ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Άνθρωποι του παρελθόντος

Γενική πρόβα εν όψει των προεδρικών εκλογών του 2000 είναι η αναμέτρηση της
Κυριακής στη Ρωσία. Κάτι σαν προκριματικές εκλογές ρωσικού τύπου.

«Πρόκειται για δημοσκόπηση. Πιστεύετε ότι οι Ρώσοι είναι α) αστείοι β) κακοί γ) πολύ κακοί;» (του Πλαντύ από τη «Μοντ»)

Δύο είναι οι λόγοι για τους οποίους οι βουλευτικές εκλογές της Κυριακής στη
Ρωσία έχουν περιορισμένο ενδιαφέρον, γράφει στην «Ελ Παΐς» ο Κάρλος Ταΐμπο,
διευθυντής ρωσικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης. Πρώτον, το Σύνταγμα
προβλέπει περιορισμένες εξουσίες για το κοινοβούλιο. Δεύτερον, το γεγονός ότι
τον Ιούνιο θα διεξαχθούν προεδρικές εκλογές αποδυναμώνει εκ των πραγμάτων αυτή
την ψηφοφορία. Το μόνο που θα διαπιστωθεί για άλλη μια φορά είναι η
αναξιοπιστία των κομμάτων, που δεν διστάζουν να συνάψουν συμμαχίες ακόμη και
με τον διάβολο, και η παντελής απουσία των ιδεολογιών από τη σημερινή ρωσική
πολιτική σκηνή. Όσο για την οικονομική κρίση στην οποία έχει οδηγήσει τη Ρωσία
η εφαρμογή ενός «άγριου» καπιταλισμού, κάθε συζήτηση γι’ αυτήν έχει εκτοπιστεί
από τις εξίσου άγριες επιχειρήσεις στην Τσετσενία.

Τι επιλογές, όμως, έχουν οι Ρώσοι μπροστά στην κάλπη; Καταρχήν, συνεπές προς
την περιφρόνηση που έδειχνε ανέκαθεν απέναντι στο κοινοβούλιο, το «κόμμα της
εξουσίας» δεν μετέχει σ’ αυτές τις εκλογές, κρατώντας δυνάμεις για τον Ιούνιο.
Το κόμμα του πρώην πρωθυπουργού Βίκτορ Τσερνομίρντιν με τίτλο «Το Σπίτι μας
είναι η Ρωσία» κινδυνεύει να μην κερδίσει καν το 5% που απαιτείται για να
εκπροσωπηθεί στο κοινοβούλιο, κάτι που φοβάται επίσης ο υπερεθνικιστής
Βλαντίμιρ Ζιρινόφσκι. Το Κομμουνιστικό Κόμμα του Γκενάντι Ζιουγκάνωφ, που
εμφανίζεται στις δημοσκοπήσεις να προηγείται, βρίσκεται σε δύσκολη θέση: ή θα
επαναλάβει τα αποτελέσματα του 1995, που δεν το είχαν βοηθήσει και πολύ, ή θα
χάσει έδαφος. Το κόμμα αυτό δεν κατάφερε ποτέ να μετατραπεί σε μια οργάνωση
που ερμηνεύει το λαϊκό αίσθημα. Και η περίφημη αντίστασή του προς τα αίσχη του
Γιέλτσιν αποτελεί μύθο: το κόμμα δεν καταψήφισε ποτέ τους προϋπολογισμούς που
επέβαλλε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ούτε αμφισβήτησε έστω και για μια
στιγμή τις επιχειρήσεις στην Τσετσενία.

Απ’ αυτή την άποψη, το μόνο συνεπές κόμμα της αντιπολίτευσης είναι το Yabloko
του οικονομολόγου Γκριγκόρι Γιαβλίνσκι, που οι δημοσκοπήσεις τοποθετούν στην
τέταρτη θέση. Είναι το μόνο που καταψηφίζει συστηματικά τον προϋπολογισμό και
το μόνο που τάχθηκε κατά του πολέμου στην Τσετσενία ­ αν και η «βεντέτα» του,
ο πρώην πρωθυπουργός Σεργκέι Στεπάσιν που κατέχει τη δεύτερη θέση στο
ψηφοδέλτιο, κρατά διαφορετική θέση. Ο άνθρωπος αυτός, άλλωστε, από τη θέση του
διευθυντή των μυστικών υπηρεσιών, είχε πρωταγωνιστήσει το 1994 στον πρώτο
πόλεμο κατά της Τσετσενίας.

Όσο για τη συμμαχία της «Πατρίδας» του Λουζκώφ με «Όλη τη Ρωσία» όπου μετέχουν
πολλοί πρόεδροι δημοκρατιών και περιφερειών, θα δυσκολευτεί να εξηγήσει στους
ψηφοφόρους τις σχέσεις του δημάρχου της Μόσχας με τη Μαφία, αλλά και τη
μεταφορά της εμπειρίας της Μόσχας ­ όπου είναι συγκεντρωμένες οι περισσότερες
επιχειρήσεις ­ σε όλη τη χώρα. Η παρουσία του Γεβγένι Πριμακώφ προσδίδει στο
σχήμα κάποιο κύρος. Δεν είναι όμως κι αυτός ένας άνθρωπος του παρελθόντος;