[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Το θέμα της ασφάλειας και υγιεινής των τροφίμων έχει καταστεί ένα από τα
περισσότερο σημαντικά στον χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) αλλά και διεθνώς.
Μετά τα αλλεπάλληλα πρόσφατα επεισόδια με μολυσμένα, επικίνδυνα ή γενετικώς
μεταλλαγμένα τρόφιμα στην Ευρώπη, η εμπιστοσύνη των καταναλωτών έχει κλονιστεί
βαθύτατα. Οι συνθήκες παραγωγής και διακίνησης των τροφίμων κρίνονται από
ανεπαρκείς έως επικίνδυνες για την εξασφάλιση της υγείας των καταναλωτών.
Μπροστά στην κατάσταση αυτή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να δράσει. Έτσι,
πριν από λίγες μέρες ανακοίνωσε ένα πρόγραμμα δράσης για τη διασφάλιση της
υγιεινής των τροφίμων «από το χωράφι μέχρι το τραπέζι» (from farm to table).
Το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει ούτε λίγο ούτε πολύ τη θέσπιση ογδόντα (80)
νομοθετικών μέτρων και μηχανισμών που προβλέπουν τον έλεγχο στα τρόφιμα σε όλη
την αλυσίδα, από την παραγωγή μέχρι την κατανάλωση. Οι έλεγχοι θα
πραγματοποιούνται είτε από τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είτε από κρατικές
αρχές. Το πρόγραμμα αυτό προβλέπει επίσης τη δημιουργία Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας
Τροφίμων (European Food Agency), με αρμοδιότητα να διατυπώνει επιστημονικές
γνώμες και να αποφαίνεται συμβουλευτικά για την ασφάλεια των τροφίμων. Η
δραστική αυτή παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον τομέα των τροφίμων
υπογραμμίζει πειστικά τον ρόλο που μπορεί και πρέπει να έχει τόσο η Ευρωπαϊκή
Ένωση όσο και το κράτος στο ευρύτερο οικονομικό και κοινωνικό σύστημα. Με άλλα
λόγια, η απελευθέρωση της οικονομίας και η εγκαθίδρυση της ενιαίας εσωτερικής
αγοράς δεν μπορεί να σημαίνει την απουσία κανονιστικού, ρυθμιστικού καθεστώτος
στη διαχείριση και λειτουργία της ευρωπαϊκής οικονομίας. Δεν μπορεί να
σημαίνει δηλαδή την απουσία της παρεμβατικής λειτουργίας του κράτους και των
θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως ορθώς έχει επισημανθεί, δύο πρόσφατα
γεγονότα στον ευρωπαϊκό χώρο ­ τα οξύτατα προβλήματα στην ασφάλεια των
τροφίμων και οι φυσικές καταστροφές (θύελλες, πλημμύρες, κ.λπ.) ιδιαίτερα στη
Γαλλία ­ υπογράμμισαν τον αναντικατάστατο ρόλο των κεντρικών θεσμών και τη
σημασία της παρεμβατικής λειτουργίας για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής,
αλληλεγγύης και τελικά επιβίωσης του κοινωνικού συστήματος.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.