Μέρες Αποκάλυψης ζει ο πλανήτης

Στη Μοζαμβίκη, εκατοντάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν και 300.000 έχουν μείνει
άστεγοι εξαιτίας των καταστροφικών πλημμυρών. Στη Γαλλία, οι καταρρακτώδεις
βροχές έγιναν αιτία για να χάσουν τη ζωή τους 90 άτομα και να καταστραφούν 270
εκατομμύρια δέντρα, ενώ το κόστος από τις ζημιές υπολογίζεται στα 7,5
εκατομμύρια στερλίνες. Στην Αυστρία οι νεκροί έφτασαν τους 11 από τις
χιονοστιβάδες. Και στην Αρκτική οι επιστήμονες ανακαλύπτουν ότι τις τελευταίες
δύο δεκαετίες το πάχος των πολικών πάγων έχει μειωθεί στο μισό. Πρόκειται
απλώς για μερικά από τα περιβαλλοντικά προβλήματα που κυριάρχησαν στον πλανήτη
τις τελευταίες εβδομάδες. Είναι ωστόσο αρκετά για να επιβεβαιώσουν τους
χειρότερους φόβους των μετεωρολόγων. Με έντονη ανησυχία παραδέχονται τώρα αυτό
που εδώ και καιρό υποψιάζονταν ­ ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη πρέπει να
θεωρηθεί ως ο αδιαμφισβήτητος παράγοντας για τα ολοένα και αυξανόμενα ασταθή
καιρικά φαινόμενα, τις καταιγίδες, το λιώσιμο των πάγων και την άνοδο της
στάθμης των θαλασσών.

Ο κόσμος βυθίζεται αργά σε μια αβεβαιότητα σχετικά με το κλίμα και οι
ενδείξεις ότι κάτι μπορούμε να κάνουμε, ώστε να αποτραπεί η καταστροφή από τα
στοιχεία της φύσης, είναι ελάχιστες. «Δεν μπορούμε πλέον να πούμε ότι δεν
είμαστε σίγουροι για το αν τα ακραία καιρικά φαινόμενα προκαλούνται από την
υπερθέρμανση του πλανήτη ή όχι», λέει ο Μάικ Χιουλμ από το Κλιματολογική
Ερευνητική Μονάδα του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Αγγλίας. «Παρακολουθώντας
τις πλημμύρες στη Μοζαμβίκη, τη σφοδρή κακοκαιρία που έπληξε τη Γαλλία, την
απουσία του χειμώνα φέτος στη Βρετανία, τις χιονοστιβάδες στις Άλπεις,
γινόμαστε μάρτυρες γεγονότων που αποδίδονται ξεκάθαρα στις ανθρώπινες
δραστηριότητες».

Όπως επισημαίνει ο κ. Χιουλμ, ακόμη κι αν οι άνθρωποι σταματούσαν αύριο να
διοχετεύουν στην ατμόσφαιρα διοξείδιο του άνθρακα και άλλα αέρια, θα έπρεπε να
περιμένουμε πολύ καιρό για να δρέψουμε τους καρπούς. Θα χρειαζόταν, για
παράδειγμα, να περάσουν εκατοντάδες χρόνια για να σταματήσει η άνοδος της
στάθμης των ωκεανών.

Τα καυσαέρια

Τρία χρόνια μετά τη Διάσκεψη για το Περιβάλλον του Κιότο ­ όπου οι ηγέτες των
βιομηχανικών κρατών επεξεργάστηκαν την πρόταση να μειωθούν οι εκπομπές
βιομηχανικά παραγόμενων αερίων ως και 5,2% μέχρι το 2010, στα επίπεδα του 1990
­ το ενδεχόμενο να μειωθούν περισσότερο αυτές οι εκπομπές φαντάζει
απραγματοποίητο. Μερικές χώρες ανταποκρίθηκαν φιλότιμα, συμπεριλαμβανομένης
της Βρετανίας που υποχρεώθηκε να συμφωνήσει ­ λόγω του κακού ιστορικού της
στην περιβαλλοντική μόλυνση ­ σε μείωση της τάξης του 12,5%. Μάλιστα, ο
Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ τάχθηκε υπέρ πιο δραστικών προτάσεων, που
φτάνουν σε μείωση των εκπομπών αερίων κατά 20%. Αν και ο Αμερικανός πρόεδρος
Κλίντον υπέγραψε τη Συνθήκη του Κιότο, δεσμεύοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες ­ τη
χώρα που μολύνει τον κόσμο με την μεγαλύτερη ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα ­
να μειώσουν τις εκπομπές αερίων κατά 7%, το Κογκρέσο απλώς αρνήθηκε να
επικυρώσει τη συμφωνία και να μειωθούν τα επικίνδυνα αέρια έστω και κατά έναν
τόνο. Αυτή η αποτυχία θα μπορούσε να χρεωθεί στους Αμερικανούς ειδικούς που
υποστήριξαν ότι η επικύρωση της Συνθήκης του Κιότο θα κόστιζε σε κάθε
Αμερικανό 2.000 δολάρια τον χρόνο με τη μορφή αυξήσεων στα καύσιμα, επιχείρημα
που υποστηρίχθηκε με θέρμη από τον Συνασπισμό για το Κλίμα του Πλανήτη, μια
συμμαχία αυτοκινητοβιομηχανιών και πετρελαϊκών εταιρειών, μεταξύ των οποίων
φιγουράρουν τα ονόματα των Peabody Coal, της ισχυρής Ένωσης Δυτικών Καυσίμων
και της Exxon…

Παρ΄όλα αυτά, από αυτήν την εξαιρετικά δυσάρεστη κατάσταση προκύπτουν
τελευταία ενθαρρυντικά σημάδια. Ο Συνασπισμός για το Κλίμα δείχνει ασταθής…
επενεργεία της Θείας Δίκης για όσους μάχονται για την προστασία του
περιβάλλοντος. Η General Motors, η Ford, η Shell, η Amoco και η ΒΡ
αποστασιοποιήθηκαν από την οργάνωση, αν και άλλοι, όπως η Exxon και η Mobil,
παραμένουν. «Αυτές οι εταιρείες παρακολούθησαν τη στροφή της κοινής γνώμης και
μετακινήθηκαν από την πάγια θέση τους», δήλωσε ο Χιουλμ.

«Το κλίμα θ’ αλλάξει, άγνωστο όμως πώς ή πού»

«Το κλίμα θ’ αλλάξει, άγνωστο όμως πώς ή πού»

Πολλοί ειδικοί προβλέπουν ότι η οικογένεια κάποιου που σκοτώθηκε εξαιτίας μιας
καταιγίδας ή μιας χιονοστιβάδας ίσως σύντομα να ακολουθήσουν το παράδειγμα των
συγγενών θυμάτων από ασθένειες που σχετίζονται με το κάπνισμα, να μηνύσουν
δηλαδή τις πετρελαϊκές εταιρείες για την υπερβολική εκπομπή διοξειδίου του
άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Η Βρετανία, με βάση τη Διάσκεψη του Κιότο, πρέπει να
κάνει ελάχιστα για να πετύχει τον στόχο ως το 2010. Μειώνοντας τις εκπομπές
αερίων και ενισχύοντας την ενεργειακή της επάρκεια, προβλέπεται μείωση στις
εκπομπές αερίων κατά πολλές ποσοστιαίες μονάδες. Παράγοντας που εκτιμάται ότι
συντελεί προς την επίτευξη του στόχου και συνδέεται με την παραγωγή διοξειδίου
του άνθρακα είναι και το γεγονός ότι πλέον απολαμβάνουμε θερμότερα καλοκαίρια
και χειμώνες. Για να φτάσει στην επιθυμητή μείωση των εκπομπών κατά 20%, θα
πρέπει να ληφθούν περισσότερο δραστικά μέτρα. Από τον επόμενο χρόνο
αναμένονται αλλαγές στη φορολόγηση των εταιρειών και των εργαζομένων, βάσει
της ενεργειακής κατανάλωσης. Τα ποσά αυτά ενδεχομένως να διοχετευθούν στη
χρηματοδότηση ερευνών για την ηλιακή, την αιολική και την ενέργεια που
παράγεται από τα κύματα. Με άλλα λόγια, η υπερθέρμανση του πλανήτη θα
επηρεάζει όλο και περισσότερο τη ζωή μας. Ο γεωγράφος Νάιγκελ Αρνέλ του
Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον επισημαίνει: «Γνωρίζουμε ότι το κλίμα θα
αλλάξει, όμως δεν ξέρουμε πώς ή πού. Για πρώτη φορά το κοντινό παρελθόν δεν
ενδείκνυται ως οδηγός για το άμεσο μέλλον και δεν ξέρουμε πώς θα είναι αυτό το
μέλλον».

Δεν υπάρχει οργανισμός ή κάποια μονάδα για να παρέχει οδηγίες. Γι΄αυτόν τον
λόγο η βρετανική κυβέρνηση ετοιμάζεται να συστήσει ένα ερευνητικό κέντρο για
την αλλαγή του κλίματος, όπου μηχανικοί, μετεωρολόγοι και άλλοι επιστήμονες θα
προσπαθήσουν να αναγνωρίσουν τις αναπόφευκτες αλλαγές, προτείνοντας τρόπους
για την ελαχιστοποίηση της ισχύος των φαινομένων.