Λέσβος: Οι βροχές αποκάλυψαν νέους θησαυρούς του Απολιθωμένου Δάσους

Νέα σημαντικά απολιθώματα έφερε στην επιφάνεια η έντονη βροχόπτωση στη δυτική Λέσβο, επιβεβαιώνοντας ότι το Απολιθωμένο Δάσος εξακολουθεί να κρύβει πολύτιμα επιστημονικά ευρήματα.

Οι τελευταίες αποκαλύψεις στα πρανή του οδικού άξονα Καλλονής – Σιγρίου κινητοποίησαν εκ νέου το προσωπικό του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, το οποίο προχωρά σε παρεμβάσεις για τη διάσωση και την προστασία τους, όπως μεταδίδει το lesvosnews.net.

Ήδη ολοκληρώθηκε η κατασκευή νέου στεγάστρου για την προστασία των απολιθωμάτων, ενώ οι εργασίες συνεχίζονται ενόψει του χειμώνα, καθώς η έκθεσή τους στις βροχοπτώσεις και στα φυσικά φαινόμενα μπορεί να προκαλέσει φθορές σε ευρήματα που διατηρούνται στη λεσβιακή γη εδώ και εκατομμύρια χρόνια.

Η διάβρωση λειτουργεί με δύο τρόπους στην περιοχή: από τη μία αποκαλύπτει απολιθώματα που παρέμεναν θαμμένα και, από την άλλη, απειλεί την ίδια τους την ύπαρξη. Οι πυροκλαστικοί σχηματισμοί μέσα στους οποίους διατηρούνται είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στη δράση του νερού. Έτσι, οι βροχοπτώσεις απομακρύνουν σταδιακά τα υλικά που καλύπτουν τα ευρήματα, φέρνοντας στο φως νέες θέσεις επιστημονικού ενδιαφέροντος.

Από τη στιγμή, ωστόσο, που ένα απολίθωμα έρθει στην επιφάνεια, χρειάζεται άμεση προστασία και συντήρηση, προκειμένου να μην υποστεί αλλοιώσεις από τις καιρικές συνθήκες.

Συνεχίζονται οι εργασίες προστασίας

Σύμφωνα με το Μουσείο, τα στελέχη της Τεχνικής Υπηρεσίας, υπό την καθοδήγηση του διευθυντή του, συνεχίζουν τις παρεμβάσεις στο πεδίο χωρίς διακοπή, ακόμη και χωρίς την ύπαρξη συγκεκριμένου χρηματοδοτικού προγράμματος που να καλύπτει τις εργασίες.

Η προστασία ενός μνημείου τέτοιας έκτασης απαιτεί συνεχή παρουσία, εξειδικευμένο προσωπικό και διαθέσιμους πόρους, καθώς οι ανάγκες συντήρησης δεν περιορίζονται στη διάρκεια ενός έργου ούτε μπορούν να περιμένουν την έγκριση νέας χρηματοδότησης.

Ένας παλαιοντολογικός θησαυρός κατά μήκος του δρόμου Καλλονής – Σιγρίου

Το Ανοικτό Μουσείο του Απολιθωμένου Δάσους, που αναπτύσσεται κατά μήκος του οδικού άξονα Καλλονής – Σιγρίου, αποτελεί ένα ξεχωριστό παράδειγμα αξιοποίησης σημαντικών ευρημάτων που ήρθαν στο φως κατά την κατασκευή ενός μεγάλου δημόσιου έργου.

Οι σωστικές ανασκαφές, οι οποίες ξεκίνησαν το 2013, αποκάλυψαν έναν εντυπωσιακό παλαιοντολογικό πλούτο, με απολιθωμένους κορμούς, ριζικά συστήματα, κλαδιά, φύλλα και άλλα φυτικά κατάλοιπα, τα οποία προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για το φυσικό περιβάλλον του Αιγαίου πριν από εκατομμύρια χρόνια.

Ορισμένες από τις σημαντικότερες θέσεις έχουν ήδη διαμορφωθεί σε επισκέψιμα πάρκα. Στο «Φυλάκιο», περίπου τρία χιλιόμετρα από το Σίγρι, έχουν αποκαλυφθεί διαδοχικά δάση που απολιθώθηκαν έπειτα από αλλεπάλληλες ηφαιστειακές εκρήξεις, καθώς και ένα εντυπωσιακό ριζικό σύστημα υποτροπικού δέντρου.

Αντίστοιχα, στο «Κοτσίνι», περίπου έξι χιλιόμετρα από τον οικισμό, έχουν αναδειχθεί μεγάλοι ιστάμενοι κορμοί κωνοφόρων και καρποφόρων δέντρων, αλλά και παλαιοεδάφη που διατηρούν πλήθος απολιθωμένων φύλλων.

Πώς δημιουργήθηκε το Απολιθωμένο Δάσος πριν από 20 εκατομμύρια χρόνια

Η επιστημονική αξία των ευρημάτων είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς αποκαλύπτουν πώς ήταν η Λέσβος πριν από περίπου 20 εκατομμύρια χρόνια. Τότε, στην περιοχή αναπτύσσονταν πλούσια υποτροπικά δάση, τα οποία καλύφθηκαν από τα προϊόντα ισχυρών ηφαιστειακών εκρήξεων.

Η κυκλοφορία θερμών διαλυμάτων πλούσιων σε πυρίτιο επέτρεψε τη διαδικασία της απολίθωσης των φυτικών ιστών, διατηρώντας ακόμη και λεπτομέρειες από την εσωτερική δομή του ξύλου.

Η εξαιρετική κατάσταση διατήρησης των απολιθωμάτων, σε συνδυασμό με την παρουσία δέντρων που παραμένουν όρθια στην αρχική θέση όπου αναπτύχθηκαν, καθιστά το Απολιθωμένο Δάσος της Λέσβου μνημείο διεθνούς επιστημονικής σημασίας.

Η προστατευόμενη περιοχή καλύπτει περίπου 150 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ενώ από το 2014 το μνημείο περιλαμβάνεται στον ενδεικτικό κατάλογο υποψήφιων Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Νέα ευρήματα, αλλά προτεραιότητα η προστασία τους

Οι τελευταίες αποκαλύψεις επιβεβαιώνουν ότι η έρευνα στη δυτική Λέσβο δεν έχει ολοκληρωθεί. Νέες απολιθωματοφόρες θέσεις εξακολουθούν να έρχονται στο φως ακόμη και χωρίς οργανωμένες ανασκαφές, καθώς οι φυσικές διεργασίες μεταβάλλουν διαρκώς το τοπίο.

Μέχρι στιγμής, το Μουσείο δεν έχει ανακοινώσει τον ακριβή αριθμό, τις διαστάσεις ή την επιστημονική ταυτοποίηση των νέων ευρημάτων. Σε αυτή τη φάση, το βάρος πέφτει στη διαφύλαξή τους, ώστε να μην υποστούν φθορές από τις βροχοπτώσεις και τη διάβρωση.

Το νέο στέγαστρο στον δρόμο Καλλονής – Σιγρίου αποτελεί ένα ακόμη βήμα στην προσπάθεια προστασίας αυτού του μοναδικού φυσικού μνημείου. Παράλληλα, επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη για σταθερή χρηματοδότηση των εργασιών έρευνας, συντήρησης και ανάδειξης, ώστε ο ανεκτίμητος φυσικός πλούτος της Λέσβου να προστατεύεται σε μόνιμη βάση και όχι μόνο όταν υπάρχουν διαθέσιμα χρηματοδοτικά προγράμματα.