ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Διπλή ομηρεία

Στη διάρκεια των ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμών είχε μιλήσει για την ανάγκη
«αποναζιστοποίησης» της Σερβίας, προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων. Τώρα που
κάπως ηρέμησαν τα πράγματα, η Σόνια Μπισέρκο εξηγεί τη θέση της.

Οικονομία πολέμου. Οι Σέρβοι σχηματίζουν ουρές για να αγοράσουν λάδι, ζάχαρη και γάλα

Πρώτο πρόβλημα, ορατό και δυσάρεστο, η συνέχιση της βίας, με θύματα τώρα
κυρίως τους Σέρβους. Κατά την πρόεδρο της Επιτροπής του Ελσίνκι για τα
Ανθρώπινα Δικαιώματα στη Σερβία, ένα μέρος αυτών των εγκλημάτων είναι προϊόν
αντεκδίκησης, ο μεγαλύτερος αριθμός τους όμως διαπράττεται από συμμορίες που
πιθανότατα προέρχονται από την Αλβανία. Ο Βετόν Σουρόι και πολλοί Αλβανοί με
τους οποίους συνεργάζεται η Επιτροπή καταδικάζουν αυτά τα εγκλήματα, που
θέτουν σε κίνδυνο τον αγώνα τους για τη δημοκρατία. Στο σημερινό χάος, όμως,
συμβάλλει και η σερβική πλευρά. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η κρατική ασφάλεια, οι
πολιτοφυλακές, ο στρατός και η αστυνομία της Σερβίας συντηρούν με ορμητήριο τη
Μιτροβίτσα έναν πόλεμο χαμηλής έντασης. Ο στόχος τους είναι να αποδείξουν ότι
οι Αλβανοί είναι ανίκανοι να διαχειριστούν τις υποθέσεις τους.

Δεύτερο πρόβλημα, η αδυναμία της διεθνούς κοινότητας να προστατεύσει τα θύματα
της βίας. Οι βομβαρδισμοί μπορεί να απέτρεψαν τη διχοτόμηση του Κοσσυφοπεδίου
και την αποσταθεροποίηση της ΠΓΔΜ και της Αλβανίας, αλλά οδήγησαν τη Σερβία
στη σημερινή βαθιά κρίση. Επιπλέον όμως, υποστηρίζει η Σόνια Μπισέρκο σε
συνέντευξή της στο περιοδικό της Μπάνια Λούκα «Reporter», δεν μπορείς να
βοηθήσεις κάποιον που δεν το επιθυμεί. Οι 100.000 Σέρβοι που έχουν μείνει στο
Κοσσυφοπέδιο δεν αποδέχονται τη νέα πραγματικότητα. Περιμένουν πάντα την
επιστροφή του γιουγκοσλαβικού στρατού και της σερβικής αστυνομίας, όπως τους
διαβεβαιώνουν η «Πολίτικα» και η «Εξπρές», οι δύο βασικοί εκφραστές της
προπαγάνδας του Μιλόσεβιτς.

Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται λοιπόν στο Βελιγράδι. Όταν η Μπισέρκο και η
Επιτροπή της μιλούν εδώ και χρόνια για «αποναζιστοποίηση», εννοούν ότι ο
σερβικός λαός πρέπει να έλθει αντιμέτωπος με το παρελθόν του και να αναρωτηθεί
ποια ήταν η δική του, παθητική και έμμεση, συμβολή στην εφαρμογή της
καταστροφικής πολιτικής της τελευταίας δεκαετίας. Μόνο μέσα από μια τέτοια
διαδικασία διάλυσης των ψευδαισθήσεων θα ανακτήσουν οι Σέρβοι την
αυτοπεποίθησή τους και θα οδηγήσουν τη χώρα τους σε αλλαγές. Σ’ αυτή τη
διαδικασία πρέπει να λάβει μέρος ολόκληρος ο κρατικός μηχανισμός, τα σχολεία,
τα πανεπιστήμια, οι θεσμοί. Και, φυσικά, τα μέσα ενημέρωσης, για τα οποία
πρέπει να θεσπιστεί ένας κώδικας σεβαστός απ’ όλους. Για να συμβεί όμως κάτι
τέτοιο, χρειάζεται η δραστική παρέμβαση της διεθνούς κοινότητας.

Οι Σέρβοι, καταλήγει η Σόνια Μπισέρκο, τελούν σήμερα υπό ένα καθεστώς διπλής
ομηρείας. Είναι όμηροι του καθεστώτος, που προσφεύγει σε μια όλο και
μεγαλύτερη καταστολή για να διατηρηθεί στην εξουσία, και μιας ανεύθυνης και
ανίκανης αντιπολίτευσης. Δεν έχουν, έτσι, εμπιστοσύνη σε κανέναν. Το
πιθανότερο είναι ότι οι περισσότεροι ηγέτες της αντιπολίτευσης θα
εγκαταλείψουν την πολιτική σκηνή μαζί με τον Μιλόσεβιτς. Το ζήτημα είναι ποιος
θα καλύψει το κενό.