ΔΡΟΜΟΙ

«Και είδον…

… και ιδού ίππος χλωρός, και ο καθήμενος επ’ αυτώ, όνομα αυτού ο θάνατος,
και ο άδης ηκολούθει μετ’ αυτού. Και εδόθη αυτώ εξουσία επί το τέταρτον της
γης…» (Αποκάλυψις Ιωάννου, στ’, 8). Η γλώσσα είναι οραματική και σκοτεινή,
αλλά οι τέσσερις ιππότες της Αποκαλύψεως είναι κιόλας ορατοί. Τους βλέπει ο
Τζον Σίμσον του BBC, σε μια σειρά τηλεοπτικών ρεπορτάζ που το τελευταίο τους
θα προβληθεί την Παρασκευή. Ταξίδεψε σε τρεις ηπείρους για να τους βρει. Είναι
η καταστροφή του περιβάλλοντος, οι λοιμοί, το έγκλημα και οι πόλεμοι. Και οι
τέσσερις βρίσκονταν βέβαια πάντα κοντά μας, αλλά μέχρι και πριν από εκατό
χρόνια (με την εξαίρεση των λοιμών και του πολέμου) ήταν περιορισμένοι. Ο
εικοστός αιώνας ήταν αυτός που τους μετέτρεψε σε πανδημίες.

Με την αγριότητα…

… ενός ιού, χρησιμοποίησαν τα ανθρώπινα συστήματα για να νικήσουν τους
ανθρώπους. Έτσι, με τη ραγδαία πρόοδο στην τεχνολογία, τις επικοινωνίες και
τις μεταφορές, απειλούν σήμερα κάθε γωνιά του πλανήτη. Τα δάση της Άπω
Ανατολής ξεχερσώνονται για χάρη της Δύσης. Αφρικανικοί ιοί ταξιδεύουν στη
Δυτική Ευρώπη και την Αμερική. Δισεκατομμύρια «βρώμικα» ρωσικά δολάρια
ξεπλένονται σε «αξιοπρεπείς» τράπεζες του Λονδίνου και της Νέας Υόρκης.
Κανείς, πουθενά, δεν αποτελεί εξαίρεση.

Η θερμότερη…

… χρονιά στην ιστορία ήταν η περυσινή ­ ίσως η φετινή την ξεπεράσει. Η τήξη
των πάγων είναι ένα από τα πιο ανησυχητικά φαινόμενα της εποχής μας, λέει ο
Τζον Σίμσον. Μέσα σε δέκα γενιές, υπολογίζεται πως η στάθμη των θαλασσών θα
έχει ανέβει κατά εβδομήντα μέτρα. Και όμως, οι βιομηχανικές εκπομπές
καυσαερίων και οι εξατμίσεις των αυτοκινήτων εξακολουθούν να συντηρούν το
φαινόμενο του θερμοκηπίου. Από την Αμαζονία μέχρι την Ανταρκτική, δεν υπάρχει
μέρος του πλανήτη στο οποίο να μην μπορεί να φτάσει κανείς μέσα σε είκοσι
τέσσερις ώρες. Το ίδιο ευκίνητο είναι και το AIDS. Πενήντα εκατομμύρια
άνθρωποι έχουν τη νόσο σε όλον τον κόσμο (οι μισοί από αυτούς στην Αφρική).
Περισσότεροι από 5,6 εκατομμύρια άνθρωποι μολύνθηκαν φέτος από τον ιό και 2,6
εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από αυτόν. Τα σύγχρονα ταχύτατα μέσα μεταφοράς
έχουν γίνει οι καλύτεροι «φορείς» του.

Ο πόλεμος…

… μετατοπίστηκε από το κέντρο του ανεπτυγμένου κόσμου στις παρυφές του, ενώ
παράλληλα βελτιώθηκαν οι ειρηνευτικές τεχνικές. Οι περισσότεροι από αυτούς που
γεννήθηκαν στη Δύση μετά το 1945, δεν είδαν ποτέ τους μια βόμβα να πέφτει, δεν
άκουσαν ποτέ πραγματικά πυρά. Παρ’ όλα αυτά, δεκάδες τοπικές συγκρούσεις
παίρνουν σήμερα τον δικό τους φόρο αίματος που οι μεγάλες δυτικές χώρες
προτιμούν να αγνοούν. Πριν από δέκα χρόνια, μέσα στους πανηγυρισμούς από την
πτώση του Τείχους, πέρασε απαρατήρητος ο ερχομός του τέταρτου ιππότη. Τώρα
καλπάζει από άκρη σε άκρη του κόσμου: το έγκλημα έχει γίνει πολυεθνικό. Κάθε
προηγμένη οικονομία επηρεάζεται από αυτό. Όταν μάλιστα το λαθρεμπόριο
ναρκωτικών συνδυάζεται με τεράστια χρηματικά ποσά, η απειλή της βίας είναι
ικανή να ανατρέψει ολόκληρες χώρες. Το ελεύθερο εμπόριο και η ελεύθερη
κυκλοφορία ανθρώπων χτίζουν τις γέφυρες για να περάσει ο τέταρτος ιππότης της Αποκαλύψεως.