Δορυφόρος κινδυνεύει να συντριβεί στη Γη

Ένας από τους πιο ακριβούς και πετυχημένους αμερικανικούς δορυφόρους ίσως
συντριβεί στον πλανήτη μας. Ονομάζεται Compton Gamma Ray Observatory (CGRO) ­
παρατηρεί τις ακτίνες Γάμμα ­ η αξία του ανέρχεται στα 600 εκατομμύρια
δολάρια, ζυγίζει 16 τόνους και ένα από τα τρία γυροσκόπιά του παρουσιάζει
πρόβλημα.

Αν το ίδιο συμβεί σε ένα ακόμη, θα είναι αδύνατο να τεθεί υπό έλεγχο.

Το ενδεχόμενο όμως να καταστραφεί σκοπίμως καταδυόμενο στον Ειρηνικό Ωκεανό θα
απέτρεπε τον εφιάλτη τού να πραγματωθεί μια ανεξέλεγκτη συντριβή του στη Γη.

Ο δορυφόρος CGRO είναι τόσο συμπαγής που ορισμένα κομμάτια του αναμένεται να
επιβιώσουν κατά την επανείσοδό τους, δημιουργώντας την πιθανότητα σε ποσοστό
1/1.000 να υπάρξουν θύματα, εκτός κι αν επιτευχθεί μια προσεκτική κατάδυση.

Το ίδιο πρόβλημα βλάβης σε γυροσκόπιο είχε παρουσιαστεί και στο διαστημικό
τηλεσκόπιο Χαμπλ.

Τα γυροσκόπια είναι απαραίτητα για τη διατήρηση του σωστού ύψους στο Διάστημα.
Το CGRO διαθέτει τρία και μπορεί να λειτουργήσει αρκετά καλά με τα
εναπομείναντα δύο. Αν όμως δημιουργηθεί πρόβλημα και σε κάποιο άλλο, τότε ίσως
να είναι αδύνατο να ελεγχθεί ο τεράστιος δορυφόρος – παρατηρητής, ώστε να
διασφαλιστεί η πορεία του.

Ο CGRO μεταφέρθηκε στο Διάστημα με το διαστημικό λεωφορείο Ατλαντίς τον
Απρίλιο του 1991 και έχει πραγματοποιήσει πολλές πρωτοποριακές παρατηρήσεις
για τις πηγές των ακτίνων Γάμμα.

Το περασμένο φθινόπωρο οι ελεγκτές εδάφους τον χαρακτήρισαν αρκετά υγιή να
διατηρηθεί για άλλα οκτώ με δέκα χρόνια. Τώρα η ΝΑΣΑ έχει ορίσει μια επιτροπή
να εξετάσει τι θα γίνει στη συνέχεια και οι οδηγίες της αναμένονται μέσα σε
ένα μήνα.

«Το ερώτημα είναι: Μπορούμε να ανεχτούμε μια ακόμη αποτυχία;», δήλωσε ο
Πρέστον Μπαρτς, από το Διαστημικό Κέντρο Πτήσεων Γκόνταρντ της ΝΑΣΑ.

«Αν η απάντηση είναι ναι, τότε μπορούμε να συνεχίσουμε να το έχουμε σε τροχιά
επ’ αόριστον». Αν όμως οι μηχανικοί καταλήξουν ότι η απάντηση είναι όχι, θα
αποφασίσουμε να ρίξουμε τον CGRO στον Ειρηνικό, κοντά στη Χαβάη, στις 14
Μαρτίου.

Η περιοχή που θα καλυφθεί από συντρίμμια θα είναι μεγάλη, περίπου 16.000
τετραγωνικά μίλια.

Ανιχνεύει και μετρά τις ακτίνες Γάμμα

Η NASA είχε υπόψη της τους κινδύνους και προμήθευσε το διαστημικό όχημα με
επιπλέον καύσιμα για τον ελιγμό που θα χρειαστεί να κάνει κατά την επανείσοδό
του στο περιβάλλον της Γης. Παρ’ όλα αυτά, το σύστημα προώθησης εμφάνισε
επίσης προβλήματα και ίσως να υπάρχει διαρροή καυσίμων ­ άλλη μια ανησυχία.

Στην παρούσα φάση, η τροχιά του CGRO εντοπίζεται στα 240 μίλια πάνω από τη Γη,
με κλίση που σχηματίζει γωνία 28 μοιρών με τον Ισημερινό. Μεταφέρει τέσσερα
όργανα που είναι σχεδιασμένα κατάλληλα για να ανιχνεύουν και να μετρούν
φυσικές πηγές ακτίνων Γάμμα, συμπεριλαμβανομένων των σύντομων και μυστηριωδών
εκρήξεων ακτίνων Γάμμα. Εκτός από τις ορθές παρατηρήσεις του, ο δορυφόρος
παρήγαγε και έναν κατάλογο του ουρανού σε ακτίνες Γάμμα, αναγνωρίζοντας 271
πηγές, μεταξύ των οποίων είναι πάλσαρ ­ παλλόμενες ραδιοπηγές ­ και ενεργοί
γαλαξιακοί πυρήνες. Η NASA προγραμματίζει στο άμεσο μέλλον την εκτόξευση ενός
νέου διαστημικού οχήματος για την ανίχνευση των εκρήξεων από ακτίνες, όμως
αντικαταστάτης για τις άλλες λειτουργίες του CGRO δεν θα τεθεί σε τροχιά πριν
από το 2005.