ΔΡΟΜΟΙ

Το Σάλτσμπουργκ…

… αυτή η πανέμορφη και φτιασιδωμένη πόλη που κατοικείται από τους πιο
πλούσιους και πιο ψηλομύτες ανθρώπους της Αυστρίας, δεν είναι ο καταλληλότερος
τόπος για να αρχίσει κανείς μια επανάσταση. Αποζεί ακόμη από το πιο φημισμένη
τέκνο της ­ που δεν έβλεπε την ώρα να φύγει από εκεί. Η μορφή του είναι
αποτυπωμένη πάνω σε κάθε τσάντα που κρατούν στο χέρι τους οι τουρίστες. Ο
Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ, που ήταν ένας άνθρωπος αντισυμβατικός, σίγουρα
θα ήταν σήμερα πολύ ευχαριστημένος από τον επαναστατικό πυρετό που θερμαίνει
τους δρόμους της πόλης. Παρά τον παροιμιώδη συντηρητισμό του, το Σάλτσμπουργκ
είναι ένα από τα κέντρα της «αντίστασης»: «Wiederstand», φωνάζουν στους
δρόμους οι Αυστριακοί που είναι αντίθετοι στη νέα κυβέρνηση συνασπισμού που
σχημάτισε το ακροδεξιό Κόμμα της Ελευθερίας του Γιεργκ Χάιντερ με το
συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα.

Τον πυρσό…

… της αντίστασης κρατούν ψηλά προσωπικότητες από τον καλλιτεχνικό και
πνευματικό χώρο. Η παραίτηση του γενικού διευθυντή του φεστιβάλ του
Σάλτσμπουργκ αντήχησε σαν κραυγή αγωνίας στη γενέτειρα του Μότσαρτ. Ο Ζεράρ
Μορτιέ δεν είχε κρύψει ποτέ την αντιπάθειά του για τον Χάιντερ και την
πολιτική του. Είχε απειλήσει πως θα έφευγε από την Αυστρία, αν οι νεοναζιστές
έμπαιναν στην κυβέρνηση. Και το έκανε. Ο Χανς Λάντεσμαν, ένας από τους
διευθυντές του φεστιβάλ, υπέγραψε διακήρυξη διαμαρτυρίας για τη νέα κυβέρνηση.
«Αυτό που είναι σημαντικό είναι η αισθητική της αντίστασης», λέει στο
περιοδικό «Προφίλ». «Η αντίσταση πρέπει να απευθυνθεί στην αξιοπρέπεια του
ανθρώπου».

Πολλοί καλλιτέχνες…

… στην Αυστρία ήταν πάντα υποστηρικτές των σοσιαλδημοκρατών και είναι
φυσιολογικό να είναι αντίθετοι σε έναν ακροδεξιό σαν τον Χάιντερ. Όμως, πόσοι
από αυτούς είναι άραγε διατεθειμένοι να ανταποκριθούν στην έκκληση του
αντικαταστάτη του Μορτιέ: ο Πέτερ Ρουζίκα τους καλεί σε «αντίσταση μέχρι
θανάτου». Όσο οι διαδηλώσεις στους δρόμους πληθαίνουν, τόσο περισσότεροι
Αυστριακοί ­ από εκείνους που δεν ψήφισαν τον Χάιντερ ­ ατενίζουν με
αβεβαιότητα το μέλλον. Πολλοί άνθρωποι της τέχνης και του πνεύματος νιώθουν να
βαραίνει πάνω τους η παράδοση της Κεντρικής Ευρώπης, να τους σπρώχνει στην
«πρώτη γραμμή». Ο διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Κλάους Μπάχλερ ήταν ένα από
τα πρώτα θύματα της αναταραχής, όταν οργισμένοι διαδηλωτές διέκοψαν την
παράστασή του και κατέλαβαν τη σκηνή, την ημέρα που σχηματίστηκε η νέα
αυστριακή κυβέρνηση. Όμως, αντί να ρίξει το φταίξιμο στους διαδηλωτές, ο
Μπάχλερ τους επαίνεσε. «Η περίοδος του ύπνου τελείωσε», είπε. «Τώρα αρχίζει η
πολιτική αντιπαράθεση».

Αληθινούς ήρωες…

… ­ τουλάχιστον της περασμένης εβδομάδας ­ θεωρεί ο Μαρκ Στιλ, στην
«Ιντιπέντεντ», τους χιλιάδες Αυστριακούς που διαδήλωσαν κατά του Χάιντερ.
Γιατί πιστεύει πως, σε κάθε παράγκα, σε κάθε παραμελημένη εργατική συνοικία,
από το Βουκουρέστι μέχρι το Δουβλίνο, η ιδέα πως ο κάθε στερημένος μπορεί να
αποδιώξει τη φτώχεια και την ανεργία πετώντας έξω από τη χώρα του τους
μετανάστες κερδίζει έδαφος με κάθε βήμα που κάνει μπροστά ο Γιεργκ Χάιντερ.
Έχουν άδικο λοιπόν όσοι θεωρούν υπερβολικές τις διεθνείς αντιδράσεις κατά του
Χάιντερ; Ναι, λέει ο Στιλ. Γιατί και ο Χίτλερ, πριν από τις εκλογές του 1993,
δεν είχε πει: «Ψηφίστε με για να μαζέψω τον κόσμο σε στρατόπεδα συγκέντρωσης
και να εισβάλω στη Ρωσία».