Η Άγκυρα εκβίασε… τη μνήμη των Γάλλων

Για άλλη μία φορά, οι Γάλλοι αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν τη γενοκτονία των
Αρμενίων, υποκύπτοντας στους φόβους τους μήπως διαταράξουν τις γαλλοτουρκικές
σχέσεις, στις πιέσεις οικονομικών συμφερόντων, αλλά και στον απροκάλυπτο
εκβιασμό που άσκησε η Τουρκία.

Η ανάμνηση. Σε περισσότερους από 450.000 ανέρχονται οι Αρμένιοι που ζουν στη Γαλλία

Με ψήφους 172 έναντι 130, η γαλλική Γερουσία αρνήθηκε την περασμένη Τρίτη να
συζητήσει πρόταση νόμου της Εθνοσυνέλευσης για την αναγνώριση της γενοκτονίας
των Αρμενίων. Η πρόταση που είχε διατυπωθεί από τη γαλλική Εθνοσυνέλευση στις
29 Μαΐου 1998, περιμένει σχεδόν δύο χρόνια την έγκριση της Γερουσίας. Πίσω από
το ηθικό ζήτημα, διακρίνει κανείς τα διπλωματικά και εμπορικά συμφέροντα,
γράφει η γαλλική εφημερίδα «Λιμπερασιόν». Ενδεχόμενη επίσημη τοποθέτηση της
γαλλικής Εθνοσυνέλευσης για τη γενοκτονία των Αρμενίων το 1915 θα αποτελούσε
«εμπόδιο στις γαλλοτουρκικές σχέσεις» είχε δηλώσει ο Τούρκος πρωθυπουργός
Μπουλέντ Ετζεβίτ την παραμονή της εξέτασης της πρότασης από τη Γερουσία, στις
22 Φεβρουαρίου. Τότε, οι γερουσιαστές είχαν αποφασίσει να μην εγγράψουν την
πρόταση στην ημερησία διάταξη του Σώματος.

Απογοήτευση

Η νέα γαλλική άρνηση προκαλεί απογοήτευση στις αρμενικές οργανώσεις, οι οποίες
είχαν εξασφαλίσει την υποστήριξη ενός μεγάλου τμήματος του πολιτικού κόσμου.

Σε αυτό τον αγώνα της, η αρμενική κοινότητα έχει τη συμπαράσταση του συνόλου
της γαλλικής Αριστεράς. Οι δεσμοί της με το Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας
χρονολογούνται από την εποχή της Αντίστασης, όταν ο Μισάκ Μανουσιάν ήταν
αρχηγός του κινήματος αντίστασης των μεταναστών, το οποίο επρόσκειτο στους
κομμουνιστές.

Στη δεκαετία του 1980, οι αρμενικές οργανώσεις είχαν εξασφαλίσει επίσης την
υποστήριξη του Σοσιαλιστικού Κόμματος. «Μερικοί βουλευτές άρχισαν να
ευαισθητοποιούνται από την ισχυρή παρουσία αρμενικών κοινοτήτων στις γαλλικές
πόλεις», εξηγεί ο Ζαν-Πολ Μπρε, βουλευτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος και
πρόεδρος της γαλλοαρμενικής ομάδας στην Εθνοσυνέλευση. «Η τρίτη γενιά της
διασποράς διεκδίκησε την αναγνώριση αυτής της γενοκτονίας».

Μέχρι να φτάσουν στη διατύπωση της πρότασης νόμου, το 1998, το Κομμουνιστικό
Κόμμα Γαλλίας και το Σοσιαλιστικό Κόμμα χρειάστηκε να ξεπεράσουν πολλά
εμπόδια. Στις 21 Απριλίου 1998, ενώπιον της Εθνοσυνέλευσης, ο υπουργός
Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Πιερ Μοσκοβισί είχε αναγνωρίσει με προσωπική δήλωσή του
τη γενοκτονία. Τότε, η Ντομινίκ Βουανέ είχε διανείμει στα έδρανα των βουλευτών
ένα χαρτί που έγραφε: «Είναι γενοκτονία».

Οι ανάγκες συνεργασίας

Έκτοτε, η πρόταση δεν έφτασε στη Γερουσία, μέχρι τις 22 Φεβρουαρίου.

Ήρθε ο πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία και η γαλλική κυβέρνηση δεν θέλησε να φέρει
σε δύσκολη θέση την Τουρκία. Δεν θα ήταν σωστό «να υποδαυλιστούν εχθρότητες σε
μία περίοδο που οι τρεις χώρες του Νότιου Καυκάσου έχουν την ανάγκη
συνεργασίας για τη δημιουργία μιας οικονομικής αγοράς», έλεγε ο πρόεδρος της
Γερουσίας στον Ζακ Σιράκ, στις 23 του περασμένου Φεβρουαρίου.

Οι ομάδες της Δεξιάς στη Γερουσία (το γκωλικό RPR, οι Ρεπουμπλικάνοι, οι
ανεξάρτητοι και η Ένωση Κεντρώων) είχαν δηλώσει πως θα καταψηφίσουν την
πρόταση. Όσο για τον Σαρλ Πασκουά, είχε ζητήσει από τους γερουσιαστές του RPF
να ψηφίσουν «κατά συνείδηση».

Συμφέρον εναντίον ηθικής

«Είχαμε δει 70 γερουσιαστές πριν από την εξέταση της πρότασης, στις 22
Φεβρουαρίου, από τους οποίους το 95% μας είχαν διαβεβαιώσει για την υποστήριξή
τους», λέει ο Σερζ Μαρντιροσιάν της Επιτροπής 24ης Απριλίου, μιας ομάδας που
συγκεντρώνει στους κόλπους της τις αρμενικές οργανώσεις της Γαλλίας. «Πολλοί
από αυτούς άλλαξαν στρατόπεδο την τελευταία στιγμή».

Απέναντι από το ηθικό ζήτημα υπάρχει η οικονομική πραγματικότητα. Βουλευτές,
κυβέρνηση και πρόεδρος της χώρας υφίστανται διαρκώς τις πιέσεις των
οικονομικών «λόμπι». Ο βουλευτής του γκωλικού κόμματος RPR Πατρίκ Ντεβετζιάν
θυμάται πως είχε δεχτεί την επίσκεψη ανθρώπων της Aerospatiale και της
Eurocopter λίγο πριν παρουσιαστεί το κείμενο στην Εθνοσυνέλευση. Με ενδεχόμενη
αναγνώριση της αρμενικής γενοκτονίας διακυβεύονται συμβόλαια δισεκατομμυρίων
φράγκων μεταξύ της Γαλλίας και της Τουρκίας, πιο συγκεκριμένα με επιχειρήσεις
όπως η Thomson και η Alstom. Πιο ευαίσθητοι σε αυτές τις πιέσεις είναι φυσικά
οι βουλευτές που στις εκλογικές τους περιφέρειες είναι εγκατεστημένα τα
εργοστάσια αυτών των επιχειρήσεων που κινδυνεύουν να χάσουν τις παραγγελίες.
Ενδεχόμενη υπερψήφιση της πρότασης θα έφερνε αναταραχή, τις παραμονές έκθεσης
γαλλικών επιχειρήσεων στην Τουρκία, την οποία επρόκειτο να επισκεφθεί και ο
Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ.