ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το σχολείο είναι καθρέφτης

Τη βρήκε ο Γάλλος υπουργός Παιδείας τη λύση για να πατάξει τη βία στα
σχολεία: θα καταφύγει στις υπηρεσίες του Ζιντάν και του Ντεπαρντιέ.

Βία στα σχολεία. «Για πέστε μου λοιπόν, τι δεν πάει καλά μ’ εσάς;» (του Πανσό, από τη «Μοντ»)

Ένας 17χρονος μαθητής βασανίζεται επί τρεις μήνες με καυτά μαχαίρια από τρεις
συμμαθητές του σ’ ένα σχολείο της Λωρραίνης. Ένας 11χρονος Ισπανός σπρώχνεται
από τη σκάλα σ’ ένα σχολείο δυτικά του Παρισιού επειδή αρνήθηκε να κάνει τα
μαθήματα ισπανικών τριών μεγαλύτερων μαθητών. Σ΄ ένα άλλο σχολείο, μια 15χρονη
δέχεται επίθεση από μια συμμαθήτριά της που την καίει στο πρόσωπο με αναπτήρα
και τη μαχαιρώνει επειδή δεν δέχθηκε την “προστασία” της. Όπως λέει μια
δασκάλα Ιστορίας, το αγαπημένο παιχνίδι των μαθητών της είναι να πετούν
καρέκλες από τα παράθυρα την ώρα του μαθήματος. Φυσικά, δεν ανοίγουν πρώτα τα
παράθυρα για να είναι το θέαμα πιο εντυπωσιακό…

Για δέκατη συνεχή χρονιά, τα σχολεία της Γαλλίας σπαράσσονται από τη βία. Για
δέκατη συνεχή χρονιά, η κυβέρνηση απαντά στο φαινόμενο με μέτρα που
περιλαμβάνουν κυρίως τιμωρία και καταστολή: φέτος αποφάσισε να αναθέσει τη
φρούρηση των σχολείων στην αστυνομία και τη χωροφυλακή και να θεσπίσει ένα νέο
κώδικα κλιμακούμενων τιμωριών. Επειδή όμως ο υπουργός είναι σοσιαλιστής,
αποφάσισε να συνοδεύσει τις αποφάσεις του με μερικές θεαματικές κινήσεις. Θα
προσληφθούν έτσι 20.000 νέοι άνθρωποι ως σύμβουλοι και «παρατηρητές». Και θα
στρατολογηθούν μερικά είδωλα της νεολαίας, όπως ο ποδοσφαιριστής Ζινεντίν
Ζιντάν και ο ηθοποιός Ζεράρ Ντεπαρντιέ, που θα επισκεφθούν τα προβληματικά
σχολεία και θα προσπαθήσουν να πείσουν τους μαθητές να είναι φρόνιμοι.

Μα είναι δυνατόν να πιστεύουν οι πολιτικοί ότι η βία γεννιέται στα σχολεία και
μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά στα σχολεία; Η συμπεριφορά των μαθητών,
γράφει στη «Λιμπερασιόν» ο καθηγητής φιλοσοφίας Μπρυνό Ματέι, αποτελεί λογική
προέκταση της λειτουργίας της κοινωνίας. Το σχολείο είναι καθρέφτης. Στο
σταυροδρόμι της κρίσης που διέρχεται συναντιούνται και συγκρούονται ανησυχίες,
φόβοι, απογοητεύσεις. Η σύγχυση των διδασκόντων, που αισθάνονται να τους
ξεπερνούν τα γεγονότα και δεν καταλαβαίνουν γιατί οι μαθητές τους απορρίπτουν
το σχολείο και τη μαθητεία, έρχεται αντιμέτωπη με την απελπισία και την οργή
των νέων, που δεν βρίσκουν την κατανόηση και τον σεβασμό που χρειάζονται και
δεν βλέπουν τον λόγο να υπακούουν σ’ ένα σχολείο το οποίο αποτελεί προθάλαμο
της κοινωνικής τους περιθωριοποίησης.

Το νέο σχέδιο του Κλωντ Αλλέγκρ είναι καταδικασμένο στην αποτυχία, όπως και τα
πέντε που προηγήθηκαν. Και ο λόγος είναι απλός: αποδίδει τη βία στην επιστροφή
των ”επικίνδυνων τάξεων” και κηρύσσει γενική επιστράτευση για την επαναφορά
τους στην τάξη. Ποια τάξη; Της αμάθειας και της αδικίας; Προτού η κυβέρνηση
κατηγορήσει τους νέους, τις οικογένειές τους ή οποιονδήποτε άλλον, σημειώνει ο
Ματέι, καλά θα κάνει να εξετάσει την κατάσταση που επικρατεί στο
Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Εκπαίδευσης των Καθηγητών. Θα διαπιστώσει τότε ότι η
εκπαίδευση των παιδαγωγών είναι απαράδεκτη. Και απολύτως ακατάλληλη να τους
προετοιμάσει για την αντιμετώπιση «ευαίσθητων» καταστάσεων.