Παγκόσμια κυβέρνηση;

Το 1500 π.Χ. υπήρχαν στον πλανήτη περίπου 600.000 αυτόνομες πολιτείες. Σήμερα,
έπειτα από πολλές «συγχωνεύσεις» και κατακτήσεις, υπάρχουν 193. Και ο πλανήτης
θα μπορούσε να έχει μία και μοναδική κυβέρνηση οποιαδήποτε στιγμή.

Παγκόσμια κυβέρνηση; Η ιδέα υποστηρίζεται κυρίως από αριστερόστροφους
ειρηνόφιλους. Άλλοι όμως την περιφρονούν. Μια σχολή σκέψης βρίσκει την
αντίληψη αυτή απελπιστικά ασαφή και μη ρεαλιστική. Μια δεύτερη σχολή τη θεωρεί
αληθοφανή, όμως τρομακτική και μιλά απειλητικά για μια επερχόμενη «νέα
παγκόσμια τάξη».

Πολλοί της πρώτης σχολής, με το βλέμμα στο μέλλον, εντοπίζουν περισσότερο
μολυσματικά φυλετικά μέτωπα: Εμφύλιοι πόλεμοι, εθνικές ταραχές κατά μήκος
συνόρων και τρομοκρατία, όλα αυτά ενισχυμένα από νέες και φονικές τεχνολογίες
και όλα στο εκρηκτικό περιβάλλον που δημιουργεί ο υπερπληθυσμός και η
περιβαλλοντική ανησυχία.

Στο σενάριο νούμερο δύο, το πρόβλημα δεν είναι το χάος, αλλά μάλλον ένα
ανατριχιαστικό είδος τάξης, που πηγάζει από τις πολυεθνικές εταιρείες και την
παγκοσμιοποίηση των οικονομιών. Ορκίζονται υποταγή όχι σε ένα έθνος αλλά στο
κέρδος και έχουν εμφυτεύσει τις αξίες τους σε τέτοια υπερεθνικά σώματα όπως το
Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ),
των οποίων οι προεκτάσεις απειλούν να προσβάλουν και στη συνέχεια να
εξαφανίσουν την εθνική αυτοδιάθεση.

Μοίρα του ανθρώπου;

Η παγκόσμια κυβέρνηση, μια μοναδική, κεντρική και πλανητική αρχή, ίσως να
πραγματωθεί, μπορεί και όχι, όμως είναι αρκετά βέβαιο ότι η παγκόσμια
διακυβέρνηση φαίνεται στα χαρτιά. Η παγκόσμια διακυβέρνηση, θα μπορούσαμε να
πούμε, είναι η μοίρα του ανθρώπου.

Σκεφθείτε τη μακρά, αργή οικονομική ανάκαμψη που παρατηρήθηκε κατά τον
ευρωπαϊκό Μεσαίωνα, όταν το εμπόριο άρχισε να διασχίζει τα σύνορα, έξω από τις
τοπικές κοινωνίες. Το εμπόριο μεταξύ των γερμανικών πόλεων απειλήθηκε από
πειρατές και ληστές. Οι έμποροι τότε σχημάτισαν έναν συνασπισμό, την Hanseatic
League, όχι μια εθνική κυβέρνηση, αλλά ένα είδος διακυβέρνησης. Είναι εύκολο
να γελά κανείς με τους φανατισμένους εθνικιστές που κάνουν λόγο για «μυστικά
δικαστήρια» του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και θεωρούν αυτούς τους θεσμούς
ως την εμβρυϊκή απειλή των ελεύθερων κρατών οπουδήποτε στον κόσμο. Και δεν
χρειάζεται να είναι κανείς οραματιστής για να φανταστεί την εξουσία να
μεταφέρεται όλο και περισσότερο σε παγκόσμιο επίπεδο. Ποιος μπορεί να
φανταστεί σε τι θα εξελιχθεί ο ΠΟΕ;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να το αποσαφηνίσει. Ξεκίνησε ως μια ζώνη
απελευθέρωσης εμπορίου, κοιτάξτε όμως πόση δύναμη χειρίζεται τώρα. Όσο πιο
πολύ ενισχύεται το διασυνοριακό εμπόριο, τόσο περισσότερα ζητήματα προκύπτουν.
Αν κάθε έθνος είχε διαφορετικούς νόμους να διέπουν τον έλεγχο των τροφίμων και
τη διαδικασία προέλευσής τους, δεν θα ήταν η ζωή περισσότερο περίπλοκη για
τους παραγωγούς και τους καταναλωτές όλης της Ευρώπης;

Ακόμη και χωρίς πόλεμο, το τέλος της δεύτερης χιλιετίας είδε πλήθος προβλήματα
και νέες απειλές που προσθετικά σχηματίζουν το τεράστιο κεφάλαιο της
πλανητικής ασφάλειας. Ποικίλλουν από τρομοκράτες ως μια νέα σοδειά υπερεθνικών
εγκληματιών, από επιπλοκές στο περιβάλλον ως μια διευρυμένη λίστα προβλημάτων
υγείας.

Φυλετικές και εθνικές διαφορές

Και τι γίνεται με την αύξηση των εθνοτικών διαφορών αυτόν τον αιώνα; Τί
γίνεται με τον άκρατο εθνικισμό και τη βαλκανοποίηση των κρατών; Πράγματι,
υπάρχει λόγος να πιστέψουμε ότι οι φυλετικές και εθνικές διαφορές αφορούν την
νέα παγκόσμια τάξη. Αν για παράδειγμα ευρωπαϊκά αποσχιστικά κινήματα
αποκτήσουν κυριαρχία ­ στην Ιταλία, την Ισπανία, την Κορσική ­ θα πρεπε να
περιμένουμε ότι την επόμενη μέρα θα αποκτήσουν καθεστώς υποψήφιου μέλους στην
Ευρωπαϊκή Ένωση. Μπορούμε να φανταστούμε όλα τα σενάρια. Αυτό που είναι
δύσκολο να φανταστούμε, είναι ότι αυτή η μετάβαση της διακυβέρνησης πέρα από
τα εθνικά σύνορα θα σταματήσει, πριν μεταβληθούν τα έθνη-κράτη σε κάτι σαν
επαρχίες. Προφανώς, κάποιες «φυλές» είναι λιγότερο πρόθυμες να ενταχθούν στην
νέα παγκόσμια τάξη απ΄ό,τι άλλες. Όμως είναι απίθανο, οποιοδήποτε κράτος,
ανεξάρτητα από το πόσο γερές είναι οι ρίζες του, να αντιστέκεται παντοτινά
στην παγκοσμιοποίηση. Ίσως το πιο αντι-εκσυγχρονιστικό καθεστώς στον κόσμο
σήμερα να είναι η ισλαμική κυβέρνηση των Αφγανών Ταλιμπάν. Το 1999 οργάνωσαν
στη χώρα τους την πρώτη μεγάλη δυτική επένδυση σε διάστημα δύο δεκαετιών ­ ένα
νέο τηλεφωνικό σύστημα που τελικά επέτρεπε επευθείας διεθνείς κλήσεις.

– Από το βιβλίο του Ρομπερτ Ράιτ: «Νοn – Zero, The Logic of Human Destiny».