Εκεί όπου ο πόλεμος δεν τελειώνει ποτέ…

Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών υπερψήφισε ομόφωνα την περασμένη
εβδομάδα πρόταση, υποστηριζόμενη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, για αποστολή
ειρηνευτικής δύναμης στο Κονγκό. Κατ’ αρχήν πρόκειται για μια τολμηρή απόφαση.
Ο καταστροφικός πόλεμος στο πρώην Ζαΐρ πρέπει να τελειώσει. Προς αυτήν την
κατεύθυνση, μια διεθνής δέσμευση θεωρείται απαραίτητη προκειμένου να
αντιμετωπιστεί η κρίση στην οποία συμμετοχή φέρουν τουλάχιστον έξι χώρες,
ποικίλες ομάδες ανταρτών και πολιτοφυλάκων. Με πρόσφατες τις μνήμες από τις
αποτυχίες παρόμοιων αποστολών στη Σομαλία, τη Ρουάντα και τη Βοσνία, οι
κίνδυνοι που εποφθαλμιούν τη συγκρότηση μιας αξιόπιστης δύναμης του ΟΗΕ είναι
έντονοι και αποτελεί κοινή διαπίστωση ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας θα πρέπει να
προχωρήσει με ιδιαίτερη προσοχή. Οι μάχες συνεχίζονται σε μεγάλα τμήματα του
Βορείου και του Ανατολικού Κονγκό και το ενδεχόμενο να αναζωπυρωθεί η βία και
σε άλλες περιοχές είναι μεγάλη. Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί για την «καλή
πίστη» πολιτικών και στρατιωτικών ηγετών και, ανάμεσά τους, πολλοί
υποκινούνται από τη διεκδίκηση των πλούσιων κοιτασμάτων του Κονγκό σε χρυσό,
διαμάντια και χαλκό. Επίφοβο στάδιο παραμένει ο αφοπλισμός της πολιτοφυλακής
των Χούτου και των πρώην στρατευμάτων από τη Ρουάντα, που πήγαν στο Κονγκό
μετά τη συμμετοχή τους στη γενοκτονία του 1994.

Αυτή η αποστολή δεν αποτελεί προσπάθεια να επιβληθεί η ειρήνη σε απρόθυμες
αντιμαχόμενες πλευρές. Ούτε να τις αφοπλίσει. Καμία εξωτερική δύναμη δεν θα
μπορούσε άλλωστε να επιβάλει την ειρήνη, αν τα αντίπαλα στρατόπεδα δεν
αποδειχτούν αποφασισμένα για την τήρησή της. Ο πόλεμος ξεκίνησε το 1998 με μια
σειρά εξεγέρσεων, υποστηριζόμενων από την Ουγκάντα και τη Ρουάντα, ενάντια
στην κυβέρνηση του Λοράν Καμπίλα, ο οποίος ­ ένα χρόνο νωρίτερα ­ είχε
εκδιώξει από την εξουσία τον επί μακρόν δυνάστη της χώρας, Μομπούτου Σέσε
Σέκο. Η Αγκόλα, η Ζιμπάμπουε και η Ναμίμπια τάχθηκαν στο πλευρό του κ.
Καμπίλα.

Σήμερα, στόχος της προσπάθειας των Ηνωμένων Εθνών είναι να δημιουργήσει τις
συνθήκες που θα ενδυναμώσουν τη θέληση των κρατών αυτών να εφαρμόσουν την
ειρηνευτική συμφωνία που υπέγραψαν πέρυσι στη Λουζάκα της Ναμίμπια. Όλες οι
εμπλεκόμενες στον πόλεμο πλευρές την έχουν παραβιάσει, όμως μεγάλα τμήματα της
Δημοκρατίας του Κονγκό διακρίνονται για τη σταθερότητά τους. Σύμφωνα με το
σχέδιο του Συμβουλίου Ασφαλείας, μια ομάδα 500 παρατηρητών του ΟΗΕ,
προστατευόμενη από 5.000 στρατιώτες και προσωπικό υποστήριξης, αναμένεται να
σταλεί σε τέσσερις στρατηγικής σημασίας περιοχές για να επιβλέπει την τήρηση ή
όχι της εκεχειρίας και να βοηθήσει στη μετακίνηση των αντίπαλων στρατιωτικών
δυνάμεων στις γραμμές άμυνας. Στόχος είναι η εδραίωση της ειρήνης και της
σταθερότητας σε μεγάλες περιοχές και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ των
αντιμαχόμενων πλευρών.

Διεθνής αποστολή

Στην επιχείρηση, ο προϋπολογισμός της οποίας ανέρχεται στα 41 εκατομμύρια
δολάρια, δεν θα συμμετάσχουν αμερικανικά στρατεύματα, όμως οι Ηνωμένες
Πολιτείες θα επιβαρυνθούν περίπου με το 1/3 του κόστους. Οι συμμετέχοντες θα
προέρχονται κυρίως από χώρες της Αφρικής και της Ασίας, όμως η σύνθεση αυτής
της δύναμης δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και υπάρχει πάντα ο φόβος μια
ανέτοιμη μονάδα να γίνει στόχος επίθεσης από μεγαλύτερη δύναμη.

Χωρίς αποτελεσματική διεθνή υποστήριξη στη δοκιμαζόμενη ειρηνευτική συμφωνία
του Κονγκό, οι πιθανότητες ενός ευρύτερου πολέμου στην Αφρική είναι πολλές.
Και τα Ηνωμένα Έθνη θα πρέπει να θεωρούν βέβαιο ότι δεν εμπλέκονται σε μια
ασήμαντη επιχείρηση. Δεδομένου ότι μια αποτυχημένη αποστολή είναι πάντα
χειρότερη από μια αποστολή που δεν έγινε ποτέ.