ΔΡΟΜΟΙ

Το «Έσελον»…

… μας ακούει. Με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου δεν σήμανε το τέλος της
κατασκοπείας ούτε το τέλος της έμπνευσης για τον Τζον Λε Καρέ ­ καλό για τους
λάτρεις αυτού του είδους της λογοτεχνίας, αλλά καθόλου καλό για τις σχέσεις
μεταξύ των «συμμάχων». Η κατασκοπεία δεν έσβησε. Απλώς άλλαξε πρόσωπο.
Προσαρμόστηκε σε αυτό που κάνει σήμερα μια σύγχρονη χώρα ισχυρή: την οικονομία
και την υψηλή τεχνολογία. Η Αμερική πήρε το σύστημα παρακολούθησης των
τηλεπικοινωνιών που είχε «μοντάρει» πάνω στη Σοβιετική Ένωση, το τροποποίησε
σε ένα παγκόσμιο δίκτυο ηλεκτρονικής παρακολούθησης και το έθεσε στην υπηρεσία
της αμερικανικής βιομηχανίας.

Το δίκτυο…

… ονομάζεται «Έσελον», αποτελείται από 120 δορυφόρους και έχουν προσχωρήσει
σε αυτό η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Βρετανία και η Νέα Ζηλανδία.

Ο «αρχικατάσκοπος» σε αυτό το σύστημα είναι μία από τις δύο μεγάλες υπηρεσίες
πληροφοριών της Αμερικής, η Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας, με 38.000 υπαλλήλους
και τέσσερα δισεκατομμύρια δολάρια προϋπολογισμό, που εδρεύει στο Μέριλαντ,
κοντά στη δίδυμη αδελφή της, τη CIA. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανησυχεί γι’
αυτό το «δίκτυο κατασκοπείας» που διευθύνει η Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας των
ΗΠΑ και που υποκλέπτει τηλεφωνικές συνομιλίες, φαξ και ηλεκτρονική
αλληλογραφία από άκρη σε άκρη του πλανήτη.

Η Επιτροπή…

… για τις Ελευθερίες και τα Δικαιώματα του Πολίτη συζητεί από χθες στις
Βρυξέλλες το ζήτημα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και προσπαθεί να
ανακαλύψει πόση είναι η έκταση αυτού του αγγλοσαξονικού κατασκοπευτικού
δικτύου. Η εμπλοκή των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών σε ένα πανίσχυρο δίκτυο
ηλεκτρονικής κατασκοπείας ήταν γνωστή, γράφει η εφημερίδα «Λε Μοντ». Όμως,
αυτή τη φορά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει στα χέρια της απόρρητη έκθεση του
ιδρύματος Ωμέγα του Μάντσεστερ που επιγράφεται «Αξιολόγηση των τεχνικών
πολιτικού ελέγχου» και δείχνει πώς ακριβώς οι Αμερικανοί κάνουν σήμερα
βιομηχανική και εμπορική κατασκοπεία εις βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα θύματα…

… είναι μεγάλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Η γαλλική Τόμσον έχασε συμβόλαιο
1,4 εκατομμυρίων ευρώ από την αμερικανική Ρέιθιον για την πώληση συστήματος
ραντάρ στη Βραζιλία. Η Μπόινγκ απέσπασε από την Αιρμπάς συμβόλαιο για την
πώληση επιβατηγών αεροσκαφών στη Σαουδική Αραβία. Οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν το
«Έσελον» για να ενισχύσουν τις θέσεις τους στις συνομιλίες του Παγκόσμιου
Οργανισμού Εμπορίου. Οι Αμερικανοί λένε πως το δίκτυο χρησιμεύει στην
καταπολέμηση του λαθρεμπορίου ναρκωτικών, του οργανωμένου εγκλήματος και της
τρομοκρατίας. Όμως, σύμφωνα με την έκθεση που έχουν στα χέρια τους οι
ευρωβουλευτές, χρησιμεύει επίσης για κατασκοπεία στους τομείς της άμυνας και
της υψηλής τεχνολογίας: οι δορυφόροι παρέχουν στις αμερικανικές επιχειρήσεις
πληροφορίες που υποκλέπτουν από ευρωπαϊκές ανταγωνιστικές εταιρείες. Όχι πως
οι Ευρωπαίοι δεν έχουν ταλέντο στη βιομηχανική κατασκοπεία. Απλώς δεν έχουν
τεχνικά μέσα ανάλογα του «Έσελον». Και ύστερα έχουν μέσα στους κόλπους τους
τους Βρετανούς πεμπτοφαλαγγίτες των ΗΠΑ. Τίποτα όμως δεν εμποδίζει τους
Ευρωπαίους τουλάχιστον να ζητήσουν εξηγήσεις από εκείνους στην Ουάσιγκτον ή το
Λονδίνο που επαγγέλλονται τον φιλελευθερισμό και τον ελεύθερο ανταγωνισμό:
εξηγήσεις τηλεφωνικές, με φαξ ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο…