ΔΡΟΜΟΙ

Το ΔΝΤ…

… δηλαδή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αυτός ο διεθνής οργανισμός που
ορίστηκε από τη διεθνή κοινότητα ως θεματοφύλακας της παγκόσμιας οικονομικής
σταθερότητας, σύντομα θα κληθεί να επιλέξει τον επόμενο διευθυντή του.
Δυστυχώς και αυτή η διαδικασία διεξάγεται εν κρυπτώ και παραβύστω, χωρίς
κανείς να έχει την ευκαιρία να γνωρίσει τους υποψηφίους και τις απόψεις τους.
Η έλλειψη διαφάνειας είναι αδιανόητη για έναν τόσο σημαντικό διεθνή οργανισμό,
που κρατάει στα χέρια του τις τύχες πολλών αναπτυσσόμενων χωρών του κόσμου. Η
αποστολή του είναι ­ θεωρητικά ­ να αποτρέπει νομισματικές κρίσεις σαν εκείνες
που έπληξαν τα τελευταία χρόνια την Κορέα, την Ταϊλάνδη και τη Ρωσία. Σε
αντάλλαγμα ­ ή αντί για «λύτρα» ­ αποσπά από τις προβληματικές χώρες
δεσμεύσεις να προσαρμόσουν τη νομισμαστική, τη δημοσιονομική, την τραπεζική
και τη γενικότερη οικονομική πολιτική τους σύμφωνα με τις απαιτήσεις του.

Οι επικριτές του…

… καταλογίζουν στο ΔΝΤ κατάχρηση εξουσίας. Παρεμβαίνει σε δεκάδες χώρες με
(διακηρυγμένο) στόχο να τις βοηθήσει στην καταπολέμηση της φτώχειας ή στη
μετάβαση από τη σοσιαλιστική στην καπιταλιστική οικονομία. Οι αποτυχίες του
κάνουν πολλούς να αναρωτιούνται μήπως θα ήταν καλύτερα να αφήσει τα ζητήματα
της φτώχειας και της ανάπτυξης στην αρμοδιότητα της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Πολλοί λένε: Μήπως θα έπρεπε να επιβάλλει λιγότερο δυσβάστακτους όρους για τα
δάνειά του; Μήπως θα ήταν προτιμότερο να προχωρήσει στην παραγραφή του χρέους
των πιο φτωχών χωρών;

Μπροστά σε αυτά…

… και άλλα πολλά δύσκολα ερωτήματα θα βρεθεί ο νέος διευθυντής του. Όμως,
κανείς από τους τρεις υποψηφίους δεν έχει μέχρι τώρα πει ανοιχτά πώς σκέφτεται
να τα αντιμετωπίσει, κανείς δεν έχει πει προς τα πού σκέφτεται να οδηγήσει
αυτόν τον διεθνή οργανισμό. Ο Στάνλεϊ Φίσερ, υποδιευθυντής του και πρώην
πρόεδρος του οικονομικού τμήματος του ΜΙΤ, υποστηρίζεται από πολλές
αφρικανικές και αραβικές χώρες. Θεωρείται ικανός και η προθυμία του να βοηθάει
τις φτωχές χώρες τον έχει κάνει συμπαθή. Να είναι άραγε αυτός ο λόγος που τον
θέλουν οι Αμερικανοί; Η αμερικανική κυβέρνηση θα ήθελε να τον δει διευθυντή,
γράφουν οι «Τάιμς της Νέας Υόρκης», αλλά δεσμεύεται από μία «συμφωνία κυρίων»,
βάσει της οποίας είναι μοιρασμένη η παγκόσμια οικονομική εξουσία: ο επικεφαλής
του ΔΝΤ πρέπει να είναι Ευρωπαίος και της Παγκόσμιας Τράπεζας πρέπει να είναι
Αμερικανός.

Ο Ευρωπαίος…

… υποψήφιος είναι ο Κάιο Κοχ-Βέζερ, υφυπουργός Οικονομικών της Γερμανίας και
πρώην αξιωματούχος της Παγκόσμιας Τράπεζας. Έκανε καλή δουλειά εκεί. Τότε,
γιατί οι Αμερικανοί δεν θέλουν να τον δουν ούτε ζωγραφιστό; Φτάνει η εξήγηση
πως είναι Γερμανός; Ίσως, μα δεν τους κάνει ούτε ο Γιαπωνέζος. Ο τρίτος
υποψήφιος είναι ο Εϊζούκε Σακαχιμπάρα, πρώην υπουργός Οικονομικών της
Ιαπωνίας. Μολονότι πολύ ικανός, είναι για τους Αμερικανούς πολύ «επαρχιώτης»
όσον αφορά στα παγκόσμια οικονομικά ζητήματα. Κανείς δεν ξέρει ποιος από τους
τρεις θα επικρατήσει. Ένα είναι βέβαιο: ότι ο νέος διευθυντής του ΔΝΤ θα είναι
«προϊόν» συμβιβασμών, συμψηφισμών και συναλλαγών που ήδη διεξάγονται στο
παρασκήνιο ανάμεσα στις τρεις παγκόσμιες οικονομικές υπερδυνάμεις. Η
μυστικότητα που περιβάλλει τη διαδικασία για την εκλογή του διευθυντή του
προδικάζει ότι ο διεθνής οργανισμός θα εξακολουθήσει να δρα σε πλήρη
μυστικότητα, σαν μια αόρατη παγκόσμια υπερκυβέρνηση.