ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Φτώχεια είναι ο εξευτελισμός

Η φτώχεια στον κόσμο δεν ήταν ποτέ τόσο μεγάλη όσο σήμερα. Και ο οργανισμός
που το διαπιστώνει συμβάλλει αρκούντως στη διαιώνισή της: η Παγκόσμια Τράπεζα.

Σκοτεινό μέλλον. ‘Ενας Κολομβιανός εργάτης κουβαλά ένα σάκο με τρόφιμα

Το 56% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σε συνθήκες φτώχειας: 1,2 δισεκατομμύρια
άνθρωποι επιβιώνουν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα και 2,8 ακόμη
δισεκατομμύρια ζουν με 2 δολάρια. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μιας μελέτης
της Παγκόσμιας Τράπεζας που διήρκεσε δέκα χρόνια και που το πρώτο μέρος της
δόθηκε στη δημοσιότητα πριν από λίγες μέρες. Όπως προκύπτει από τις μαρτυρίες
60.000 ανδρών και γυναικών από 60 χώρες, το κράτος είναι στην περίπτωσή τους
είτε απόν είτε εναντίον τους. Το σχολείο όχι μόνο δεν αποτελεί πλέον μέσο
κοινωνικής ανόδου, αλλά είναι και εστία διαφθοράς. Το ίδιο συμβαίνει με τα
νοσοκομεία: όσοι δεν μπορούν να πληρώσουν «φακελάκι» γυρίζουν στο σπίτι τους
για να πεθάνουν.

Τίποτα δεν είναι όμως πιο εύγλωττο από τις δηλώσεις των ίδιων των θυμάτων. Τι
είναι η φτώχεια; «Φτώχεια είναι ο εξευτελισμός, η αίσθηση ότι είσαι
εξαρτημένος και αναγκασμένος να εισπράττεις την αγένεια, τις προσβολές και την
αδιαφορία όταν ζητάς βοήθεια» (Λιθουανία, 1998). «Το να είσαι φτωχός σημαίνει
ότι είσαι διαρκώς κουρασμένος» (Κένυα, 1996). «Φτώχεια είναι η έλλειψη
ελευθερίας» (Γεωργία, 1997). «Εκείνη ή ο γιος της: συχνά πρέπει να αποφασίσει
ποιος από τους δύο θα φάει» (Ουκρανία, 1996). «Τους πλούσιους τους αγαπά ο
διάβολος και τους φτωχούς ο Θεός» (Μεξικό, 1995). «Οι χήρες, οι γυναίκες που
δεν μπορούν πια να δουλέψουν, που δεν έχουν παιδιά ή που εκείνα αδιαφορούν γι’
αυτές, να ποια είναι τα πιο ευάλωτα άτομα ανάμεσά μας» (Σουαζιλάνδη, 1997).

Πώς γίνεται κανείς πλούσιος; «Όταν πιστεύει και προσεύχεται κάθε βράδυ»
(Μεξικό, 1995). Τι σχέση έχετε με τους θεσμούς; «Το σχολείο δεν χρησιμεύει σε
τίποτα όταν δεν έχεις μέσον» (ΠΓΔΜ, 1998). «Οι εκπαιδευτικοί πηγαίνουν στα
σχολεία μόνο την ημέρα της μισθοδοσίας» (Νιγηρία, 1997). «Οι διευθυντές
σπουδών πλαστογραφούν τους βαθμούς των πλούσιων φοιτητών και τους πουλάνε το
δίπλωμά τους» (Ουκρανία, 1996).

Πώς είναι η καθημερινή σας ζωή; «Σηκώνεται το πρωί και με ρωτάει αν υπάρχει
φαΐ. Όταν απαντώ αρνητικά, αρχίζει να πίνει» (Γεωργία, 1997). «Με κατηγορούν
ότι κτυπώ τα παιδιά μου, αλλά τι θέλετε να κάνω όταν κλαίνε γιατί πεινάνε; Τα
δέρνω για να σταματήσουν να κλαίνε» (Αρμενία, 1999). «Σήμερα δεν μπορείς πια
να πεθάνεις. Πριν από λίγο καιρό, ένας φίλος κήδεψε τη μάνα του. Η κηδεία τού
κόστισε 50 εκατομμύρια χρίβνα (75.000 δρχ.). Για να πληρώσει, πούλησε αντί
130.000 δρχ. το μετάλλιο του Λένιν που ανήκε στη νεκρή. Πώς θα πληρώσουν τα
παιδιά μου τη δική μου κηδεία; Αυτό το θέμα με βασανίζει κάθε φορά που το
σκέπτομαι» (Ουκρανία, 1996). «Βλέπετε αυτές τις πατάτες; Τις δανείστηκα από
κάποιον και θα τις ξεπληρώσω δουλεύοντας γι’αυτόν» (Κένυα, 1997).