Φεύγουν από τις ταυτότητες θρήσκευμα, επάγγελμα και… σύζυγος

Με μιαν απόφαση-σταθμό, η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων ανατρέπει
τα… δεδομένα στις αστυνομικές ταυτότητες. Όπως έκρινε ομόφωνα, χθες,
θρήσκευμα, δακτυλικό αποτύπωμα, επάγγελμα, ονοματεπώνυμο συζύγου και
υπηκοότητα επιβάλλεται να διαγραφούν από τις ταυτότητες, ενώ χρήσιμο είναι να
αναγράφεται στο εξής η ομάδα αίματος των πολιτών.
Οι αλλαγές και ιδίως η αφαίρεση του θρησκεύματος δημιουργούν σοβαρό ζήτημα
για την κυβέρνηση, καθώς καλείται πλέον να αναλάβει πρωτοβουλίες για το θέμα
των ταυτοτήτων, το οποίο βρισκόταν εκτός κυβερνητικού προγραμματισμού. Και
μπροστά στο ενδεχόμενο δυναμικών αντιδράσεων από την πλευρά της Εκκλησίας, που
τηρεί προς το παρόν στάση αναμονής, επιχειρεί να κερδίσει χρόνο ως προς την
αντιμετώπιση του θέματος που έχει ανακύψει.
Ο δεσμευτικός χαρακτήρας των αποφάσεων της ανεξάρτητης Αρχής, τον οποίο έχει
υπερτονίσει και ο υπουργός Δικαιοσύνης Μιχ. Σταθόπουλος, ουσιαστικά εγκλωβίζει
το αρμόδιο υπουργείο Δημόσιας Τάξης και επιβάλλει στις αστυνομικές υπηρεσίες
έκδοσης ταυτοτήτων να συμμορφωθούν προς τις υποδείξεις, μέσα σε «εύλογο
χρόνο», όπως ανέφερε χθες και ο πρόεδρος της Αρχής Κωνστ. Δαφέρμος.
Σύντομα οι εξελίξεις
Η απόφαση της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων αναμένεται να διαβιβαστεί
στο υπουργείο Δημόσιας Τάξης έως το τέλος της εβδομάδας, δρομολογώντας
επιτακτικά εξελίξεις στο ζήτημα των ταυτοτήτων, τη στιγμή ακριβώς που η
κυβέρνηση δηλώνει ότι «δεν αντιμετωπίζει τέτοιο ζήτημα» και το αρμόδιο
υπουργείο θεωρεί «πρόωρη κάθε συζήτηση», καθώς είναι βέβαιο ότι η απάλειψη του
θρησκεύματος από τις ταυτότητες θα πυροδοτήσει ένταση στις σχέσεις Πολιτείας
και Εκκλησίας.
Την κυβερνητική αντίδραση περιμένει και η Εκκλησία για να καθορίσει τη δική
της στάση. Χθες απέφυγε κάθε επίσημη αντίδραση για το θέμα, αλλά συνεργάτες
του Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου έκαναν λόγο για «δυναμικές αντιδράσεις», οι
οποίες περνούν μέσα από μαζικές κινητοποιήσεις. Από τον χώρο της Εκκλησίας δεν
λείπουν, πάντως, και οι φωνές όπως του Μητροπολίτη Ιωαννίνων Θεόκλητου που
επισημαίνουν ότι το περιεχόμενο των δημόσιων εγγράφων αποτελεί αποκλειστική
αρμοδιότητα της Πολιτείας.
Επίσημη αντίδραση δεν υπήρξε, εξάλλου, ούτε από την πλευρά του υπουργείου
Δημόσιας Τάξης, το οποίο αναμένει την απόφαση της ανεξάρτητης Αρχής για τις
επόμενες κινήσεις του. Από στελέχη του υπουργείου, ωστόσο, κατέστη σαφές ότι
θα επιχειρηθεί να κερδηθεί χρόνος προτού αποφασιστεί οποιαδήποτε κίνηση, ενώ
τονιζόταν ότι «μέχρι τώρα δεν ετέθη θέμα αλλαγής των ταυτοτήτων και κάθε
συζήτηση είναι πρόωρη».
Το πρόβλημα, πάντως, για το υπουργείο Δημόσιας Τάξης από τις νέες εξελίξεις
είναι δεδομένο, αφού τα αρμόδια για την έκδοση ταυτοτήτων στελέχη του θα είναι
υπόλογα (υπό την απειλή ακόμη και ποινικών κυρώσεων) στην περίπτωση που η Αρχή
Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων αντιδράσει προσεχώς, εάν αγνοηθούν οι
αποφάσεις της.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος
Η απόφαση της ανεξάρτητης Αρχής δεν σχολιάστηκε ούτε από κυβερνητικής πλευράς.
Ο υπουργός Τύπου Δημ. Ρέππας, ωστόσο, ερωτηθείς για το θέμα της αναγραφής του
θρησκεύματος στις ταυτότητες και τις δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου περί
δημοψηφίσματος, ανέφερε ότι «η Πολιτεία δεν αντιμετωπίζει τέτοιο θέμα και η
κυβέρνηση δεν κινείται σε αυτή την κατεύθυνση». Ενώ γενικότερα για τις σχέσεις
Πολιτείας και Εκκλησίας άφησε να διαφανεί ότι κυβερνητικός στόχος είναι η
αποφυγή εντάσεων. Ο κ. Ρέππας επανέλαβε μεν ότι «οι ρόλοι είναι διακριτοί»,
αλλά αναγνώρισε ουσιαστικά το δικαίωμα του Αρχιεπισκόπου να προβαίνει σε
δηλώσει γενικού περιεχομένου, αναφέροντας ότι «η Εκκλησία ασχολείται με τα
Οίκου της και έχει τη δυνατότητα να σχολιάζει θέματα της επικαιρότητας,
γενικότερου ενδιαφέροντος…».
Εξάλλου, έκκληση να χαμηλώσουν οι τόνοι στη διαμάχη που έχει ανακύψει, με
αφορμή την αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητες, απηύθυνε με χθεσινές
δηλώσεις του και ο πρόεδρος της Βουλής Απ. Κακλαμάνης.
ΠΕΝΤΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΔΥΟ ΣΚΕΨΕΙΣ…
Τον δεσμευτικό χαρακτήρα της απόφασης που έλαβε η Αρχή Προστασίας Προσωπικών
Δεδομένων για τα στοιχεία που καταγράφονται στις ταυτότητες τόνισε χθες ο
πρόεδρός της, επίτιμος αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου κ. Κων. Δαφέρμος, ενώ,
όπως έγινε γνωστό, η ανεξάρτητη Αρχή έκρινε την αναγραφή του θρησκεύματος
παράνομη.
Συνολικά πέντε στοιχεία από αυτά που περιλαμβάνονται σήμερα στις αστυνομικές
ταυτότητες με την απόφαση της Αρχής ζητείται να απαλειφθούν, ενώ προτείνεται
σε γνωμοδοτικό επίπεδο να αναγράφεται και η ομάδα αίματος των πολιτών, όπως
συμβαίνει σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
΄Υστερα από διεξοδική συζήτηση που ξεπέρασε τις τρεις ώρες, το συμβούλιο
διοίκησης της ανεξάρτητης Αρχής ομόφωνα έκρινε ότι από τις ταυτότητες πρέπει
να αφαιρεθούν:
1 Το θρήσκευμα
![]() |
Σύμφωνα με την Αρχή, η καταγραφή του θρησκεύματος αντίκειται στον νόμο
2472/97 που αφορά και τη λειτουργία της νέας Αρχής και απαγορεύει την
καταχώρηση «ευαίσθητων δεδομένων» των πολιτών, όπως οι πολιτικές, θρησκευτικές
κ.ά. πεποιθήσεις τους. Τα μέλη του συμβουλίου δεν εξέτασαν τη συνταγματικότητα
ή μη της αναγραφής θρησκεύματος, ωστόσο σημειώνουν ότι η αναγραφή είναι
αντίθετη και με βασικές διατάξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μάλιστα, στην απόφαση
τονίζεται ότι η απάλειψη είναι υποχρεωτική και όχι προαιρετική, αφού
διαφορετικά μπορεί να οδηγήσει σε διάκριση των πολιτών που δεν επιθυμούν να
δηλώσουν το θρήσκευμά τους.
2 Το δακτυλικό αποτύπωμα.
![]() |
Όπως κρίθηκε, το δακτυλικό αποτύπωμα πρέπει να απαλειφθεί από τις ταυτότητες,
αφού δεν εξυπηρετεί τον σκοπό έκδοσής τους που είναι η αναγνώριση του προσώπου
που φέρει το δελτίο ταυτότητας. Αυτό δεν σημαίνει ότι κατά την έκδοση της
αστυνομικής ταυτότητας δεν θα καταγράφονται τα δακτυλικά αποτυπώματα του
πολίτη. Απλώς δεν θα εμφανίζονται στο δελτίο ταυτότητας, αλλά θα παραμένουν
καταχωρημένα στα αρχεία των αστυνομικών αρχών.
3 Το επάγγελμα
Η Αρχή έκρινε ότι και το επάγγελμα περιλαμβάνεται στα προσωπικά δεδομένα που
προστατεύονται, καθώς ένας πολίτης ενδέχεται να μην επιθυμεί να αναφέρει την
επαγγελματική του κατάσταση και αυτό δεν μπορεί να του επιβληθεί. Επιπλέον, το
συγκεκριμένο στοιχείο δεν εξυπηρετεί τον σκοπό έκδοσης του δελτίου ταυτότητας
που είναι η αναγνώριση του κατόχου.
4 Το ονομα-τεπώνυμο συζύγου
Κατά την Αρχή το συγκεκριμένο στοιχείο επίσης δεν σχετίζεται με τον σκοπό
έκδοσης ενός δελτίου ταυτότητας, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις το στοιχείο που
έχει καταγραφεί μπορεί να είναι ανακριβές λόγω διαζυγίου κ.ά. Επιπλέον, η
καταγραφή παραβιάζει και το δικαίωμα του συζύγου που δεν επιθυμεί να
αναφέρεται το ονοματεπώνυμό του εκτός της προσωπικής του ταυτότητας.
5 Η υπηκοότητα
Σύμφωνα με την Αρχή η υπηκοότητα θα πρέπει να απαλειφθεί ως αυτονόητη, καθώς
τα δελτία αστυνομικής ταυτότητας που εκδίδει η Ελληνική Δημοκρατία είναι
δεδομένο ότι αφορούν Έλληνες υπηκόους. Όλα τα άλλα στοιχεία που αναφέρονται
στην ταυτότητα (δημοτολόγιο, προσωπικά χαρακτηριστικά, όπως χρώμα ματιών, ύψος
κ.ά.) είναι υποχρεωτικά, αφού σχετίζονται άμεσα με τον σκοπό αναγνώρισης του
κατόχου.
Η ομάδα αίματος
![]() |
Και τα πέντε στοιχεία που προαναφέρονται, σύμφωνα με την Αρχή, είναι
υποχρεωτικό να απαλειφθούν. Επιπλέον, σκόπιμο κρίνεται στις αστυνομικές
ταυτότητες να καταγράφεται και η ομάδα αίματος του πολίτη, καταγραφή που
μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια πρώτα απ’ όλους για τον ίδιο. Για το ζήτημα αυτό,
ωστόσο, η απόφαση της Αρχής έχει γνωμοδοτικό χαρακτήρα και είναι στη
διακριτική ευχέρεια του υπουργείου Δημόσιας Τάξης να προχωρήσει στην υιοθέτησή
της.
…Και οι δωρητές σώματος
Ακόμη, κατά τη χθεσινή συζήτηση εξετάστηκε και το ενδεχόμενο να καταγράφεται
στις ταυτότητες εάν ο κάτοχός της είναι δωρητής οργάνων σώματος. Αλλά, τελικά,
αποφασίστηκε ότι το συγκεκριμένο στοιχείο δεν μπορεί να περιληφθεί, αφού ο
δωρητής ενδέχεται στην πορεία της ζωής του να αναθεωρήσει, με αποτέλεσμα το
στοιχείο να μην είναι ακριβές και να οδηγήσει σε ανεπιθύμητες καταστάσεις .
Δεσμευτική απόφαση
![]() |
|
Κων. Δαφέρμος: «Ο πολίτης δεν πρέπει καν να ερωτάται για θρήσκευμα ή |
Όταν η απόφαση της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων διαβιβαστεί στο
υπουργείο Δημόσιας Τάξης και στις αρμόδιες αστυνομικές υπηρεσίες για την
έκδοση των δελτίων ταυτότητας, όπως τόνισε χθες ο κ. Δαφέρμος, θα πρέπει μέσα
σε εύλογο χρόνο να εφαρμοσθεί. «Η απόφαση για τα πέντε στοιχεία που πρέπει να
απαλειφθούν είναι δεσμευτική, έστω και αν δεν αλλάξει ο τύπος του δελτίου
ταυτότητας», ανέφερε ο κ. Δαφέρμος, επικαλούμενος τη νομοθεσία για τη
λειτουργία της ανεξάρτητης Αρχής. «Σε ό,τι αφορά το θρήσκευμα, για
παράδειγμα», πρόσθεσε, «ο αρμόδιος υπάλληλος δεν θα πρέπει να ερωτά τον
πολίτη, ακόμη και αν ο πολίτης επιθυμεί να δηλώσει το θρήσκευμά του… Όσοι
επιθυμούν να καταγράφεται ένα στοιχείο, όπως το επάγγελμα και το θρήσκευμα,
μπορούν να απευθυνθούν στο αντίστοιχο επαγγελματικό σωματείο τους ή στην
Εκκλησία, προκειμένου να τους εκδώσουν ταυτότητα δηλωτική της επαγγελματικής
τους ιδιότητας ή των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων…».
Στην περίπτωση που οι αρμόδιες αστυνομικές υπηρεσίες αρνηθούν να εκδώσουν
δελτίο ταυτότητας σε έναν πολίτη λόγω της αφαίρεσης του θρησκεύματος ή του
επαγγέλματος κ.λπ., τότε μπορεί να προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας
κατά της άρνησης, αλλά και να προβεί σε καταγγελία στην Αρχή, ώστε να
επιληφθεί. Και σε αυτή την περίπτωση, από τη σχετική νομοθεσία προβλέπονται
κυρώσεις για τους υπόλογους υπαλλήλους και τα αρμόδια στελέχη της Ελληνικής
Αστυνομίας, οι οποίες μπορεί να είναι διοικητικές αλλά και ποινικές.
«Όχι σε δημοψήφισμα» λέει η κυβέρνηση
Την αντίθεση της κυβέρνησης στη θέση του Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου, περί
δημοψηφίσματος για το ζήτημα της αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες,
τόνισε χθες ο υπουργός Τύπου Δημ. Ρέππας και σημείωσε ότι «ο λαός, σύμφωνα με
το Σύνταγμα και τους κανόνες της λαϊκής κυριαρχίας, δίνει εντολή στην
κυβέρνηση να χειριστεί τις εθνικές και δημόσιες υποθέσεις…»
«Η Πολιτεία δεν αντιμετωπίζει τέτοιο θέμα» ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος
για το θέμα του δημοψηφίσματος αλλά πρόσθεσε ότι όσα είπε ο Αρχιεπίσκοπος
«κινούνται στο πλαίσιο του δικαιώματος που έχουμε όλοι μας να εκφραζόμαστε
ελεύθερα».
Στο μεταξύ, έκκληση να κατέβουν οι τόνοι στην αντιπαράθεση μεταξύ Πολιτείας
και Εκκλησίας και η κάθε πλευρά «να αυτοπεριοριστεί στον χώρο, στον ρόλο και
στα έργα της» απηύθυνε και πάλι χθες ο πρόεδρος της Βουλής Απόστολος
Κακλαμάνης.
Με νέες δηλώσεις του, μετά τη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», ο Απ. Κακλαμάνης
τόνισε ότι η «χώρα μας έχει αρκετά προβλήματα» και πρόσθεσε ότι «είναι
αρμοδιότητα της Πολιτείας να αντιμετωπίσει, κατά κύριο λόγο, τα προβλήματα που
αφορούν την ίδια, ενώ η Εκκλησία έχει τα δικά της και πρέπει με αυτά να
ασχολείται».
Ακόμη, ο πρόεδρος της Βουλής, αφού αναφέρθηκε σε άλλες «μεγάλες μορφές της
Ορθοδοξίας» που «συνεργάστηκαν με την Πολιτεία και η Πολιτεία μαζί τους για το
κοινό καλό του έθνους και του λαού μας», σημείωσε ότι όσες φορές η Πολιτεία
επενέβη στα εσωτερικά της Εκκλησίας ζημιώθηκε και η Εκκλησία και ο τόπος, ενώ
το ίδιο έγινε και όταν η Εκκλησία θέλησε να ποδηγετήσει την Πολιτεία και να
της επιβάλει τη θέλησή της».
Ιδιαίτερα σκληρή ήταν, εξάλλου, η αντίδραση από την πλευρά του Συνασπισμού για
τις προχθεσινές δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου. Το μέλος του Πολιτικού Γραφείου
του ΣΥΝ και υπεύθυνος του Τμήματος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Νικ. Βούτσης έκανε
λόγο σε σχετική ανακοίνωση, για «διχαστικό κήρυγμα», προσθέτοντας ότι ο
Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος «αποσκοπεί σε ουσιαστική πολιτική παρέμβαση για να
ακυρωθεί η συζήτηση στην ελληνική κοινωνία για το μείζον θέμα των σχέσεων
Κράτους – Εκκλησίας».
Η Εκκλησία ετοιμάζεται για «δυναμικές αντιδράσεις – αν χρειαστεί και στα
άκρα»
Την επίσημη θέση της κυβέρνησης περιμένουν πλέον στην Εκκλησία για το θέμα της
αναγραφής του θρησκεύματος για να καθορίσουν τη στάση τους. Χθες, και μετά την
απόφαση της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων για την μη αναγραφή του
θρησκεύματος στις ταυτότητες, από την πλευρά της επίσημης Εκκλησίας δεν υπήρχε
καμία αντίδραση.
Όμως συνεργάτες του κ. Χριστόδουλου δήλωναν «πικραμένοι από την εξέλιξη» και
δεν απέκλεισαν το ενδεχόμενο δυναμικών κινητοποιήσεων στην πορεία. «Με τις
ήπιες αντιδράσεις η Εκκλησία και στο παρελθόν έχει πετύχει το 80%.
Όμως με τις δυναμικές αντιδράσεις έχει φτάσει στο 100%. Αυτό δεν σημαίνει ότι
απειλούμε κάποιον, όμως θα πρέπει να καταλάβουν όλοι ότι η Εκκλησία δεν είναι
κάτι το εφήμερο. Έχουμε πολλούς τρόπους να αντιδράσουμε και με ομιλίες από
άμβωνος και με συγκεντρώσεις.
Όμως εμείς δεν θέλουμε συγκρούσεις με κανέναν, αυτό όμως δεν σημαίνει τίποτε.
Αν χρειαστεί θα φτάσουμε και στα άκρα», υποστήριξε στενός συνεργάτης του κ.
Χριστόδουλου. Μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο εκπρόσωπος της Συνόδου Μητροπολίτης
Θεόκλητος Κουμαριανός, υποστήριξε την προαιρετική αναγραφή του θρησκεύματος
στην ταυτότητα.
Όμως και μέσα στην Ιεραρχία υπάρχουν φωνές που διαφωνούν με τις απόψεις των
φανατικών, όπως ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων Θεόκλητος, ο οποίος αναγνωρίζει στην
πολιτεία το δικαίωμά της να νομοθετεί: «Η ταυτότητα αποτελεί έγγραφο της
πολιτείας, που είναι αρμόδια να καθορίζει τα στοιχεία που της χρειάζονται για
την αναγνώριση των πολιτών».

















