δύσκολη υπόθεση. Πολλές φορές η βοήθειά του είναι πολύτιμη. Επιτρέπει στους
φίλους να μιλούν, στους δημοσιογράφους γι’ αυτόν – κάποιες φορές. Ο ίδιος όμως
θα καθορίσει τι θα δημοσιευτεί. Ποτέ δεν έχει πραγματοποιήσει μια συνέντευξη
Τύπου στη FED και αρνείται πάντα να δώσει συνεντεύξεις. Μιλά στους
δημοσιογράφους μόνο off the record.
Η προσπάθεια να ερμηνευθούν οι κινήσεις του 71χρονου προέδρου της FED είναι
ακόμη πιο δύσκολη υπόθεση. Η αποκωδικοποίηση των σχολίων του για την οικονομία
είναι τόσο δύσκολη όσο το να προσπαθεί κάποιος να λύσει ή να ξεμπλέξει ένα
δίχτυ ψαρέματος. Περίπλοκη ήταν και η ζωή του πριν αναλάβει τη FED. Μπορείτε
να φανταστείτε ότι ο Γκρίνσπαν ήταν στα νιάτα του σαξοφωνίστας και έπαιζε σε
γκρουπ της Νέας Υόρκης; Και όμως είναι αλήθεια. Ως μαθητής στο Γυμνάσιο Τζωρτζ
Ουάσιγκτον, ο Γκρίνσπαν έμαθε να παίζει κλαρινέτο και σαξόφωνο. Αποφασισμένος
να γίνει επαγγελματίας μουσικός, ο Γκρίνσπαν γράφτηκε σε ένα μουσικό κολέγιο
της Νέας Υόρκης και στη συνέχεια έπαιξε για ένα χρόνο στην μπάντα του Χένρι
Τζερόμ. Ο Γκρίνσπαν μπήκε στην εμπορική σχολή του Πανεπιστημίου της Νέας
Υόρκης και αποφοίτησε με πτυχίο Οικονομικών. Το 1949 πήρε από το ίδιο
Πανεπιστήμιο το μάστερ Οικονομίας. Στη συνέχεια πήγε στο Πανεπιστήμιο
Κολούμπια, όπου ξεκίνησε το διδακτορικό του.
Ο δρόμος για την κορυφή
Ο δρόμος του Γκρίνσπαν για την Ουάσιγκτον άνοιξε ένα απόγευμα του 1966 όταν
συνάντησε τυχαία έναν παιδικό του φίλο, τον Λέοναρντ Γκάρμεντ. Ο Γκάρμεντ ήταν
τότε σύμβουλος της προεκλογικής εκστρατείας του Νίξον. Ο Γκάρμεντ σύστησε τον
Γκρίνσπαν στον Νίξον και λίγο αργότερα ο τωρινός πρόεδρος της FED ανέλαβε
διευθυντής του τμήματος ερευνών πολιτικής του Νίξον. Ο τελευταίος προόριζε το
1974 τον Γκρίνσπαν για τη θέση του προέδρου του Συμβουλίου Οικονομικών
Εμπειρογνωμόνων, αλλά η μοίρα ήθελε τον Νίξον να παραιτείται δυο εβδομάδες
πριν αναλάβει τη θέση. Ο επόμενος πρόεδρος Τζέραλντ Φορντ θα μπορούσε να
ακυρώσει την υποψηφιότητα του Γκρίνσπαν, αλλά δεν το έκανε. Μάλιστα έγιναν
πολύ στενοί συνεργάτες.
Όταν ήταν πρόεδρος του συμβουλίου, ο Γκρίνσπαν άρχισε να βγαίνει με τη
δημοσιογράφο Μπάρμπαρα Γουόλτερς. «Βλεπόμαστε μέχρι που παντρεύτηκα», λέει η
ίδια. «Στη συνέχεια παραμείναμε φίλοι. Είναι ένας πολύ γλυκός και ευγενής
άνθρωπος. Ποτέ δεν τον έχω ακούσει να υψώσει τη φωνή του. Είναι απίστευτα
υπομονετικός». Δεν χάνει ποτέ την ψυχραιμία του. Κατά τη διάρκεια της
προεδρίας Τζίμι Κάρτερ, ο Γκρίνσπαν επέστρεψε στον ιδιωτικό τομέα και στην
εταιρεία συμβούλων που είχε ιδρύσει με έναν συνεργάτη του. Όταν ο Ρόναλντ
Ρίγκαν εξελέγη πρόεδρος, ο Γκρίνσπαν ανέλαβε τη θέση του προέδρου της
Επιτροπής για την αναμόρφωση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης με στόχο τη
δημιουργία ενός υγιούς συστήματος συνταξιοδότησης.
Όταν το 1987 ο Ρίγκαν απομάκρυνε από τη θέση του προέδρου της FED τον Πολ
Βόλκερ, ο Γκρίνσπαν περίμενε στον προθάλαμο. Σύμφωνα με τις περισσότερες
εκτιμήσεις ο Γκρίνσπαν ακολούθησε τις επιλογές του Βόλκερ με βασικό στόχο της
νομισματικής πολιτικής τη σταθεροποίηση της οικονομίας και την καταπολέμηση
του πληθωρισμού.
Λίγους μήνες μετά την ανάληψη της θέσης του προέδρου της FED αντιμετώπισε τη
Μαύρη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 1987 όταν ο Ντάου Τζόουνς προσγειώθηκε ανώμαλα
χάνοντας 22,6%. Ο Γκρίνσπαν και η FED έπρεπε να σταματήσουν την αιμορραγία.
Ρίχνοντας στην αγορά κάθε δολάριο ρευστού που είχε στη διάθεσή του κατάφερε να
προστατεύσει την οικονομία από τον κίνδυνο της κρίσης. Δυσανασχετώντας τον
αντιπρόεδρο Τζωρτζ Μπους άρχισε να αυξάνει τα επιτόκια. Αυτή η σκλήρυνση της
νομισματικής πολιτικής σε συνδυασμό με τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο λέγεται
ότι στοίχισε τη δεύτερη προεδρική θητεία του Μπους. Ο Γκρίνσπαν παρέμεινε στη
θέση του και κατά τη διάρκεια της προεδρίας Κλίντον κατάφερε να αποκτήσει πολύ
στενές σχέσεις με την κυβέρνηση. Στη θέση του παραμένει ακόμη και σήμερα και
προβλέπεται ότι θα παραμείνει για πολλά ακόμη χρόνια. Και αυτό διότι έχει
αποδείξει ότι ξέρει να προστατεύει την αμερικανική και την παγκόσμια οικονομία
από τις κακοτοπιές.
Google news
