ΔΡΟΜΟΙ

Από το παράθυρό της…

… στο Λιουλίν, μια από τις φτωχότερες συνοικίες της Σόφιας, η
Μαρία Πέτκοβα δεν μπορούσε να ξεκολλήσει τα μάτια της από τους δύο άνδρες που
μάλωναν στη μέση του δρόμου. Με γροθιές και με κλωτσιές, πάλευαν για ένα
κομμάτι χαρτόνι, να το πουλήσουν στην αγορά, να φάνε ένα πιάτο σούπα. «Πατρίδα
μου, πού κατήντησες!» σκέφτηκε η Μαρία και άρπαξε το τηλέφωνο, χωρίς αυτή τη
φορά να λογαριάσει το απαγορευτικό κόστος.

«Ράδιο Ντάρικ;…

… Σας μιλάει η Μαρία Πέτκοβα, 65 ετών, συνοικισμός Τρία…
Θέλω να κάνω μια καταγγελία, για πρώτη φορά στη ζωή μου. Είναι δυνατόν η
κρατική μας τηλεόραση να μη βρίσκει τίποτα καλύτερο να μεταδώσει από το πρωί,
παρά αυτήν την ατέλειωτη συζήτηση στη Βουλή για έναν ανόητο νόμο, την ώρα που
στη γειτονιά μου σκοτώνονται για ένα κομμάτι ψωμί; Τόσες φλυαρίες για να
καταδικάσουν τον κομμουνισμό που μάλιστα δεν υπάρχει πια; Λες και αυτό θα
αλλάξει τίποτα για μας ­ το 57% των Βουλγάρων, σύμφωνα με τα επίσημα
στατιστικά στοιχεία ­ που ζούμε μέσα στη φτώχεια. Οι πολιτικοί είναι
απατεώνες. Αν αυτή είναι η δημοκρατία τους, τότε είμαι αντιδημοκράτισσα και
αναλαμβάνω όλη την ευθύνη γι’ αυτό».

«Κυρία…

… δεν είσαστε η πρώτη που διαμαρτύρεστε», προσπάθησε να την
καθησυχάσει η δημοσιογράφος του ραδιοφωνικού σταθμού ­ άκουσε τη συνομιλία ο
ανταποκριτής της εφημερίδας «Ρεπούμπλικα» στη Σόφια. «Μας έχουν πάρει πολλοί
άλλοι, που λένε πάνω κάτω τα ίδια με εσάς». Από την περασμένη εβδομάδα, ο
νόμος Πάνεφ προκαλεί μαζικές και αυθόρμητες αντιδράσεις που θυμίζουν την
επίθεση στη Βουλή, τον Ιανουάριο του 1997 (φωτό). Δεν πρόκειται για νοσταλγία
του παρελθόντος, αλλά για αγανάκτηση μπροστά στην ανικανότητα της κυβέρνησης
να κάνει οτιδήποτε άλλο εκτός από το να κηρύξει παράνομες και άκυρες, δέκα
ολόκληρα χρόνια μετά την πτώση του κομμουνισμού, «όλες τις πράξεις του
προηγούμενου καθεστώτος από το 1944 μέχρι το 1989». Με σαρκασμό αντιδρούν οι
Βούλγαροι σε αυτόν τον ανώφελο νόμο. «Τον γιο μου τον έκανα με μια πρώην
τοπική γραμματέα του βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος», λέει στο Ράδιο
Ντάρικ ένας γερο-εργάτης. «Πρέπει άραγε τώρα να τον θεωρήσω και αυτόν παράνομο
και άκυρο;».

Μπούμερανγκ…

… για την κυβέρνηση του Ιβάν Κοστόφ απειλεί να γίνει ο νόμος
Πάνεφ. «Ιβάν», του γράφει ο Κονσταντίν Τρέντσεφ, αρχηγός του πανίσχυρου
εργατικού συνδικάτου Πόντκρεπα, «μερικοί από τους πιο στενούς συνεργάτες σου
είναι μέσα σε αυτή τη νομενκλατούρα που θέλεις να θέσεις εκτός νόμου. Τι θα
έλεγες να αρχίσεις την κάθαρση πρώτα από το ίδιο σου το σπίτι;». Δέκα
υπουργούς είχε υποχρεωθεί να αλλάξει ο Κοστόφ τον περασμένο Δεκέμβριο, όταν
κατηγορήθηκαν για διαφθορά. Έτσι, ο νόμος Πάνεφ μάλλον προορίζεται να μείνει
στα χαρτιά ­ κάτι σαν αποποίηση ή μετάθεση των κυβερνητικών ευθυνών για δέκα
χαμένα χρόνια. Μα είτε κομμουνιστικό είτε όχι, το βουλγαρικό στομάχι μοιάζει
με όλα τα άλλα: δεν χορταίνει μονάχα με νόμους και δεν παύει να διαμαρτύρεται.