ΔΡΟΜΟΙ

«Πρέπει…

… να το ακούσετε», λέει ο Μπαχράμ Μπαχρανί, παραγωγός μουσικής στην
Τεχεράνη, σπρώχνοντας ένα CD μέσα στη συσκευή. Ένα κύμα από ροκ σαρώνει το
δωμάτιο μέσα από τα πελώρια ηχεία. «Δεν είναι απίθανο;» λέει και αρχίζει να
στριφογυρίζει πάνω στο περσικό χαλί. «Να, αυτό δεν άρεσε στην κυβέρνηση. Αυτοί
μας έβαλαν να το αλλάξουμε». «Αυτοί» είναι το Συμβούλιο Μουσικής, ένα
τερατούργημα της Ισλαμικής Επανάστασης. Καμιά μουσική δεν μπορεί να ακουστεί
σε δημόσιους χώρους χωρίς προηγούμενη έγγραφη έγκρισή του. Μαζί με το
Συμβούλιο Ποίησης, που περνάει από κόσκινο κάθε στίχο, στεγάζεται στο μέγαρο
του υπουργείου Ισλαμικής Καθοδήγησης και Πολιτισμού. Αυτό το υπουργείο είναι η
τροχοπέδη που, με καταναγκαστικούς κανόνες, κρατάει τη χώρα καθηλωμένη στον
αδιάλλακτο ισλαμισμό: υπαγορεύει στους Ιρανούς ποια βιβλία θα διαβάσουν, ποια
μουσική θα ακούσουν, σε ποιους ξένους θα μιλήσουν.

Οι νέοι…

… καταφέρνουν να ξεγλιστρούν εδώ και χρόνια από το άγρυπνο μάτι της
κυβέρνησης. Έτσι, σήμερα υπάρχουν δύο κουλτούρες στη χώρα: η επίσημη και η
πραγματική. Επισήμως, οι δυτικές κινηματογραφικές ταινίες απαγορεύονται. Όμως,
χιλιάδες Ιρανοί χρησιμοποιούν ένα παράνομο δίκτυο ενοικίασης κασετών βίντεο.
Κάποιος εμφανίζεται μια φορά την εβδομάδα στην πόρτα τους με ένα βαλιτσάκι,
που έχει μέσα του την «τελευταία λέξη» του Χόλιγουντ. Καμιά φορά η ποιότητα
χάνει μπροστά στον μοντερνισμό, σε αυτή τη χώρα που για χρόνια προσπαθούσε να
κρατήσει μακριά τον λαό της από τη «διεφθαρμένη Δύση». «Βάζω στοίχημα πως εδώ
είδαμε τον “Τιτανικό” πριν από σας», λέει ένας φοιτητής στον δημοσιογράφο του
ηλεκτρονικού περιοδικού «Σάλον», που επισκέφθηκε την Τεχεράνη. Επισήμως, η
δυτική ροκ μουσική είναι απαγορευμένη και όποιος επισκέπτεται το Ιράν ψάχνεται
μήπως κουβαλάει μαζί του CD ή κασέτες.

Το δίδυμο συμβούλιο…

… λογοκρισίας έχει για αρχηγό του τον δημιουργό του εθνικού ύμνου του Ιράν.
Η μουσική είναι δύσκολο να μπει σε «κουτάκια» και είναι αυτό ακόμη δυσκολότερο
όταν τα «κουτάκια» είναι μόνο δύο. Τόσα έχει στη διάθεσή της η ιρανική
λογοκρισία, όταν αποφασίζει ποιο τραγούδι να πετάξει και ποιο να κρατήσει, για
το καλό της Ισλαμικής Δημοκρατίας: Κάθε μουσική που μπορεί να έχει σχέση με το
προηγούμενο καθεστώς, το καθεστώς του Σάχη, είναι απαγορευμένη. Και κάθε
μουσική που κάνει τον κόσμο να χοροπηδάει είναι επίσης απαράδεκτη.

Η ζωή…

… στο Ιράν όμως αλλάζει. Οι νέοι αρχίζουν ήδη να το νιώθουν. Οι μουσικοί δεν
ανησυχούν πια μήπως κάποιοι από το ακροατήριό τους συλληφθούν από την
αστυνομία, επειδή στον δρόμο για το σπίτι πήγαιναν πιασμένοι χέρι χέρι ή
επειδή τα μαλλιά τους παραήταν μακριά. «Δεν βλέπεις τέτοια πράγματα πια», λέει
ο Μπαχραϊνί. «Όλα πάνε προς το καλύτερο από τότε που ήρθε ο Χαταμί». Βέβαια,
υπάρχουν ακόμη πολλά αγκάθια στον δρόμο. Οι συντηρητικοί έχουν ακόμη τη δύναμη
να εμποδίσουν τις μεταρρυθμίσεις. Μα αν η νέα Βουλή μπορέσει να «σταθεί», τα
ανύπαντρα ζευγάρια δεν θα συλλαμβάνονται πια στον δρόμο. Και οι ροκάδες θα
μπορούν να παίζουν ό,τι τους αρέσει. Ο Μπαχραϊνί ακόμη περιμένει την έγκριση
του συμβουλίου για τη μουσική του. «Θα περιμένω μέχρι να πιάσει δουλειά η νέα
Βουλή», λέει. «Ύστερα, πολλά πράγματα θα αλλάξουν».