Τα σκουπίδια απειλούν το οικοσύστημα του Αμβρακικού

Ανησυχία για τις επιπτώσεις στο οικοσύστημα του Αμβρακικού από την κατάληξη
εκεί τεράστιων ποσοτήτων σκουπιδιών που παρασύρθηκαν από τα ορμητικά νερά
αρδευτικού φράγματος, το οποίο κατέρρευσε, εκφράζουν φορείς και κάτοικοι της Άρτας.

Ήδη πολλές παραλιακές περιοχές έχουν κατακλυστεί από πλαστικές σακούλες και
άλλα σκουπίδια, όμως οι συνέπειες για το οικοσύστημα, σύμφωνα με τους
ειδικούς, θα φανούν κοντά στο καλοκαίρι. Το οργανικό φορτίο από τα σκουπίδια
εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει συνθήκες ευτροφισμού και ασφυξία, όταν αυξηθεί η
θερμοκρασία και σταματήσει η εισροή φρέσκου νερού στον κόλπο.

Τα σκουπίδια προέρχονται από την παλιά χωματερή της Άρτας, η οποία έχει
καταργηθεί από το 1985 και είχε καλυφθεί με χώμα.

Όπως καταγγέλλουν φορείς και κάτοικοι της περιοχής, στην καταστροφή οδήγησαν
τόσο οι εκτεταμένες και παράνομες αμμοχαλικοληψίες όσο και η μεγαλύτερη
ταχύτητα διοχέτευσης του νερού από τη ΔΕΗ στο κεντρικό φράγμα του Αράχθου. Ο
κίνδυνος της κατάρρευσης του φράγματος είχε επισημανθεί εδώ και καιρό, ωστόσο
οι εκκλήσεις της νομαρχίας και πολιτών έπεσαν στο κενό.

Το φράγμα Ιμαρέτ, που είχε κατασκευαστεί το 1950, άρχισε να υποχωρεί ήδη από
τις 7 Μαρτίου, όπως είπε στα «ΝΕΑ» ο νομάρχης Άρτας κ. Λάμπρος Ρίζος.

Όμως, παρά το γεγονός ότι το πρόβλημα επισημάνθηκε αμέσως, δεν ελήφθησαν μέτρα
για να αποτραπεί η καταστροφή, με αποτέλεσμα, σταδιακά και μέσα σε διάστημα
δύο εβδομάδων, το φράγμα να υποχωρήσει ολοκληρωτικά και να παρασύρει μαζί του
τόνους θαμμένων μέχρι εκείνη την ώρα σκουπιδιών από την παλιά χωματερή, που
εξυπηρετούσε μέχρι πριν από 15 χρόνια τις ανάγκες του Δήμου Άρτας.

Τα χώματα που είχαν καλύψει τότε τα σκουπίδια με τον καιρό και με τη «βοήθεια»
των αμμοχαλικοληψιών παρασύρθηκαν από τη δύναμη του νερού και τα σκουπίδια
γυμνώθηκαν στην επιφάνεια, στην κοίτη του ποταμού.

Ήδη, μέχρι χθες, τεράστιες ποσότητες σκουπιδιών, κυρίως πλαστικά και σακούλες
που δεν ανακυκλώνονται, είχαν κατακλύσει τη λιμνοθάλασσα του Αμβρακικού και
τις παραλιακές περιοχές της Άρτας και των Δήμων Κομποτίου, Μενιδίου, Κομμένου,
Αμβρακικού και Αράχθου. «Γνωρίζαμε το πρόβλημα και ήδη είχαμε έτοιμη μελέτη
για την κατασκευή νέου φράγματος» είπε ο κ. Ρίζος.

«Όμως μας πρόλαβαν οι εκλογές, αφού είχε εγκριθεί μεν πίστωση 300
εκατομμυρίων, αλλά λόγω της προεκλογικής περιόδου, όπως μας ενημέρωσαν, δεν
είχε φτάσει στον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ». Ο νομάρχης Άρτας όμως με οργή μιλάει και για
την αδιαφορία των Αρχών για την αντιμετώπιση της κατάστασης, αφού «καθαρισμός
έχει γίνει αποσπασματικά μόνο από δύο δήμους και δεν είχαμε επίσημη αρωγή,
παρά τις εκκλήσεις μας, με δεδομένο ότι η νομαρχία δεν διαθέτει τα μέσα για να
αντιμετωπίσει την κατάσταση».

Ο κ. Ρίζος παραδέχθηκε επίσης ότι, παρά το γεγονός ότι στο συγκεκριμένο σημείο
του φράγματος Ιμαρέτ δεν επιτρέπεται η λήψη αδρανών υλικών, εν τούτοις, όπως
εκ των υστέρων διαπιστώθηκε, έχουν γίνει και μάλιστα σε έκταση.

Ύστερα από αλλεπάλληλες συσκέψεις υπό τον περιφερειάρχη Ηπείρου πάντως
δρομολογήθηκε σειρά ενεργειών για τον καθαρισμό του Αράχθου και του
Αμβρακικού. Πάντως η κατάρρευση του φράγματος, πέρα από τις περιβαλλοντικές
επιπτώσεις, δημιουργεί ακόμη ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα. Από το Ιμαρέτ αρδευόταν
το μεγαλύτερο τμήμα του κάμπου της Άρτας. Έτσι, πλέον, είναι ορατός ο κίνδυνος
να μείνουν απότιστες οι καλλιέργειες. Η αρδευτική περίοδος ξεκινά λίγες ημέρες
μετά το Πάσχα και μέχρι τότε θα πρέπει να έχουν βρεθεί εναλλακτικές λύσεις.

Για την επιλογή της κοίτης του Αράχθου για την εγκατάσταση του σκουπιδότοπου
είχαν εκφραστεί πολλές διαμαρτυρίες από κατοίκους της περιοχής, αλλά
αγνοήθηκαν, καθώς είχε εκτιμηθεί ότι μετά την κατασκευή του μεγάλου φράγματος
της ΔΕΗ είχε μειωθεί κατά πολύ η ροή του νερού.

Δεν υπολογίστηκε όμως το φράγμα στο Ιμαρέτ που τελικά προκάλεσε το μεγάλο
πρόβλημα.

Πολλοί κάτοικοι των περιοχών που επλήγησαν και κυρίως οι ιχθυοτρόφοι
εμφανίζονται πλέον αποφασισμένοι να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη για να
αποζημιωθούν, αφού, όπως λένε, έχουν υποστεί ζημιές.

Θύμα της αδιαφορίας και της γραφειοκρατίας

Επιστολή μέσω e-mail, στην οποία περιγράφεται με σαφήνεια το πρόβλημα στον
Αμβρακικό, που δημιουργήθηκε από την κατάρρευση του φράγματος, αλλά και από
εκείνα που δεν έγιναν για να μην καταρρεύσει, απηύθυνε στα «ΝΕΑ» ο κ. Γιάννης
Καϊντάσης, κάτοικος της Άρτας. Στην επιστολή επισημαίνει, μεταξύ άλλων:

«Την προεκλογική περίοδο όλοι μιλούσαν για την αναγκαιότητα ενός οργανωμένου
δικτύου άρδευσης, μέσω των εγγειοβελτιωτικών έργων, τη στιγμή που το αρδευτικό
φράγμα του Ιμαρέτ, κυριολεκτικά με το σπάσιμό του (όχι από τον Άραχθο, όπως
θέλουμε να πιστεύουμε, γιατί εδώ και πολλά χρόνια πάψαμε να θεοποιούμε τα
ποτάμια και τα φυσικά φαινόμενα και να τους αποδίδουμε ευθύνες, αλλά από την
ανθρώπινη αδιαφορία), διέκοψε τη ροή του αρδεύσιμου νερού προς τη μεγάλη
πεδιάδα της Άρτας. Έτσι λοιπόν, ένα μικρό ατύχημα εν ριπή οφθαλμού αποκάλυψε
πόσο εύθραυστη είναι τόσο η οικολογική όσο και η οικονομική ισορροπία της
ευρύτερης περιοχής της Άρτας.

Γιατί από τη μια τα απορρίμματα μόλυναν έναν κόλπο που θεωρείται πολιτιστική
κληρονομιά όλης της ανθρωπότητας, καθώς ο βιότοπός του προστατεύεται από
διεθνείς συνθήκες όπως είναι η συνθήκη Ramsar και από την άλλη τα νεκρά ψάρια
έχουν κάνει τους ψαράδες να τραβάνε τα μαλλιά τους από την απόγνωση, τα
τουριστικά ψαροχώρια είδαν ξαφνικά η προβολή τους να γίνεται αρνητική και
φυσικά οι αγρότες, αδυνατούν να ποτίσουν τα χωράφια τους και οι κτηνοτρόφοι τα
ζώα τους.

Παραλύσαμε λοιπόν τελείως ως οικονομία και αυτό όπως θα καταλάβετε γρήγορα,
μπορεί να έχει και κοινωνικές προεκτάσεις. Και όμως, η Πολιτεία πώς αντέδρασε
σε μια κατάσταση που βιώνεται επί ενάμιση μήνα περίπου; Εκτός της πλήρους
αδιαφορίας στην περίοδο της Κοιμήσεως του Κράτους (όπως θεωρείται για την
περιφέρεια η προεκλογική περίοδος), στη συνέχεια αδυνατούσε πλήρως να πάρει
μια γρήγορη απόφαση που θα σταματούσε άμεσα το πρόβλημα και θα περιόριζε κάπως
την έκταση της καταστροφής. Μάλιστα, κάποιοι δήμαρχοι που οι καποδιστριακοί
τους δήμοι εξαρτώνται τόσο από τον Αμβρακικό όσο και από τα αρδευτικά του
Αράχθου, κόμπαζαν περισσότερο εκείνη την περίοδο προκειμένου να βγει το κόμμα
τους κυβέρνηση, παρά ανησυχούσαν για μια καταστροφή που συνεχιζόταν. Σήμερα
φωνάζουν, μη αποδεχόμενοι καμία ευθύνη ηθικής τάξης.

Και σήμερα ακόμη, κάποιοι φοβούνται να πάρουν εκείνα τα μέτρα προκειμένου αυτή
η βλάβη να επισκευαστεί. Θέλουν να ακολουθήσουν τις γραφειοκρατικές
διαδικασίες προκήρυξης διαγωνισμού για την ανάθεση του έργου. Δηλαδή να
περάσει κι άλλος καιρός, έτσι ώστε να μπορούμε να μιλάμε για μια “νόμιμη
ανάθεση” ή τουλάχιστον σε έναν μηχανικό, έτσι ώστε αμέσως να επισκευαζόταν το
φράγμα αυτό, που τόσα προβλήματα μάς δημιούργησε;»

Ψαράδες μαζεύουν τις πλαστικές σακούλες από τις όχθες

Αν η κατάρρευση του αρδευτικού φράγματος Ιμαρέτ της Άρτας έστελνε μόνο… νερό
στον Άραχθο και στον Αμβρακικό, θα ήταν… ευλογία! Το φρέσκο και καθαρό νερό
θα ήταν πραγματική ανάσα οξυγόνου για τον ποταμό που δέχεται ήδη πιέσεις από
τα φυτοφάρμακα στις γύρω καλλιέργειες και για τον κλειστό κόλπο του
Αμβρακικού, που δίνει μάχη επιβίωσης απέναντι στα λύματα της Άρτας και της
Πρέβεζας. Τα σκουπίδια όμως που παρέσυρε το νερό από τον διπλανό σκουπιδότοπο
μαζί με χώματα και οικοδομικά υλικά ήταν η… καταστροφή. Μια καταστροφή που
πιθανότατα να μη γίνει αντιληπτή σε ολόκληρο το μέγεθός της πριν από το
καλοκαίρι, προτού αποκαλυφθούν στο σύνολό τους οι συνέπειες ενός ατυχήματος
που κανείς δεν το πήρε στα σοβαρά.

Γιατί αυτή την περίοδο τόσο στον Άραχθο όσο και στον Αμβρακικό υπάρχει ακόμη
οξυγόνο. Το οργανικό φορτίο από τα σκουπίδια που έπεσαν και συνεχίζουν να
πέφτουν σε έναν ήδη εξαιρετικά επιβαρημένο κλειστό κόλπο, θα δημιουργήσει
συνθήκες ευτροφισμού και ασφυξία, όταν αυξηθεί η θερμοκρασία και σταματήσει η
εισροή φρέσκου νερού στον κόλπο. Οι ψαράδες και οι ντόπιοι που προσπαθούν
μέρες τώρα να μαζέψουν τις πλαστικές σακούλες που επιπλέουν ή έχουν
«ξεβραστεί» στις όχθες του Αράχθου και στις παραλίες του Αμβρακικού ελάχιστα
μπορούν να κάνουν για να ανατρέψουν τα… χειρότερα.

«Μέχρι στιγμής πάντως δεν έχουμε δει νεκρά ψάρια ούτε έχουμε παρατηρήσει
απότομη μείωση του οξυγόνου στο νερό» αναφέρει ο κ. Κώστας Αρβανίτης,
διευθυντής στην Εταιρεία Ανάπτυξης Αμβρακικού.

«Το πρόβλημα όμως είναι σοβαρό. Ο κόλπος είναι ήδη εξαιρετικά επιβαρημένος από
τα λύματα των γύρω οικισμών που καταλήγουν εκεί και το τελευταίο που
χρειαζόταν ήταν επιπλέον οργανικό φορτίο από μια τόσο παλιά χωματερή».