ΔΡΟΜΟΙ

Τα κομπιούτερ…

… θα κατακυριεύσουν τον κόσμο, οι προηγμένες τεχνολογίες της γενετικής θα
φέρουν τεχνητές επιδημίες, τα ρομπότ θα ξεσηκωθούν για να ανατρέψουν τους
δημιουργούς τους. Άλλη μια δυσοίωνη πρόβλεψη για έναν Αρμαγεδδώνα; Ναι, αλλά
αυτή τη φορά προέρχεται από έναν από τους κυριότερους «υπευθύνους»: τον Μπιλ
Τζόι. Ο συνιδρυτής μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες υψηλής τεχνολογίας της
Σίλικον Βάλεϊ, της Sun Microsystems, πιστεύει πως η ραγδαία επιστημονική
πρόοδος κινδυνεύει να βυθίσει την ανθρωπότητα σε έναν εφιαλτικό κόσμο, στον
οποίο οι «υπερέξυπνες» μηχανές θα υποχρεώσουν το ανθρώπινο είδος σε αφανισμό.
Σε άρθρο του στο περιοδικό «Wired», ο αρχιεπιστήμονας της Sun καλεί τους
συναδέλφους του να επανεξετάσουν το ηθικό υπόβαθρο αυτής της ξέφρενης
τεχνολογικής κούρσας. «Παρασυρόμαστε σε αυτόν τον νέο αιώνα χωρίς σχέδιο,
χωρίς έλεγχο, χωρίς φρένα», γράφει. Και το χειρότερο από όλα είναι πως «ξέρει»
­ τα επιστημονικά διαπιστευτήρια του εφευρέτη των συστημάτων Unix και Java το
βεβαιώνουν με τον καλύτερο τρόπο.

Σε τρία μέτωπα…

… θα κριθεί η μοίρα του ανθρώπου, σύμφωνα με τον Τζόι. Το ένα είναι η
ρομποτική. Μέσα σε τρεις το πολύ δεκαετίες, τα «σκεπτόμενα» κομπιούτερ θα
είναι ένα εκατομμύριο φορές ισχυρότερα από αυτά που γνωρίζουμε σήμερα. Από
αυτά κινδυνεύει να βγει ένα «ρομποτικό είδος» που θα μπορεί να αναπαράγει τον
εαυτό του. Το άλλο μέτωπο είναι η γενετική. Μολονότι αυτή η επιστήμη έδωσε
οφέλη, όπως ας πούμε πιο ανθεκτικά φυτά, μπορεί να προκαλέσει τεχνητές
επιδημίες που θα εξαλείψουν ολόκληρο τον φυσικό κόσμο. Και το τρίτο μέτωπο
είναι η νανοτεχνολογία, που μπορεί και δημιουργεί μικροσκοπικές μηχανές.

Οι τεχνολογίες…

… αυτές έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό που δεν είχε μέχρι τώρα καμιά από τις
επικίνδυνες εφευρέσεις του ανθρώπου (ούτε η ατομική βόμβα): μπορούν να
αναπαραχθούν και να σαρώσουν τον φυσικό κόσμο με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που
ένας «ιός» σαρώνει τα κομπιούτερ. Βέβαια, δεν ανησυχούν όλοι το ίδιο με τον
Μπιλ Τζόι. Ο ιδρυτής της Infoseek, ο Στιβ Κιρς, δεν βλέπει την επιστημονική
πρόοδο να κινείται τόσο ραγδαία. «Το αντίθετο, μάλιστα», λέει. «Με αποτέλεσμα
να χάνονται ανθρώπινες ζωές». Μα ο πρόεδρος της Net Perceptions Στιβ Λάρσεν
συμφωνεί με τον Τζόι: «Οι επιστήμονες δεν αντιλαμβάνονται πλήρως τις
μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της τεχνολογίας».

Η σκοτεινή απειλή…

… της τεχνολογίας είναι κάτι που ο Μπιλ Τζόι συμμερίζεται, όπως ομολογεί ο
ίδιος, με τον φυλακισμένο Αμερικανό βομβιστή Γιουναμπόμπερ ή Θίοντορ Καζίνσκι,
που τα αντιτεχνολογικά μανιφέστα του είχαν προκαλέσει εντύπωση πριν από μερικά
χρόνια (εκδόσεις «Ποντίκι»). Τώρα, ο Μπιλ Τζόι το σκέφτεται πολύ αν θα πρέπει
να συνεχίσει να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον χώρο της τεχνολογίας. «Η
εμπειρία των ατομικών επιστημόνων κάνει επιτακτική την ανάγκη ανάληψης
προσωπικής ευθύνης και δείχνει τον κίνδυνο να σε προλάβουν οι εξελίξεις και να
αποκτήσουν μια δική τους αυτόνομη πορεία», λέει. «Μπορούμε λοιπόν, όπως και
εκείνοι, να προκαλέσουμε αξεπέραστα προβλήματα σε χρόνο μηδέν. Πρέπει γι’ αυτό
να συλλογιστούμε βαθιά, για να μην εκπλαγούμε και εμείς το ίδιο από τις
συνέπειες των εφευρέσεών μας». Αν κάτι κρατάει τον Μπιλ Τζόι και τον κάνει να
ελπίζει, είναι η πίστη του σε μια φυσική δύναμη που ευτυχώς δεν έχει εκλείψει
ακόμη: στο ένστικτο της αυτοσυντήρησης του ανθρώπου.