Φορολογικός Οδηγός Οι κίνδυνοι του πόθεν έσχες καραδοκούν μέσα στη δήλωση

Η παγίδα του πόθεν έσχες ενεργοποιείται με 6 τεκμήρια που συνδέονται με την
αγορά περιουσιακών στοιχείων ή αντικειμένων αξίας άνω του 1.000.000 δρχ. και
υπόκεινται στον έλεγχο του πόθεν έσχες.

Το αυτοκίνητο είναι ένα από τα τεκμήρια διαβίωσης που λαμβάνει υπόψη της η Εφορία για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος

Στον έλεγχο του πόθεν έσχες υπόκεινται άλλα έξι τεκμήρια. Αυτά συνδέονται με
την αγορά περιουσιακών στοιχείων ή αντικειμένων των οποίων η αξία ξεπερνά το
1.000.000 δρχ.

Οταν το ποσό της δαπάνης για αγορά δεν καλύπτεται από τα δηλωθέντα εισοδήματα,
τότε θα πρέπει να δικαιολογηθεί. Εάν αυτό δεν γίνει εφικτό, τα χρήματα που
πληρώθηκαν γι’ αυτές τις μεγάλες αγορές θα προστεθούν στα εισοδήματα που θα
δηλώσετε. Τα τεκμήρια, λοιπόν, που «καίνε» είναι:

1Η αγορά ή χρηματοδοτική μίσθωση αυτοκινήτων, δίτροχων ή τρίτροχων
οχημάτων, σκαφών αναψυχής, αεροσκαφών και άλλων κινητών πραγμάτων αξίας πάνω
από 1.000.000 δρχ.

2Η αγορά επιχειρήσεων, καθώς και η σύσταση ή αύξηση του κεφαλαίου
επιχειρήσεων που λειτουργούν με οποιαδήποτε μορφή, πλην της ανώνυμης
εταιρείας.

3Η αγορά ή χρονομεριστική ή χρηματοδοτική μίσθωση ακινήτων, η ανέγερση
οικοδομών, καθώς και η κατασκευή δεξαμενής κολύμβησης. Εξαιρείται η αγορά ή
ανέγερση πρώτης κατοικίας έως 120 τ.μ. Αν είναι μεγαλύτερη από το
προαναφερόμενο εμβαδόν, τότε λαμβάνεται υπόψη μόνο η επιπλέον επιφάνεια. Για
παράδειγμα, για αγορά πρώτη κατοικίας 180 τετραγωνικών μέτρων το τεκμήριο θα
υπολογιστεί για τα υπόλοιπα 60 τ.μ.

4Τα δάνεια που χορηγούνται προς οποιονδήποτε, καθώς και για προσωρινές
διευκολύνσεις ή προσωρινές καταθέσεις στις ατομικές επιχειρήσεις τους ή στις
εταιρείες ή κοινοπραξίες ή κοινωνίες, στις οποίες είναι μέλη ή μέτοχοι.

5Οι δωρεές, οι γονικές παροχές και οι χορηγίες χρηματικών ποσών που
ξεπερνούν τις 100.000 δρχ. Εξαιρούνται οι δωρεές προς το Δημόσιο, τους δήμους
και τις κοινότητες και τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, τα κρατικά και
δημοτικά νοσηλευτικά ιδρύματα και νοσοκομεία, καθώς και τα προνοιακά ιδρύματα.

6Τα τοκοχρεολύσια που πληρώθηκαν για οποιαδήποτε δάνεια και για
χρεώσεις από πιστωτικές κάρτες.

ΤΕΚΜΗΡΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Οι δαπάνες για την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων που υπόκεινται στο πόθεν
έσχες και οι αντίστοιχοι κωδικοί στη φορολογική δήλωση.

719-720 Αυτοκινήτων, δίτροχων ή τρίτροχων.

721-722 Πλοίων αναψυχής, σκαφών αναψυχής, αεροσκαφών.

723-724 Κινητών πραγμάτων μεγάλης αξίας (κινητά των οποίων η αξία είναι
μεγαλύτερη από 1.000.000 δρχ.).

733-734 Επιχειρήσεων (πλην Α.Ε.), σύσταση ή αύξηση κεφαλαίου επιχειρήσεων
(πλην Α.Ε.), εταιρικών μεριδίων, χρεογράφων.

735-736 Αγορά ακινήτων (πλην πρώτης κατοικίας μέχρι 120 τ.μ.) ή για
χρονομεριστική ή χρηματοδοτική μίσθωση ακινήτων.

737-738 Ανέγερση οικοδομής (πλην πρώτης κατοικίας μέχρι 120 τ.μ.), κατασκευή
δεξαμενής κολύμβησης.

739-740 Δάνεια προς οποιονδήποτε, καθώς και προσωρινές διευκολύνσεις ή
προσωπικές καταθέσεις στην ατομική επιχείρηση ή στις εταιρείες που είναι μέλη
ή μέτοχοι.

725-726 Δωρεές ή γονικές παροχές ή χορηγίες μεγαλύτερες από 100.000 δρχ.

727-728 Τοκοχρεολύσια δανείων ή πιστώσεων ή χρεώσεων μέσω πιστωτικών καρτών
για αγορά μη καταναλωτικών αγαθών.

ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΑΓΟΡΑΣ

α) Αγορά πρώτης κατοικίας μέχρι 120 τ.μ.

β) Ανέγερση οικοδομής για πρώτη κατοικία μέχρι 120 τ.μ.

γ) Αγορά ομολόγων του Δημοσίου.

δ) Αγορά μετοχών εισηγμένων στο Χρηματιστήριο.

ε) Αγορά εντόκων γραμματίων του Δημοσίου.

στ) Αγορά αμοιβαίων κεφαλαίων.

ζ) Αγορά τίτλων που είναι διαπραγματεύσιμοι στο Χρηματιστήριο.

η) Αγορά τίτλων εταιρειών στις οποίες μετέχει το Δημόσιο κατά 50% τουλάχιστον.

θ) Σύσταση ή αύξηση κεφαλαίου Α.Ε.

ΤΑ ΤΕΚΜΗΡΙΑ ΚΑΙ Η ΔΗΛΩΣΗ

Όλα αυτά τα τεκμήρια, και τα 13, που έχουν μπει στη ζωή μας, βρίσκονται στην
τρίτη σελίδα της φορολογικής δήλωσης, στον πίνακα 6, που φέρει τον τίτλο
Προσδιορισμός Ετήσιας Τεκμαρτής Δαπάνης.

Θα αρχίσετε τη συμπλήρωσή του γράφοντας το ποσό που πληρώσατε το 1999 για την
εξοχική κατοικία που μείνατε ή, αν είναι δική σας, τι θα πληρώνατε, δηλαδή τι
γλιτώσατε (τεκμαρτό μίσθωμα), εφόσον το σπίτι έχει επιφάνεια μεγαλύτερη από
100 τ.μ. Αν είναι μικρότερο, δεν γράφετε τίποτα, γιατί μέχρι τα 100 τ.μ.
υπάρχει απαλλαγή.

Επίσης, δεν θα γράψετε τίποτα αν η δευτερεύουσα κατοικία που έχετε είναι μέχρι
100 τ.μ. και βρίσκεται σε χωριό ή πόλη με πληθυσμό κάτω των 5.000 κατοίκων και
εφόσον την αποκτήσατε από κληρονομιά, προίκα ή γονική παροχή, εκτός και αν η
περιοχή είναι χαρακτηρισμένη ως τουριστικός τόπος (κωδικός αριθμός δήλωσης
707-708).

Στη συνέχεια, θα γράψετε την τεκμαρτή δαπάνη που προκύπτει για το αυτοκίνητο ή
τα αυτοκίνητα που έχετε, συμπληρώνοντας και όλα τα στοιχεία που ζητάει η
Εφορία.

Η ΠΑΛΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ

Προσέξτε, όμως, μη χάσετε την έκπτωση που ισχύει, ανάλογα με την παλαιότητα
του αυτοκινήτου σας.

Αν το αυτοκίνητο είναι πάνω από 5 έως 10 ετών, τότε έχετε έκπτωση 15%, πάνω
από 10 έως 15 ετών η έκπτωση είναι 25% και για τα παλαιότερα των 15 ετών η
έκπτωση αυξάνεται σε 40%.

Όλες αυτές τις πληροφορίες θα τις βρείτε στον πίνακα που δίνει την ετήσια
τεκμαρτή δαπάνη, με βάση τους φορολογήσιμους ίππους και τα έτη κυκλοφορίας
(κωδικός αριθμός δήλωσης 709-710).

Λίγο πιο κάτω, στον πίνακα 6 της δήλωσης, υπάρχει χώρος για να γράφετε την
τεκμαρτή δαπάνη για τη μοτοσυκλέτα σας. Αν είναι 500 κ.ε., θα βάλετε 1.000.000
δρχ. Αν έχει μεγαλύτερο κυβισμό, θα προσθέτετε 200.000 για κάθε επιπλέον 100
κ.ε., πάνω βέβαια από τα 500 κ.ε., ενώ για την έκπτωση λόγω παλαιότητας ισχύει
ακριβώς ό,τι και για τα αυτοκίνητα (κωδικός αριθμός δήλωσης 711-712).

Αν έχετε σκάφος αναψυχής, πρέπει επίσης να γράψετε το συνολικό ποσό της
ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης.

Αν το σκάφος είναι ανοικτού τύπου μέχρι 3 μέτρα (ταχύπλοο ή όχι, δεν έχει
σημασία) γράψτε στον ειδικό χώρο της δήλωσης (τρίτη σελίδα) 440.000 δρχ. Αν
είναι μεγαλύτερο από 3 μέτρα, προσθέστε 220.000 για κάθε επιπλέον μέτρο.

Αν έχετε τζετ σκι, γράψτε 440.000 δρχ.

Αν το σκάφος είναι ιστιοφόρο ή μηχανοκίνητο ή μεικτό και έχει χώρους
ενδιαίτησης, βρείτε την τεκμαρτή σας δαπάνη στο σχετικό πίνακα και γράψτε την
στον αντίστοιχο χώρο της δήλωσης (κωδικός αριθμός δήλωσης 713-714).

Επίσης, πρέπει αμέσως πιο κάτω να γράψετε το ποσό της αμοιβής του πληρώματος,
εφόσον είναι μόνιμο (κωδικός αριθμός δήλωσης 731-732).

Λίγο πιο κάτω πρέπει να γράψετε το συνολικό ποσό της ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης
αν έχετε αεροσκάφος, ελικόπτερο ή ανεμόπτερο. Αν το αεροσκάφος έχει κινητήρα
κοινό, εσωτερικής καύσης και στροβιλοελικοφόρο ή έχετε ελικόπτερο, γράψτε
11.000.000 δρχ. για τους πρώτους 150 ίππους και προσθέστε 90.000 δρχ. για κάθε
ίππο πάνω από τους 150 του κινητήρα σας. Αν το αεροσκάφος σας είναι
αεριοπροωθούμενο (jet), γράψτε 32.000 δρχ. για κάθε λίμπρα ώθησης. Αν έχετε
ανεμόπτερο, γράψτε 2.200.000 δρχ. Υπάρχει μείωση λόγω παλαιότητας όπως για το
αυτοκίνητο (κωδικός αριθμός δήλωσης 715-716).

Ακόμη πιο κάτω υπάρχει χώρος για να γράψετε τη συνολική ετήσια δαπάνη που
καταβάλατε το 1999 για οικιακές βοηθούς, οδηγούς, δασκάλους, κηπουρούς κ.λπ.
(κωδικός αριθμός δήλωσης 717-718).

Θα πρέπει να επισυνάψετε και αναλυτική κατάσταση με τα στοιχεία των ανθρώπων
αυτών (όνομα, αριθμό φορολογικού μητρώου ή ταυτότητας, το είδος των υπηρεσιών
που σας παρέχουν και την ετήσια αμοιβή για κάθε ένα από αυτά χωριστά).

Αν απασχολείτε έναν μόνο οικιακό βοηθό, δεν θα γράψετε τίποτα στη δήλωση, ούτε
θα επισυνάψετε ανάλυση, εφόσον εσείς ή πρόσωπο που συνοικεί μαζί σας
παρουσιάζει αναπηρία 67% και πάνω ή έχει ηλικία πάνω από 65 ετών.

Πιο κάτω θα γράψετε την ετήσια τεκμαρτή δαπάνη για την πισίνα. Αν η επιφάνειά
της είναι από 25 μέχρι και 60 τ.μ., γράψτε 2.000.000 δρχ. αν η πισίνα είναι
εξωτερική και 3.000.000 δρχ. αν είναι εσωτερική. Αν η επιφάνειά της είναι πάνω
από 60 μέχρι και 120 τ.μ., γράψτε 5.000.000 δρχ. ή 7.500.000 δρχ. αντίστοιχα.
Αν είναι πάνω από 120 τ.μ., γράψτε 8.000.000 δρχ. ή 12.000.000 δρχ. αντίστοιχα
(κωδικός αριθμός δήλωσης 765-766).

Ακόμη πιο κάτω (στην τρίτη σελίδα της δήλωσης) θα γράψετε τις δαπάνες που
κάνατε για να αγοράσετε αυτοκίνητο, μοτοσυκλέτα, σκάφος αναψυχής, αεροσκάφος
και οποιοδήποτε κινητό πράγμα που άξιζε πάνω από 1.000.000 δρχ. (κωδικός
αριθμός δήλωσης 719 έως 724).

ΟΜΟΛΟΓΑ ΚΑΙ ΕΝΤΟΚΑ

Επίσης θα γράψετε και τα χρήματα που δώσατε για κάποια επιχείρηση που
αγοράσατε ή μερίδια ή χρεόγραφα.

Εξαιρούνται τα ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου και οι μετοχές που
είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο, τα αμοιβαία κεφάλαια και κάθε άλλος τίτλος
που είναι διαπραγματεύσιμος στο Χρηματιστήριο (κωδικοί αριθμοί δήλωσης
733-734).

Απαραίτητα πρέπει στη συνέχεια να γράψετε και το ποσό που δώσατε για το
αυτοκίνητο που αγοράσατε το 1999 ή για την ανέγερση οικοδομής ή για την
κατασκευή δεξαμενής κολύμβησης ή για τα δάνεια που δώσατε σε εταιρεία που
μετέχετε (κωδικοί αριθμοί 735-740).

Αν το ακίνητο που αγοράσατε είναι πρώτη σας κατοικία και η επιφάνειά της δεν
υπερβαίνει τα 120 τ.μ., τότε δεν υποχρεούστε να γράψετε τη δαπάνη. Αν η πρώτη
κατοικία που αγοράσατε είναι μεγαλύτερη από 120 τ.μ., γράψτε το ποσό που
αντιστοιχεί στα τ.μ. πάνω από τα 120. Γενικά, στο τίμημα των ακινήτων
προστίθενται ο φόρος μεταβίβασης, τα συμβολαιογραφικά και όλα τα σχετικά
έξοδα.

Για τα αυτοκίνητα, τα ακίνητα και τα αντικείμενα μεγάλης αξίας που αγοράσατε
με δόσεις, θα γράψετε τα ποσά που αντιστοιχούν στις δόσεις που δώσατε το 1999.

Για όλες, πάντως, τις αγορές (ακίνητα, αυτοκίνητα, σκάφη, αντικείμενα,
επιχειρήσεις κ.λπ.) πρέπει να επισυνάψετε αναλυτικές καταστάσεις με όλα τα
στοιχεία, αριθμούς συμβολαίων κ.λπ.

Αν κάνατε δωρεές ή γονικές παροχές ή χορηγίες πάνω από 100.000 δρχ., πρέπει να
γράψετε τα ποσά και να επισυνάψετε και καταστάσεις με αναλυτικά στοιχεία
(δωρολήπτες κ.λπ.) στους κωδικούς αριθμούς της δήλωσης 725-726.

Εξαιρούνται οι δωρεές και οι χορηγίες που κάνατε προς το Δημόσιο, δήμους,
κοινότητες, ΑΕΙ, νοσηλευτικά ιδρύματα και νοσοκομεία (κρατικά ή δημοτικά),
καθώς και τα προνοιακά ιδρύματα.

Ακόμα πρέπει να γράψετε τις δόσεις και τους τόκους που πληρώσατε το 1999 για
δάνεια που έχετε πάρει.

Αν τα δάνεια ήταν για πρώτη κατοικία, θα γράψετε μόνο τους τόκους για το τμήμα
της δαπάνης που αναλογεί στα 120 τ.μ. Για το εμβαδόν πέρα από τα 120 τ.μ. θα
γράψετε ολόκληρο το ποσό (δόσεις και τόκους).

ΟΙ ΚΑΡΤΕΣ

Αν χρησιμοποιήσατε τις κάρτες σας το 1999, γράψτε τους τόκους και τις δόσεις
που πληρώσατε (κωδικοί αριθμοί δήλωσης 727-728 και 729-730). Να ξέρετε ότι αν
η Εφορία διαπιστώσει πως οι τεκμαρτές δαπάνες είναι κατά 20% και πλέον
μεγαλύτερες από τα εισοδήματα που θα δηλώσετε, τότε θα υπολογίσει το φόρο με
βάση τις δαπάνες.

ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΙ ΚΩΔΙΚΟΙ

Τα περιουσιακά στοιχεία

Οι δαπάνες για την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων που υπόκεινται στο πόθεν
έσχες και οι αντίστοιχοι κωδικοί στη φορολογική δήλωση.

719-720 Αυτοκινήτων, δίτροχων ή τρίτροχων.

721-722 Πλοίων αναψυχής, σκαφών αναψυχής, αεροσκαφών.

723-724 Κινητών πραγμάτων μεγάλης αξίας (κινητά που η αξία τους είναι
μεγαλύτερη από 1.000.000 δρχ.).

733-734 Επιχειρήσεων (πλην Α.Ε.), σύσταση ή αύξηση κεφαλαίου επιχειρήσεων
(πλην Α.Ε.), εταιρικών μεριδίων, χρεογράφων.

735-736 Αγορά ακινήτων (πλην πρώτης κατοικίας μέχρι 120 τ.μ.) ή για
χρονομεριστική ή χρηματοδοτική μίσθωση ακινήτων.

737-738 Ανέγερση οικοδομής (πλην πρώτης κατοικίας μέχρι 120 τ.μ.), κατασκευή
δεξαμενής κολύμβησης.

739-740 Δάνεια προς οποιονδήποτε, καθώς και προσωρινές διευκολύνσεις ή
προσωρινές καταθέσεις στην ατομική επιχείρηση ή στις εταιρείες που είναι μέλη
ή μέτοχοι.

725-726 Δωρεές ή γονικές παροχές ή χορηγίες μεγαλύτερες από 100.000 δρχ.

727-728 Τοκοχρεολύσια δανείων ή πιστώσεων ή χρεώσεων μέσω πιστωτικών καρτών
για αγορά μη καταναλωτικών αγαθών.

Εξαιρέσεις από το τεκμήριο αγοράς

α) Αγορά πρώτης κατοικίας μέχρι 120 τ.μ.

β) Ανέγερση οικοδομής για πρώτη κατοικία μέχρι 120 τ.μ.

γ) Αγορά ομολόγων του Δημοσίου.

ΞΕΦΥΓΕΤΕ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΓΙΔΕΣ

Υπάρχουν τέσσερα «αντικλείδια»

Τέσσερις κωδικοί του πίνακα 6 στην τρίτη σελίδα της δήλωσης έχουν μεγάλο
ενδιαφέρον για τον φορολογούμενο και του επιτρέπουν να αποφύγει την πληρωμή
επιπλέον φόρου στην περίπτωση που υπάρχει φόβος να πέσει στην παγίδα του πόθεν
έσχες.

Το πρώτο ποσό που επιτρέπει στον φορολογούμενο να γλιτώσει φόρους είναι τα
χρήματα που πήρε από την πώληση περιουσιακών στοιχείων, κινητών ή ακινήτων. Τα
ποσά γράφονται είτε στον κωδικό 781 (όταν πρόκειται για τον φορολογούμενο)
είτε στον κωδικό 782 (όταν το περιουσιακό στοιχείο ανήκει στη σύζυγο).

Ταυτόχρονα θα πρέπει να συνυποβοληθούν και τα απαραίτητα αποδεικτικά έγγραφα,
όπως κυρωμένο αντίγραφο συμβολαίου ή προσυμφώνου ή βεβαίωση συμβολαιογράφου
(όταν πρόκειται για ακίνητα), θεωρημένο τιμολόγιο αγοράς από επιτηδευματία,
όταν τα χρήματα προήλθαν από τη διάθεση κινητών πραγμάτων ή υπεύθυνες δηλώσεις
από πωλητή και αγοραστή όταν πουλήθηκε αυτοκίνητο από ιδιώτη.

Το συνάλλαγμα που έχει εισαχθεί από το εξωτερικό και δεν είναι υποχρεωτικά
εκχωρητέο στην Τράπεζα της Ελλάδος είναι ο δεύτερος τρόπος να ξεφύγει ο
φορολογούμενος από το πόθεν έσχες. Στην περίπτωση αυτή γράφονται τα ποσά στους
κωδικούς 783 ή 784, ενώ πρέπει να συνυποβληθεί βεβαίωση τράπεζας ή των ΕΛΤΑ ή
του Γραφείου Προστασίας Εθνικού Νομίσματος, καθώς και επίσημα στοιχεία από τα
οποία να προκύπτει η απόκτηση του συναλλάγματος στο εξωτερικό. Από την
υποχρέωση της υποβολής δικαιολογητικών απόκτησης εξαιρούνται όσοι κατοικούν
μόνιμα στο εξωτερικό ή είχαν διαμείνει τρία χρόνια και η εισαγωγή του
συναλλάγματος γίνεται το αργότερο δύο χρόνια μετά τη μετοικεσία ή είχαν
διαμείνει 5 τουλάχιστον συνεχή χρόνια στην αλλοδαπή και το επικαλούμενο ποσό
συναλλάγματος προέρχεται από καταθέσεις στο όνομά τους ή του άλλου συζύγου σε
τράπεζες της Ελλάδας ή σε υποκατάστημα ελληνικής τράπεζας στο εξωτερκό κατά το
χρόνο που διέμεναν στην αλλοδαπή ή από καταθέσεις τους μέσα σε ένα χρόνο από
τη μετοικεσία τους στην Ελλάδα.

Τα δάνεια, τα κέρδη από τα λαχεία ή το ΠΡΟ-ΠΟ ή το ΛΟΤΤΟ, οι δωρεές, οι
γονικές παροχές, καθώς και άλλα ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα (για
παράδειγμα αποζημίωση από ασφάλεια για ατύχημα ή εφάπαξ από ασφαλιστικό φορέα)
αναγράφονται στους κωδικούς 785 ή 786.

Τα έγγραφα που απαιτούνται είναι πιστοποιητικά της ΔΟΥ για τις δωρεές ή
γονικές παροχές, για τα δάνεια είναι συμβολαιογραφικό ή ιδιωτικό έγγραφο με
βέβαιη χρονολογία που να αποδεικνύει τη σύναψη του δανείου και για τα κέρδη
από λαχεία, ΠΡΟ-ΠΟ ή ΛΟΤΤΟ η σχετική απόδειξη από την αρμόδια υπηρεσία.

Στους κωδικούς 787 ή 788 αναγράφονται τα χρήματα που δαπανήθηκαν το 1999, αλλά
τα έχουν αποκτήσει τα προηγούμενα χρόνια. Θα πρέπει να πρόκειται για χρήματα
που έχουν ήδη φορολογηθεί ή έχουν απαλλαγεί νόμιμα από τη φορολόγηση.

Για τα ποσά αυτά απαιτούνται βεβαιώσεις από τις επιχειρήσεις ή τις αρμόδιες
υπηρεσίες από τις οποίες να προκύπτουν τα ποσά αυτά.