«SΟS: Ένας τρελός απειλεί τον πιλότο!»

Στις 16 Μαρτίου, στο αεροπλάνο της Alaska Airlines που πραγματοποιούσε την
πτήση 259 από το Πουέρτο Βαγιάρτα του Μεξικού προς το Σαν Φρανσίσκο, ένας
επιβάτης άνοιξε την πόρτα του θαλάμου πλοήγησης και επιτέθηκε στους πιλότους
φωνάζοντας:

Στο κόκπιτ. Οι πιλότοι των αεροπλάνων δέχονται όλο και συχνότερα επιθέσεις από διαταραγμένους επιβάτες

«Θα σας σκοτώσω». Ο δεύτερος πιλότος άρπαξε τότε ένα τσεκούρι και συνεπλάκη με
τον δράστη, ενώ ταυτόχρονα ζητούσε βοήθεια από τους επιβάτες. Επτά απ’ αυτούς
ανταποκρίθηκαν και τελικά κατάφεραν να ακινητοποιήσουν τον δράστη. Η
αεροπορική τραγωδία είχε αποτραπεί. Τι θα είχε συμβεί όμως αν κανείς επιβάτης
δεν είχε ανταποκριθεί στην έκκληση του πληρώματος ή αν ο δράστης είχε προλάβει
να πειράξει τα όργανα;

Έντεκα μέρες αργότερα, στις 27 Μαρτίου, ένας Γερμανός εισέβαλε στο κόκπιτ ενός
αεροπλάνου της εταιρείας Germania που πραγματοποιούσε δρομολόγιο από το
Βερολίνο στις Καναρίους νήσους. Ο 59χρονος άνδρας, που πιστεύεται ότι είχε
πιει, απείλησε τους πιλότους λέγοντας ότι στο αεροπλάνο είχαν επιτεθεί
τρομοκράτες και κάποια στιγμή κατάφερε να φτάσει στα όργανα. Το αεροπλάνο
έχασε προς στιγμήν ύψος και ο πιλότος άρχισε να φωνάζει: «Βοήθεια,
χρειαζόμαστε επειγόντως δυνατούς άνδρες!». Τέσσερις επιβάτες από τη Σουηδία,
τη Ρωσία και τη Γερμανία, μαζί με αεροσυνοδούς, έτρεξαν να βοηθήσουν και
κατάφεραν τελικά να εξουδετερώσουν τον άνδρα. Σύμφωνα με εκπρόσωπο της
εταιρείας, οι επιβάτες δεν διέτρεξαν κίνδυνο εξαιτίας του επεισοδίου. Το
πιθανότερο είναι όμως ότι είπε ψέματα. Οι 143 επιβάτες και το πλήρωμα του
αεροσκάφους διέτρεξαν θανάσιμο κίνδυνο. Αν δεν ήταν έτσι, γιατί οι πιλότοι
έβαλαν τις φωνές; Τα τελευταία χρόνια, γράφει στο ηλεκτρονικό περιοδικό
«Salon» ο Έλιοτ Νιλ Χέστερ, που έχει εργαστεί ως αεροσυνοδός επί 14 χρόνια,
έχουν πληθύνει οι επιθέσεις εναντίον πιλότων την ώρα της πτήσης. Η ασφάλεια
ενός αεροσκάφους και των ανθρώπων που μεταφέρει δεν απειλείται σε κάθε τέτοια
επίθεση. Είναι όμως γεγονός πως όταν κάποιος μπαίνει στον θάλαμο πλοήγησης και
επιτίθεται στους δύο ανθρώπους που είναι υπεύθυνοι για την πορεία του
αεροσκάφους, υπάρχουν όλα τα στοιχεία για μια αεροπορική τραγωδία.

Παραδόξως, ορισμένες αεροπορικές εταιρείες αφήνουν ανοιχτή αυτή την πόρτα στη
διάρκεια της πτήσης επιτρέποντας σε όποιον επιβάτη το επιθυμεί (ή νομίζει πως
πηγαίνει στην τουαλέτα) να εισέλθει στον θάλαμο των πιλότων. Οι περισσότερες
αμερικανικές εταιρείες, πάντως, ακολουθούν διαφορετική πολιτική και έχουν ως
κανόνα η πόρτα να είναι πάντα κλειστή και τα μέλη του πληρώματος που
μπαινοβγαίνουν στον θάλαμο να κρατούν κλειδί.

Σε μια περίπτωση, όμως, στις 23 του περασμένου Ιουλίου, αυτό το κλειδί
επέτρεψε σ’ έναν επιβάτη να μπει με άγριες διαθέσεις στον θάλαμο πλοήγησης.
Ένα αεροπλάνο της All Nippon Airways είχε μόλις απογειωθεί από το αεροδρόμιο
του Τόκιο, όταν ένας επιβάτης σηκώθηκε από το κάθισμά του και υπό την απειλή
μαχαιριού ανάγκασε μια αεροσυνοδό να ξεκλειδώσει το κόκπιτ. Διέταξε τότε τον
δεύτερο πιλότο να βγει έξω και τον πρώτο πιλότο να οδηγήσει το αεροσκάφος σε
μια αμερικανική στρατιωτική βάση έξω από το Τόκιο. Όταν εκείνος αρνήθηκε, τον
μαχαίρωσε στον λαιμό και ανέλαβε ο ίδιος τον έλεγχο. Το Μπόινγκ 747, με 503
επιβάτες και 14μελές πλήρωμα, έκανε «βουτιά» φτάνοντας σε ύψος 300 μέτρων από
το έδαφος. Λίγο πριν συμβεί η μεγαλύτερη τραγωδία στην ιστορία της αεροπορικής
βιομηχανίας, ο δεύτερος πιλότος και ένας πιλότος εκτός υπηρεσίας κατάφεραν και
μπήκαν στον θάλαμο, αφόπλισαν τον επιβάτη και επανέφεραν το αεροπλάνο στην
πορεία του. Παρά τις προσπάθειες ενός γιατρού, ο πρώτος πιλότος υπέκυψε στα
τραύματά του.

Πράκτορες σε πτήσεις… υψηλού κινδύνου

Η πόρτα του θαλάμου πλοήγησης είναι το μόνο σύνορο ανάμεσα σ’ έναν καμικάζι
επιβάτη και στον ανύποπτο πιλότο. Καθώς η πόρτα αυτή πρέπει να λειτουργεί και
ως έξοδος κινδύνου, δεν είναι δυνατόν να είναι κατασκευασμένη όπως η πόρτα
ενός χρηματοκιβωτίου. Παρά ταύτα, μετά το επεισόδιο στην πτήση της Alaska
Airlines, πέντε αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες (η Alaska, η American, η
Delta, η Northwest και η TWA) ανακοίνωσαν ότι θα αναζητήσουν τρόπους να
ενισχύσουν αυτές τις πόρτες.

Από τον Ιούλιο του 1997, έχουν συμβεί τουλάχιστον 14 τέτοια επεισόδια, από τα
οποία τα 8 στέφθηκαν από επιτυχία. Στην πραγματικότητα, τα κρούσματα πρέπει να
είναι πολύ περισσότερα. Προς το παρόν, η τραγωδία έχει αποφευχθεί. Εάν όμως
συνεχιστούν οι επιθέσεις μ’ αυτόν τον ρυθμό, ποιος εγγυάται ότι δεν θα
θρηνήσουμε σύντομα ανθρώπινα θύματα;

Η πρώτη εταιρεία που αποφάσισε ήδη να λάβει μέτρα είναι οι Ινδικές
Αερογραμμές, που υποβάλλουν το πλήρωμα των αεροσκαφών της σε ειδική εκπαίδευση
για την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών. Επιπλέον, ένοπλοι πράκτορες
παρίστανται σε πτήσεις «υψηλού κινδύνου», με την εντολή να κάνουν συλλήψεις
ακόμη και με την υποψία ότι κάποιος μπορεί να απειλήσει την ασφάλεια της πτήσης.