Τα μυστικά της επιτυχίας του Προέδρου

Πολλοί λένε ότι ο Κωστής Στεφανόπουλος είναι διπλά τυχερός. Πρώτον, γιατί στα
74 του χρόνια πρόκειται να κερδίσει για δεύτερη φορά και μάλιστα με τεράστια
και πρωτόγνωρη ­ για την ελληνική ιστορία ­ κοινοβουλευτική πλειοψηφία την
προεδρική εκλογή. Και, δεύτερον, γιατί αν και ήταν ο μεγάλος χαμένος, αυτός
και το κόμμα του ΔΗΑΝΑ, των εκλογών της περιόδου ’89-90, σε σημείο που πολλοί
να προεξοφλούν ότι τέλειωσε ο πολιτικός του βίος, εν τούτοις έκανε… διάνα
στη στόχευση. Και μάλιστα με τη βοήθεια, στην πρώτη, και ασφαλώς κρίσιμη
προεδρική εκλογή του 1995, του παλιού του αντιδεξιού πολιτικού αντιπάλου στις
εκλογές της Αχαΐας, το ’64, Ανδρέα Παπανδρέου.

Ωστόσο, η υπόθεση δεν κρύβει κανένα θαύμα ή τόσο πολλή τύχη, όπως διατείνονται
ορισμένοι, παρά λογική και συναίσθημα ενός έμπειρου πολιτικού, που γεννήθηκε
σε μια σημαντική οικογένεια της Πάτρας, μιας πόλης με πλούσια πολιτική
ιστορία.

Η ομιλία

Ο Κωστής Στεφανόπουλος, ο οποίος συνεχίζει με ευλάβεια να ζει με απλότητα μαζί
με την οικογένειά του, μακριά από τη «χλιδή» του Προεδρικού Μεγάρου, έκανε δύο
κορυφαίες κινήσεις για το δεύτερο βήμα στην Προεδρία: Η ομιλία του για τα
εθνικά θέματα, που συγκίνησε το πανελλήνιο, ενώπιον του Μπιλ Κλίντον και της
Μαντλίν Ολμπράιτ και ο τρόπος που χειρίσθηκε τα τελευταία χρόνια, κυρίως το
1999, το θέμα της επανεκλογής του, η οποία θα γίνει το αργότερο στις 8
Φεβρουαρίου.

Την ομιλία εκείνη για την οποία τόσα ειπώθηκαν ότι κρύβει, χρειάσθηκε για να
τη γράψει μόλις είκοσι λεπτά! Συνήθως για ταξίδια του, π.χ. στη Λετονία ή στο
Ουζμπεκιστάν, το υπουργείο Εξωτερικών του στέλνει ένα υπόμνημα ομιλίας που θα
μπορούσε να κάνει στο επίσημο δείπνο. Στα κείμενα αυτά, προσθέτει, αφαιρεί,
βάζει την προσωπική του σφραγίδα, αλλά δεν πολυβασανίζεται.

Για το ταξίδι του Μπιλ Κλίντον στην Ελλάδα ­ και με όλα τα προβλήματα που
είχαν ενσκήψει ­ το υπουργείο Εξωτερικών δεν του έστειλε τίποτα. Τότε, με βάση
τις θέσεις του, αλλά κυρίως με βάση τις απόψεις που είχε ανταλλάξει με όλους
τους πολιτικούς αρχηγούς και τον απλό κόσμο στα δεκάδες ταξίδια του στην
Ελλάδα και στα ελληνικά κέντρα του εξωτερικού ­ θα τα συνεχίσει και στη νέα
πενταετία ­ έγραψε το κείμενο.

Το δίκιο…

Για πρώτη φορά, τα τελευταία χρόνια, μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα
έγραψε μία ομιλία που αφορούσε σε ό,τι σοβαρότερο και δυσκολότερο υπάρχει για
την εξωτερική πολιτική της χώρας, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Το χέρι του
έτρεχε, περισσότερο και από τον προφορικό του λόγο. Το δίκιο τον «έπνιγε». Και
έκρινε έντιμο απέναντι σε μία υπερδύναμη, που δεν είχε λόγο να κοροϊδέψει, να
πει την αλήθεια και να εκφράσει τα αισθήματα και την αγωνία ενός λαού που τον
ανέδειξε στο ύπατο αξίωμα.

Είχε προηγηθεί ένα τηλεφώνημα με τον Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη. Τον είχε
ρωτήσει «αν θα ήθελε κάτι να επισημάνει στην ομιλία του που να ενίσχυε τις
ελληνικές θέσεις». Ο Πρωθυπουργός του απάντησε «γράψτε και πείτε ό,τι θέλετε».
Και, τελικώς, το κείμενο βγήκε «από τα μέσα μου», όπως αργότερα έλεγε σε
συνεργάτες του.

Φυσικά, δεν αιφνιδίασε κανέναν. Το έστειλε στο υπουργείο Εξωτερικών πριν το
διαβάσει. Εκεί θέλησαν να του προσθέσουν μία-δύο παραγράφους, τις οποίες όμως
δεν αξιολόγησε ιδιαίτερα ο κ. Στεφανόπουλος για να τις συμπεριλάβει. Το μόνο
που δέχθηκε αργότερα, ύστερα από συμβουλή συνεργάτη του, ήταν να
«στρογγυλέψει» λίγο την κριτική του προς τις ΗΠΑ, χωρίς όμως να τη μειώσει επί
της ουσίας, για το Αιγαίο και για την Κύπρο.

Έτσι, το βράδυ εκείνο του επίσημου δείπνου στο Προεδρικό Μέγαρο, ο Κωστής
Στεφανόπουλος έφτασε στο απόγειο της δημοτικότητάς του στον ελληνικό λαό που
τον παρακολούθησε από την τηλεόραση.

Η Μαντλίν Ολμπράιτ κυρίως, αλλά και ο Μπιλ Κλίντον ενοχλήθηκαν, αλλά όσο κι αν
φαίνεται απίστευτο, κυρίως αιφνιδιάσθηκαν γιατί δεν είχαν λάβει ­ δεν τη
ζήτησαν, όπως συνηθίζεται ­ εγκαίρως την ομιλία του Έλληνα Προέδρου! Η ιστορία
πλέον είχε παιχτεί, χωρίς ούτε ο ίδιος να το καταλάβει. Η δημοτικότητά του
εκτινάχτηκε στα ύψη. Και ο Κώστας Καραμανλής, πρώτον γιατί δεν ήθελε να πάει
κόντρα στη λαϊκή θέληση και δεύτερον γιατί δεν ήθελε να αφήσει ένα τόσο καλό
«χαρτί» στα χέρια του αντιπάλου του Κώστα Σημίτη, έκανε, λίγες μέρες αργότερα,
στροφή, ανακοινώνοντας ότι δεν θα οδηγήσει αυτός τη χώρα σε πρόωρες εκλογές,
ψηφίζοντας για Πρόεδρο στην παρούσα Βουλή τον Κωστή Στεφανόπουλο.

Σασπένς

Η υπόθεση έχει αρκετό σασπένς… Όταν πριν από ένα χρόνο ο Πρωθυπουργός ­
προφανώς θέλοντας να αξιοποιήσει και για το κόμμα του την υψηλή δημοτικότητα
του Προέδρου ­ ανακοίνωσε ότι θα στηρίξει για δεύτερη φορά το ΠΑΣΟΚ τον κ.
Στεφανόπουλο, ο Αχαιός πολιτικός δεν έδειξε να αντιδρά. Πίστευε τότε, αλλά και
μέχρι τον Δεκέμβριο του 1999, ότι η χώρα θα οδηγηθεί σε πρόωρες βουλευτικές
εκλογές.

Στον κ. Σημίτη που του είχε κάνει την πρόταση είχε επιφυλαχθεί να απαντήσει,
περιμένοντας ­ και σωστά, όπως αποδείχθηκε στην πορεία ­ τη στάση και των
άλλων κομμάτων, μέχρι που εκδηλώθηκε η πρόθεση του αρχηγού της Ν.Δ.

Αλλά, εδώ κρύβεται άλλο ένα «μυστικό» γύρω από την προεδρική εκλογή… Όσο κι
αν φαίνεται απίστευτο, ο Κώστας Καραμανλής δεν είχε ειδοποιήσει τον Κωστή
Στεφανόπουλο. Μάλιστα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, που δεν είχε προλάβει να
δει στην τηλεόραση την τοποθέτηση του αρχηγού της Ν.Δ., προσπαθούσε για λίγα
λεπτά να καταλάβει από την απάντηση του κ. Σημίτη τι ακριβώς είχε γίνει!

Όταν κατάλαβε τι έγινε, αναζήτησε στο τηλέφωνο τον κ. Καραμανλή για να τον
ευχαριστήσει. Και τότε, πλέον, όταν συνομίλησαν οι δύο άνδρες κλείστηκε και το
ραντεβού τους! Στη συζήτηση που έγινε στο γραφείο του στο Προεδρικό, ο Κωστής
Στεφανόπουλος ευχαρίστησε τον Κώστα Καραμανλή.

«Θα ήταν υποκρισία να μην ευχαριστήσω για τη στάση του κόμματός σας, αφού έτσι
θα επανεκλεγώ Πρόεδρος από την υπάρχουσα Βουλή. Αλλά, η Ελλάδα είναι εκείνη
που κερδίζει. Εφαρμόζεται το πνεύμα και το γράμμα του Συντάγματος. Εκλέγεται
με ευρεία συναίνεση ένας Πρόεδρος. Έτυχε να είμαι εγώ. Ανοίγει ένας άλλος
δρόμος για τον τόπο μας. Κι αισθάνομαι βαρύ το χρέος».

Ο Κώστας Καραμανλής χαμογέλασε. Περίμενε να τελειώσει τη φράση του ο Κωστής
Στεφανόπουλος.

Και με μία αργή κίνηση του λόγου του, σχολίασε: «Το ξέρω κύριε Πρόεδρε. Πρέπει
να είναι ανόητος να πιστεύει κανείς ότι σε μία τόσο μικρή, αλλά σπουδαία σε
ιστορία χώρα τα προβλήματα μπορεί να λυθούν χωρίς συναίνεση.

Πάνω απ’ όλα, και πέρα από την απεριόριστη εκτίμηση που τρέφω στο πρόσωπό σας,
για τη σεμνότητα, την οικουμενικότητα και τη σοβαρότητα με την οποία ασκείτε
τα καθήκοντά σας, θέλω να καταγραφεί η πρόταση της Ν.Δ., ως μία συμβολική αλλά
και ουσιαστική κίνηση ενότητας. Τα μεγάλα προβλήματα της χώρας δεν λύνονται,
παρά με τη συναίνεση των πολλών».

Δημοκρατία πολλών ανδρών

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος είχε προσφάτως αποκτήσει από την
αγαπημένη του κόρη Ειρήνη άλλα δύο εγγόνια, αισθάνθηκε μέσα στην «καρδιά» του
Δεκέμβρη άλλη μία έντονη χαρά.

Γύρω από το πρόσωπό του ­ το ‘φεραν οι συγκυρίες, αλλά κυρίως η σεμνή,
μετρημένη και θαρραλέα στάση του, όπως εκτιμούν στα δύο μεγάλα κόμματα ­
ενώθηκε το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού κόσμου. «Καταλαβαίνω τις επιλογές
των άλλων κομμάτων με τα οποία διατηρώ άριστες σχέσεις και με τους βουλευτές
τους, κυρίως με τους αρχηγούς τους», σχολίασε σε φίλο του που τον επισκέφθηκε
πρόσφατα.

«Με τιμούν και τα τρία κόμματα, τόσον το ΚΚΕ όσο και ο Συνασπισμός και το
ΔΗΚΚΙ. Έχουν τις απόψεις τους. Το σέβομαι απόλυτα».

Όσο για την υποψηφιότητα του Συνασπισμού, ο Κωστής Στεφανόπουλος θεωρεί καλό
για τη δημοκρατία και ιδιαίτερη τιμή γι’ αυτόν, που ένας Έλληνας σαν τον
Λεωνίδα Κύρκο θα είναι συνυποψήφιος για την Προεδρία.

«Η δημοκρατία δεν είναι υπόθεση ενός αλλά πολλών – πολλών ανδρών», πιστεύει.