Φορολογικός Οδηγός Το <<ΤΟΡ 10>> των δαπανών που μειώνουν τους φόρους

Διέξοδο για λιγότερους φόρους προσφέρει η ίδια η Εφορία στους
φορολογουμένους καθώς αναγνωρίζει 10 συγκεκριμένες κατηγορίες δαπανών που
αφαιρούνται από το εισόδημα που φορολογείται. Αρκεί, λοιπόν, να αποδείξετε ότι
κάνατε κάποια ή κάποιες από αυτές τις δαπάνες μέσα στο 1999 για να περιορίσετε
τη φορολογική επιβάρυνση.

Για να εκμεταλλευθείτε αυτή τη διέξοδο, πρέπει να προσέξετε την τελευταία
σελίδα του εντύπου της φορολογικής δήλωσης και συγκεκριμένα τον πίνακα 8.
Στους κωδικούς 051 – 085 αναγράφονται οι δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν μέσα
στο 1999 και αναγνωρίζονται από την Εφορία ως αφορολόγητα ποσά.

Το ποσό του φόρου που γλιτώνει με αυτό τον τρόπο ο φορολογούμενος
προσδιορίζεται από το ύψος των συνολικών αφορολόγητων ποσών.

Για παράδειγμα, αν τα συνολικά αφορολόγητα ποσά είναι 500.000 δρχ. και το
δηλωθέν εισόδημα 2.500.000 δρχ., τότε από τα αφορολόγητα προκύπτει 25.000 δρχ.
λιγότερος φόρος. Στην περίπτωση που το εισόδημα είναι 3.500.000, το κέρδος σε
φόρους από το ίδιο ποσό αφορολόγητων ανέρχεται στις 75.000 δρχ. Για εισόδημα
6.000.000 δρχ. το κέρδος φτάνει τις 150.000 δρχ. ενώ με 8.500.000 το κέρδος
είναι 200.000 δρχ. Για εισόδημα πάνω από 16.735.000 αντιστοιχούν λιγότεροι
φόροι 225.000 δρχ.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ένας φορολογούμενος για να επωφεληθεί από
τα αφορολόγητα είναι να τα γράψει στους αντίστοιχους κωδικούς. Δηλαδή τα
ιατρικά έξοδα στο 051 (για τον ίδιο) ή στο 052 (της συζύγου), τους τόκους των
στεγαστικών δανείων αντιστοίχως στο 063 και 064 κ.ά. Το δεύτερο βήμα που
απαιτείται προκειμένου να γίνουν δεκτά από την Εφορία τα αφορολόγητα ποσά
είναι ο φορολογούμενος μαζί με τη φορολογική δήλωση να συνυποβάλει τις
αναγκαίες αποδείξεις.

Οι δαπάνες για το ενοίκιο του σπιτιού του φορολογουμένου και του παιδιού του
που σπουδάζει, οι ασφάλειες ζωής, τα φροντιστήρια, τα έξοδα για ιατρική και
νοσοκομειακή περίθαλψη, καθώς και οι εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία, οι
χορηγίες και οι δωρεές, οι τόκοι στεγαστικών δανείων και η αγορά και
εγκατάσταση συστημάτων ή οικιακών συσκευών χρήσης φυσικού αερίου ή ανανεώσιμων
πηγών ενέργειας ανήκουν στην κατηγορία των αφορολόγητων ποσών.

Αναλυτικά για κάθε περίπτωση η νομοθεσία προβλέπει:

1) Το ενοίκιο του σπιτιού:

Για ετήσιο ενοίκιο μέχρι 150.000 δρχ. λαμβάνεται υπόψη το 100% της δαπάνης.
Αν η δαπάνη υπερβαίνει τις 150.000 δρχ., λαμβάνεται υπόψη το 40% αυτής, το
οποίο δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από τις 250.000 δρχ., ούτε μικρότερο από
τις 150.000 δρχ. Δηλαδή, το μεγαλύτερο αφορολόγητο ποσό είναι 250.000 δρχ.

Για να κερδίσει ο φορολογούμενος τη μείωση, θα πρέπει να αναγράψει στην αρχική
δήλωσή του και συγκεκριμένα στο πάνω μέρος της τελευταίας σελίδας τον αριθμό
φορολογικού μητρώου ή τον αριθμό ταυτότητας του ιδιοκτήτη του σπιτιού και
ασφαλώς το ποσό του ενοικίου. Θα πρέπει να συνυποβληθεί απόδειξη καταβολής του
ενοικίου ή μια υπεύθυνη δήλωση του νόμου 1599/1986 στην οποία θα αναγράφονται
το ποσό του ενοικίου και τα στοιχεία του ιδιοκτήτη του σπιτιού. Τη δαπάνη για
το ενοίκιο τη γράφετε στους κωδικούς 811 ή 813 ή 815 αν οι αποδείξεις είναι
στο όνομα του ίδιου του φορολογουμένου και στους 812 ή 814 ή 816 αν είναι στο
όνομα της συζύγου του.

2) Το ενοίκιο του παιδιού που σπουδάζει:

Για ετήσιο ενοίκιο μέχρι 150.000 δρχ. για κάθε παιδί λαμβάνεται υπόψη το 100%
της δαπάνης. Αν η δαπάνη υπερβαίνει τις 150.000 δρχ., λαμβάνεται υπόψη το 40%
αυτής, το οποίο δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από τις 250.000 δρχ., ούτε
μικρότερο από τις 150.000 δρχ. Δηλαδή, το μεγαλύτερο αφορολόγητο ποσό είναι
250.000 δρχ. για κάθε παιδί. Συνυποβάλλονται οι ίδιες αποδείξεις με εκείνες
της προηγούμενης περίπτωσης. Τα ποσά αναγράφονται στους κωδικούς 817 και 827
της τελευταίας σελίδας του εντύπου της φορολογικής δήλωσης.

3) Ασφάλειες ζωής:

Για ποσά ασφαλίστρων που αφορούν ασφάλειες ζωής ή θανάτου, προσωπικών
ατυχημάτων ή ασθένειας μέχρι 150.000 δρχ. λαμβάνεται υπόψη το 100% της
δαπάνης. Αν η δαπάνη υπερβαίνει τις 150.000 δρχ., λαμβάνεται υπόψη το 40%
αυτής, το οποίο δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από τις 250.000 δρχ., ούτε
μικρότερο από τις 150.000 δρχ. Δηλαδή, το μεγαλύτερο αφορολόγητο ποσό είναι
250.000 δρχ. Θα πρέπει με τη φορολογική δήλωση να συνυποβληθούν και οι
αποδείξεις των ασφαλίστρων. Η αναγραφή γίνεται στον κωδικό 073 όταν αφορά τον
φορολογούμενο και 074 όταν πρόκειται για ασφάλεια της συζύγου.

4) Τα φροντιστήρια:

Για δαπάνη μέχρι 150.000 δρχ. που έγινε για φροντιστήρια ή κατ’ οίκον
ιδιαίτερα μαθήματα οποιασδήποτε αναγνωρισμένης εκπαιδευτικής βαθμίδας ή ξένων
γλωσσών, για κάθε παιδί ή τον ίδιο το φορολογούμενο λαμβάνεται υπόψη το 100%
της δαπάνης. Αν η δαπάνη υπερβαίνει τις 150.000 δρχ., λαμβάνεται υπόψη το 40%
αυτής, το οποίο δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από τις 250.000 δρχ., ούτε
μικρότερο από τις 150.000 δρχ. Δηλαδή, το μεγαλύτερο αφορολόγητο ποσό είναι
250.000 δρχ. για κάθε πρόσωπο. Θα πρέπει να συνυποβληθούν οι αποδείξεις. Οι
κωδικοί στους οποίους γράφονται τα ποσά είναι 079 έως 085.

5) Εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία:

Πρόκειται για το συνολικό ποσό των εισφορών που καταβάλλονται από τον
φορολογούμενο σε ταμεία ασφάλισής του, εφόσον η καταβολή είναι υποχρεωτική από
το νόμο, καθώς και το ποσό των εισφορών που καταβλήθηκαν σε περιπτώσεις
προαιρετικής ασφάλισης σε Ταμεία που έχουν συσταθεί με νόμο. Για να γίνουν
δεκτές οι δαπάνες, είναι απαραίτητο να υποβληθούν τα αποδεικτικά έγγραφα από
τα Ταμεία. Οι κωδικοί είναι 053 και 054.

6) Ιατρική και νοσοκομειακή περίθαλψη:

Τα έξοδα που γίνονται για ιατρική και νοσοκομειακή περίθαλψη τόσο από τον ίδιο
τον φορολογούμενο όσο και για τα μέλη της οικογένειάς του. Λαμβάνονται υπόψη
οι δαπάνες για ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις, τα έξοδα νοσηλείας σε
νοσοκομεία και κλινικές, η φαρμακευτική περίθαλψη σε νοσοκομείο ή κλινική, τα
χρήματα που καταβλήθηκαν σε νοσοκόμους, η δαπάνη για την αντικατάσταση μελών
του σώματος, το 50% του ποσού που δόθηκε σε επιχειρήσεις περίθαλψης
ηλικιωμένων. Πρέπει να συνυποβληθούν και τα αποδεικτικά στοιχεία των δαπανών
αυτών. Οι δαπάνες αυτές αναγράφονται στους κωδικούς 051, 052.

7) Δωρεές και χορηγίες:

Διακρίνονται σε δύο κατηγορίες. Στην πρώτη υπάγονται οι δωρεές ακινήτων και
χρηματικών ποσών προς το Δημόσιο, τους δήμους και τις κοινότητες, τους ιερούς
ναούς, τα μοναστήρια του Αγίου Όρους, το Οικουμενικό Πατριαρχείο
Κωνσταντινουπόλεως και τα Πατριαρχεία Αλεξανδρείας και Ιεροσολύμων, την Ιερά
Μονή Σινά, τα πανεπιστήμια, τα νοσοκομεία που αποτελούν Νομικά Πρόσωπα
Ιδιωτικού Δικαίου και επιχορηγούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς και
το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων.

Επίσης, στην κατηγορία αυτή υπάγονται τα ιατρικά μηχανήματα και τα ασθενοφόρα
που δωρίζονται σε νοσηλευτικά ιδρύματα και νοσοκομεία που επιχορηγούνται από
τον κρατικό προϋπολογισμό.

Οι δωρεές χρηματικών ποσών και οι χορηγίες σε συλλόγους, ιδρύματα με
κοινωφελείς σκοπούς και σωματεία αθλητικά και πολιτιστικά υπάγονται στη
δεύτερη κατηγορία. Το ποσό που λαμβάνεται υπόψη από την Εφορία δεν μπορεί να
είναι μεγαλύτερο από το 15% του εισοδήματος που θα αναγράφεται στη φορολογική
σας δήλωση, όταν πρόκειται για χορηγία σε πολιτιστικά σωματεία. Επίσης, όταν
το ποσό της δωρεάς ξεπερνάει τις 80.000 δρχ. ετησίως θα πρέπει να έχει
κατατεθεί στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ή σε τράπεζα.

Για να θεωρηθούν έγκυρες οι δωρεές προς τα αθλητικά σωματεία, ο φορολογούμενος
είναι υποχρεωμένος να συνυποβάλει τα πρωτότυπα του παραστατικού κατάθεσης του
ποσού της δωρεάς, το αντίγραφο του πρακτικού του διοικητικού συμβουλίου περί
αποδοχής της δωρεάς, θεωρημένο από τον προϊστάμενο του γραφείου φυσικής αγωγής
του νομού της έδρας του σωματείου, το αντίγραφο της σελίδας του βιβλίου
ταμείου του σωματείου όπου έχει καταχωριστεί το ποσό της δωρεάς θεωρημένο από
τον προϊστάμενο του γραφείου φυσικής αγωγής. Επισημαίνεται ότι στο γραμμάτιο
είσπραξης της τράπεζας που θα εκδίδεται πρέπει να αναφέρει τα στοιχεία του
δωρητή ή χορηγού και του δωρεοδόχου, το ποσό, την ημερομηνία κατάθεσης καθώς
και την υπογραφή του δωρητή ή του χορηγού.

Αν ο φορολογούμενος θέλει οι δωρεές χρηματικών ποσών ή χορηγίες (προς το
Δημόσιο, δήμους, συλλόγους, σωματεία κ.λπ.) να αφαιρεθούν από το εισόδημά του,
εφόσον υπερβαίνουν αθροιστικά για κάθε δωρεοδόχο τις 100.000 δρχ. ετησίως,
πρέπει να παρακρατήσει φόρο με συντελεστή 20% στο πάνω από τις 100.000 δρχ.
ποσό της δωρεάς ή χορηγίας που καταβλήθηκε και μετά να τον αποδώσει στο
Δημόσιο Ταμείο.

Τις δωρεές ακινήτων σε Δημόσιο, ναούς, μοναστήρια κ.λπ. τις αναγράφετε στους
κωδικούς 057 ή 058, τις δωρεές χρημάτων στο Δημόσιο, ΝΠΔΔ, κοινωφελή ΝΠΙΔ τις
γράφετε στους κωδικούς 059 ή 060, ενώ τις χορηγίες προς μη κερδοσκοπικές
πολιτιστικές οργανώσεις στους κωδικούς 061 ή 062.

8) Τόκοι δανείων:

Αφορολόγητα ποσά είναι επίσης οι τόκοι των δανείων που χορηγούνται από
τράπεζες, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο για
την απόκτηση πρώτης κατοικίας, καθώς και οι τόκοι των δανείων για αναστήλωση,
επισκευή, συντήρηση ή εξωραϊσμό διατηρητέων κτισμάτων, καθώς και κτισμάτων που
βρίσκονται σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί παραδοσιακοί οικισμοί ή
παραδοσιακά τμήματα πόλεων. Τα ποσά αναγράφονται στους κωδικούς 063 ή 064.

9) Αγορά και εγκατάσταση συστημάτων ή οικιακών συσκευών χρήσης φυσικού
αερίου:

Εκπίπτει το 75% του ποσού που καταβάλατε για αγορά και εγκατάσταση συστημάτων
ή οικιακών συσκευών χρήσης φυσικού αερίου ή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (π.χ.
ηλιακή). Η δαπάνη αυτή αναγράφεται στους κωδικούς 055 ή 056.

10) Οικογενειακές δαπάνες για αγορά αγαθών και υπηρεσιών:

Αφαιρείται από το εισόδημα το 30% των οικογενειακών δαπανών και μέχρι 300.000
δρχ. και για τους δύο συζύγους. Η μείωση του φόρου την οποία ωφελείται ο
φορολογούμενος δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από ποσοστό 15% επί του ποσού
της δαπάνης που αναγνωρίζεται για έκπτωση από το εισόδημα. Το ποσό της δαπάνης
γράφεται στον κωδικό 075.