Μια βροχή έσωσε την… παγκοσμιοποίηση

Η βροχή έσωσε από τους διαδηλωτές τη σύνοδο της Παγκόσμιας Τράπεζας που
έγινε χθες στην Ουάσιγκτον σε μια τεταμένη ατμόσφαιρα από τα βίαια επεισόδια
της Κυριακής.

Η διαδήλωση. Μια δυνατή βροχή δεν επέτρεψε τη συγκέντρωση μεγάλου αριθμού διαδηλωτών στην έδρα της Παγκόσμιας Τράπεζας, χθες, στην Ουάσιγκτον

Δύο ώρες νωρίτερα άρχισε τις εργασίες της η επιτροπή της Παγκόσμιας Τράπεζας
προκειμένου να αποφύγει δυσάρεστες εκπλήξεις από τους αντιπάλους της
παγκοσμιοποίησης που έκαναν αισθητή την παρουσία τους από το περασμένο Σάββατο
στην αμερικανική πρωτεύουσα.

Δεκάδες άνδρες της αμερικανικής εθνοφρουράς είχαν επιστρατευτεί για να
αποτρέψουν βίαια επεισόδια σαν και εκείνα που ξέσπασαν την Κυριακή ανάμεσα σε
διαδηλωτές και αστυνομικούς στο κέντρο της Ουάσιγκτον. Πάντως, οι διαδηλωτές
που βγήκαν χθες στους δρόμους ήταν πολύ λιγότεροι λόγω της σφοδρής βροχής.

Καλού κακού, η εαρινή σύνοδος της Παγκόσμιας Τράπεζας άρχισε τις εργασίες πολύ
νωρίτερα από ό,τι είχε προγραμματιστεί. «Ποτέ άλλοτε δεν θυμάμαι να αρχίσαμε
τόσο νωρίς», είπε ένας από τους αξιωματούχους της. Οι συζητήσεις
περιεστράφησαν γύρω από την ανακούφιση των υπερχρεωμένων χωρών του Τρίτου
Κόσμου, το διεθνές εμπόριο και την καταπολέμηση του AIDS στις φτωχές χώρες του
κόσμου.

Από τα ξημερώματα, τα λεωφορεία που μετέφεραν τους αντιπροσώπους έφτασαν στην
έδρα του οργανισμού για να προλάβουν τους διαδηλωτές. Κάποιες μικρές ομάδες
ωστόσο δεν κατάφεραν να παρεμποδίσουν την άφιξη των αντιπροσώπων.

Την Κυριακή, περίπου δέκα χιλιάδες διαδηλωτές είχαν μετατρέψει το κέντρο της
αμερικανικής πρωτεύουσας σε πεδίο μάχης, όταν συγκρούστηκαν με ισχυρές
αστυνομικές δυνάμεις που προσπάθησαν να περιφρουρήσουν τη σύνοδο του Διεθνούς
Νομισματικού Ταμείου. Οι αστυνομικοί χρησιμοποίησαν γκλομπς και δακρυγόνα,
αλλά παρ’ όλα αυτά οι υπουργοί Οικονομικών της Γαλλίας, της Βραζιλίας, της
Πορτογαλίας και της Ταϊλάνδης δεν τα κατάφεραν να σπάσουν τα οδοφράγματα και
να πάνε στην ώρα τους στη σύνοδο.

Χθες, τα κτίρια όπου στεγάζονται τα στρατηγεία του Διεθνούς Νομισματικού
Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας, μόλις δύο τετράγωνα από τον Λευκό Οίκο,
ήταν περικυκλωμένα από πάνοπλους φρουρούς. Πολλές δημόσιες υπηρεσίες
παρέμειναν κλειστές. Έξω στους δρόμους, οικολόγοι, αντίπαλοι του ελεύθερου
εμπορίου και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διαδήλωναν την αντίθεσή τους
στις πολιτικές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας,
ζητώντας παραγραφή του χρέους των φτωχών χωρών. Μέσα στην αίθουσα όπου
εκτυλισσόταν η σύνοδος της Παγκόσμιας Τράπεζας, αξιωματούχοι της δήλωναν ότι
αυτά ακριβώς ήταν τα προβλήματα που θα τους απασχολούσαν.

«Η σχέση του εμπορίου και της ανάπτυξης με τη μείωση της φτώχειας βρίσκεται
ψηλά στην ατζέντα», δήλωσε ο Πάουλ Νίλσεν, Ευρωπαίος επίτροπος για την
ανάπτυξη και την ανθρωπιστική βοήθεια. «Στόχος είναι μια παγκοσμιοποίηση με
ανθρώπινο πρόσωπο».

«Αφετηρία μας είναι κατάσταση των φτωχών σε όλον τον κόσμο», είπε ο πρόεδρος
της Παγκόσμιας Τράπεζας Τζέιμς Γούλφενσον σε μήνυμά του με την έναρξη των
εργασιών της συνόδου.

ΣΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ

WWW… Δικαιοσύνη

Κάποτε έλεγαν πως η επανάσταση δεν θα προβληθεί από την τηλεόραση. Οι καιροί
αλλάζουν όμως και όσοι δραστηριοποιούνται στον χώρο των ανεξάρτητων Μέσων
κάνουν ό,τι μπορούν για να τη δουν στο Διαδίκτυο.

Κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων στο Σιάτλ ­ στη σύνοδο του Παγκόσμιου
Οργανισμού Εμπορίου ­ η ηλεκτρονική σελίδα στη διεύθυνση «Indymedia. org» είχε
περισσότερους από ενάμισι εκατομμύριο επισκέπτες.

Οι διαδηλωτές της Ουάσιγκτον από την ηλεκτρονική διεύθυνση «www.a16.org» καλούν σε «Επιστράτευση για
Παγκόσμια Δικαιοσύνη».

Επίσης, στη διεύθυνση του Διαδικτύου «www.wsws.org», η «Επιτροπή της 4ης Διεθνούς»
σχολιάζει πως η «έλλειψη πολιτικού προσανατολισμού διακινδυνεύει το κίνημα
εναντίον του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας».

Η «ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ»

Από το 1980, αλλά με ρίζες στο 1929!

Παγκοσμιοποίηση: το Ίντερνετ προωθεί μια παγκόσμια επανάσταση στις
επικοινωνίες, τα «χαμήλωμα» των συνόρων προκαλεί μια συγχώνευση των εθνικών
τρόπων ζωής, τα φαστ φουντ του Μακντόναλντ εξαπλώνονται σε όλον τον κόσμο.

Πέρα από τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, η παγκοσμιοποίηση είναι μια
πραγματικότητα που, είτε για καλό είτε για κακό, κυριαρχεί στη σύγχρονη ζωή.

Πολλοί υποστηρίζουν πως είναι καλή και πως η άνθηση του παγκόσμιου εμπορίου
συμβάλλει στη γενικότερη ευημερία. Με αυτούς διαφωνούν οι διαδηλωτές της
Ουάσιγκτον.

Φοβήθηκαν

Ο όρος παγκοσμιοποίηση εμφανίστηκε στη δεκαετία του 1980, αλλά η προέλευσή του
είναι πολύ πιο παλιά. Κάποιοι λένε πως πριν από εκατό χρόνια ο κόσμος ήταν το
ίδιο «παγκοσμιοποιημένος» όπως είναι σήμερα, με το διεθνές εμπόριο και τη
μετανάστευση. Όμως, ήρθε η κρίση του 1929 και έβαλε τέλος σε όλα αυτά. Οι
χώρες ξανακλείστηκαν στον εαυτό τους μπροστά στον φόβο ότι οι διεθνείς αγορές
θα τους έφερναν φτώχεια και ανεργία. Η απόφαση των χωρών της Δύσης να
ενισχύσουν τους διεθνείς δεσμούς μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου
προσέφερε το υπόβαθρο για τη σύγχρονη παγκοσμιοποίηση. Έτσι ήρθε η «χαλάρωση»
των εθνικών συνόρων και η προοδευτική συγχώνευση των τοπικών αγορών, η πτώση
του προστατευτισμού και η ελευθερία στην κίνηση κεφαλαίων, η εξόρμηση των
μεγάλων επιχειρήσεων στα πέρατα της Γης. Η εμφάνιση του Ίντερνετ και οι
πρόσφατες πρόοδοι στις τηλεπικοινωνίες έσυραν το τρένο της παγκοσμιοποίησης
ακόμη πιο μπροστά.

Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της, η παγκοσμιοποίηση έκανε καλό: το ελεύθερο
εμπόριο έφερε περισσότερες επιλογές, μεγαλύτερη καταναλωτική δαπάνη, ανώτερο
βιοτικό επίπεδο. Σύμφωνα με τους αντιπάλους της, επέτεινε τη φτώχεια των χωρών
του Τρίτου Κόσμου, προκάλεσε ανασφάλεια στους εργαζομένους με τον περιορισμό
του κόστους εργασίας και του κοινωνικού κράτους, εξέθεσε σε κινδύνους τις
τοπικές κουλτούρες με τα ομογενοποιημένα διεθνή μέσα μαζικής ενημέρωσης,
υποβάθμισε το περιβάλλον υποτάσσοντάς το στις ανάγκες της αγοράς.

Πάντως, δέκα χρόνια μετά την πτώση των πολιτικών και οικονομικών τειχών, είναι
μάλλον νωρίς ακόμη για να πει κανείς αν το στοίχημα της παγκοσμιοποίησης έχει
κριθεί οριστικά.

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

Χορστ Κέλερ: έχασε δημοτικότητα

Χορστ Κέλερ. Ο δεύτερος υποψήφιος της Ε.Ε. για το ΔΝΤ

Ο νέος γενικός διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Χορστ Κέλερ δεν
ήταν η πρώτη επιλογή της Ευρώπης για τη θέση αυτή.

Ο πρώτος υποψήφιος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν ο Κάιο Κοχ-Βέζερ, αλλά
απορρίφθηκε από την Ουάσιγκτον.

Τι παραπάνω έχει λοιπόν ο Κέλερ;

Πρώτα απ’ όλα, εμπειρία. Η προηγούμενη δουλειά του ήταν διευθυντής της
Ευρωπαϊκής Τράπεζας για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη. Όταν ανέλαβε τη
θέση, τον Σεπτέμβριο του 1998, η Τράπεζα διερχόταν βαθιά κρίση. Ο Κέλερ
κατάφερε να την εξυγιάνει και να δώσει και πάλι έμφαση στην ανατολική Ευρώπη.

Η επιτυχία του αυτή, όμως, είχε ως αποτέλεσμα να μειωθεί η δημοτικότητά του.

Το μεγάλο πλεονέκτημά του, όμως, και ο λόγος για τον οποίο ανέλαβε τη
διεύθυνση του ΔΝΤ ήταν η εμπειρία του στον τομέα της ευρωπαϊκής νομισματικής
διπλωματίας. Ως υφυπουργός Οικονομικών από το 1990 ώς το 1993 συνέβαλε
αποφασιστικά στην επεξεργασία της Συμφωνίας του Μάαστριχτ.

Τζέιμς Γούλφενσον: και δεύτερη θητεία

Τζέιμς Γούλφενσον. Θέλει να επαναφέρει την Παγκόσμια Τράπεζα στην αρχική αποστολή της

Επικεφαλής της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο Τζέιμς Γούλφενσον είναι ο τραπεζίτης που
έγινε εκπρόσωπος των φτωχών. Κατάφερε να διατηρήσει την εμπιστοσύνη των
κυβερνήσεων που χρηματοδοτούν την Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία δανείζει τους
φτωχούς του κόσμου, ενώ παράλληλα ανέπτυξε καλές σχέσεις με τις ομάδες πίεσης
που επικρίνουν τη γραφειοκρατία του παγκόσμιου αυτού οικονομικού οργανισμού.
Τον Νοέμβριο, ο Γούλφενσον έγινε ο δεύτερος πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας
μετά τον Ρόμπερτ Μακ Ναμάρα στη δεκαετία του 1960, που διορίστηκε στη θέση
αυτή για δύο διαδοχικές θητείες.

Ο Γούλφενσον γεννήθηκε στην Αυστραλία, αλλά μετακόμισε στο Λονδίνο για να
δουλέψει στον τραπεζικό τομέα και στη συνέχεια εργάσθηκε στην Γουώλ Στρητ,
όπου έγινε πρόεδρος της γνωστής επενδυτικής εταιρείας Salomon Brothers. To
1981 ίδρυσε τη δική του επενδυτική τράπεζα σε συνεργασία με τον πρώην
επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ Πολ Βόλκερ. Αλλά ο Γούλφενσον
ενδιαφέρθηκε για τον αναπτυσσόμενο κόσμο και τα προβλήματά του χωρίς πάντως να
πάψει να ζει πολυτελώς ούτε να χάσει το ενδιαφέρον του για τη μουσική ως
επίτιμος πρόεδρος του Κάρνεγκι Χολ της Νέας Υόρκης. Εξακολουθεί να έχει
τέσσερα σπίτια, περιλαμβανομένου ενός στο χιονοδρομικό κέντρο του Τζάκσον Χολ
στο Γουαϊόμινγκ, όπου πέρασε τα περασμένα Χριστούγεννα αναπτύσσοντας τη
στρατηγική του για την ανακούφιση του κόσμου από τη φτώχεια.

ΟΙ «77» «Σταθεροποίησαν τη φτώχεια των λαών»

Ταλανιζόμενες από τα χρέη, αποκομμένες από την έκρηξη της τεχνολογίας και
προσδεδεμένες στο άρμα της παγκόσμιας οικονομίας που τις παρασύρει στην
υπανάπτυξη, οι φτωχές χώρες του κόσμου (που συναντήθηκαν την περασμένη
εβδομάδα στην Αβάνα) καταγγέλλουν πως είναι θύματα μιας άδικης οικονομικής
τάξης. Οι απόψεις τους ταυτίζονται με των διαδηλωτών της Ουάσιγκτον. Οι ηγέτες
των χωρών της «Ομάδας των 77», που αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% του
πληθυσμού της Γης, είχαν εκφράσει τη συμπαράστασή τους με τις σχεδιαζόμενες
ακόμα διαδηλώσεις εναντίον του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της
Παγκόσμιας Τράπεζας.

Στην ομιλία του, με την οποία την περασμένη Παρασκευή έκλεισε τη σύνοδο, ο
πρόεδρος της Κούβας Φιντέλ Κάστρο χαρακτήρισε την «παρούσα οικονομική τάξη που
έχει επιβληθεί από τις πλούσιες χώρες, σκληρή, απάνθρωπη και άδικη» και την
παρομοίασε με «τη ρατσιστική άποψη του κόσμου που ενέπνευσε το ναζιστικό
ολοκαύτωμα και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης».

«Τέρμα στο εμπάργκο»

Αν και η Διάσκεψη της Αβάνας απέφυγε να αγγίξει τα ακανθώδη διμερή προβλήματα
μεταξύ των υπό ανάπτυξη χωρών, εξέφρασε την υποστήριξή της για τον τερματισμό
του αμερικανικού εμπορικού εμπάργκο εναντίον της Κούβας, «που έγινε για να
τιμωρήσει τα γυναικόπαιδα πρωτίστως και τον λαό της Κούβας γενικότερα», όπως
ανέφερε το ανακοινωθέν.

Οι διαδηλωτές της Ουάσιγκτον ίσως να μη συμφωνούν με όλες τις διακηρύξεις που
έγιναν στην Αβάνα, εκτός από εκείνες που έγιναν εναντίον της Παγκόσμιας
Τράπεζας, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και του Διεθνούς Οργανισμού
Εμπορίου.

Οι τρεις αυτοί οργανισμοί είναι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί που
χρηματοδοτούνται κυρίως από τις πλούσιες χώρες του Βορρά. Για να έχουν
πρόσβαση στα δάνεια των οργανισμών αυτών, οι φτωχές υπό ανάπτυξη χώρες πολύ
συχνά υποχρεώνονται να πραγματοποιήσουν επώδυνες πολιτικές και οικονομικές
μεταρρυθμίσεις, που γενικότερα αποκαλούνται «δυτικού τύπου δημοκρατία και
οικονομία της ελεύθερης αγοράς».