Η Τουρκία ανέλαβε δεσμεύσεις

Από τον σεβασμό των κριτηρίων της Κοπεγχάγης και την εκπλήρωση όλων των
προϋποθέσεων που έχει θέσει η Ε.Ε. εξαρτάται η ένταξη της Τουρκίας στην
Ευρωπαϊκή Ένωση ­ προοπτική που γεννά διαφορετικές προσδοκίες στο εσωτερικό
της χώρας.

Παάβο Λιπόνεν: Η Τουρκία δεσμεύθηκε να εκπληρώσει τα κριτήρια της Κοπεγχάγης

Κάνοντας τον απολογισμό της Διάσκεψης Κορυφής του Ελσίνκι, ο προεδρεύων του
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Φινλανδός πρωθυπουργός Παάβο Λιπόνεν υπογράμμισε ότι η
Τουρκία δεσμεύθηκε να εκπληρώσει τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και συμπλήρωσε ότι
θα συμπεριληφθεί στις χώρες που θα ξεκινήσουν τις προενταξιακές
διαπραγματεύσεις μόνον εφόσον έχει εκπληρώσει όλες τις απαραίτητες
προϋποθέσεις που έχει θέσει η Ε.Ε.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Ιμπέρ Βεντρίν,
υπενθύμισε ότι η ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. εξακολουθεί να εξαρτάται από
τον σεβασμό των δημοκρατικών κριτηρίων.

«Η Τουρκία οφείλει να ενταχθεί στη διαδικασία του σεβασμού των κριτηρίων τα
οποία είναι κοινές μας αξίες και τα οποία ορίζουν τη δημοκρατία, τον σεβασμό
του κράτους δικαίου και τον σεβασμό των μειονοτήτων. Από αυτή τη στιγμή και
μόνο θα μπορέσουν να αρχίσουν διαπραγματεύσεις. Μετά θα γίνουν οι
διαπραγματεύσεις και στη συνέχεια θα υπάρξει ημερομηνία ένταξης, η οποία θα
πρέπει να επικυρωθεί», διευκρίνισε ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών.

Αντιδράσεις

Η απόφαση της χορήγησης στην Τουρκία του καθεστώτος της υποψήφιας προς ένταξη
χώρας στην Ε.Ε. προκάλεσε αντιδράσεις από τα χριστιανοδημοκρατικά κόμματα της
Ευρώπης, με πρώτο της Γερμανίας. Στη Γαλλία καταδικάστηκε από τα κόμματα της
άκρας δεξιάς και της δεξιάς, με εξαίρεση το κόμμα Συναγερμός για τη Δημοκρατία
του προέδρου Ζακ Σιράκ.

Ο Γκίντερ Φερχάιγκεν, επίτροπος της Ε.Ε. αρμόδιος για τη διεύρυνση, είπε ότι η
Τουρκία μπορεί να ανταποκριθεί στα κριτήρια ένταξης γρηγορότερα απ’ ό,τι
περιμένουν πολλοί, εξέφρασε την πεποίθηση ότι η Άγκυρα θα καταργήσει «σχετικά
γρήγορα» την ποινή του θανάτου, αλλά προειδοποίησε ότι αν προχωρήσει στην
εκτέλεση του Κούρδου ηγέτη Αμπντουλάχ Οτζαλάν θα έχει αρνητικές επιπτώσεις για
την είσοδό της στην Ε.Ε.

Η θανατική ποινή

Όμως, το θέμα της κατάργησης της θανατικής ποινής έχει διχάσει τον κυβερνητικό
συνασπισμό του Μπουλέντ Ετζεβίτ. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και ηγέτης του
ακροδεξιού Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης Ντεβλέτ Μπαχτσελί επέκρινε την εμμονή
της Ε.Ε. να καταργηθεί η εσχάτη των ποινών στην Τουρκία.

«Κατανοούμε το ότι η Ε.Ε. δίνει αξία στην ανθρώπινη ζωή, δεν κατανοούμε όμως
το ότι δίνει αξία και σημασία στο κεφάλι του τρομοκράτη», δήλωσε ο Μπαχτσελί
στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του αναφερόμενος στον Αμπντουλάχ Οτζαλάν.

Ο ίδιος ο Κούρδος ηγέτης χαιρέτισε, χθες, την αναγνώριση της Τουρκίας ως
υποψήφιας προς ένταξη χώρας ως «στροφή» που ανοίγει τον δρόμο για ένα
συμβιβασμό μεταξύ της Αγκυρας και του κουρδικού πληθυσμού.

«Με αυτή την απόφαση κατέστη υποχρεωτικό για την Τουρκία να αναπτύξει μία νέα
δημοκρατία, που πρέπει να αναγνωρίσει την ιστορική, κοινωνική και πολιτική
ταυτότητα των Κούρδων», αναφέρει ο Αμπντουλάχ Οτζαλάν σε ανακοίνωσή του που
δόθηκε στη δημοσιότητα από τους συνηγόρους του.

Επιφυλάξεις εκφράζει ο γερμανικός Τύπος

Θέλουν οι Ευρωπαίοι πράγματι την Τουρκία στην Ευρώπη; Ναι, αν πιστέψει κανείς
τους 15 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συμμετείχαν στη Σύνοδο Κορυφής της
Ε.Ε. στο Ελσίνκι. Μια προσεκτική ματιά στον ευρωπαϊκό Τύπο, όμως, μπορεί να
οδηγήσει σε διαφορετικά συμπεράσματα.

Οι Γερμανοί δέχτηκαν την απόφαση του Ελσίνκι με επιφυλακτικά ως επικριτικά
σχόλια. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πέσει σε μια παγίδα από την οποία είναι πολύ
δύσκολο να βγει», γράφει στο κύριο άρθρο της η «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε»:
«Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι υπάρχουν ισχυροί λόγοι που επιβάλλουν μια στενή
σχέση της Τουρκίας με την Ε.Ε.

Είναι όμως η πλήρης ένταξη στην Κοινότητα η μοναδική προϋπόθεση για να
παραμείνει η Τουρκία ένας σταθερός ευρωπαϊκός εταίρος;». Η εφημερίδα επικρίνει
τους Ευρωπαίους πολιτικούς, οι οποίοι υποστηρίζουν σε ιδιωτικές συνομιλίες ότι
η Τουρκία δεν θα μπορέσει ποτέ να εκπληρώσει τα κριτήρια της Κοπεγχάγης, παρά
ταύτα όμως υποστήριξαν την απόφαση, δημιουργώντας ψευδαισθήσεις και στην
Τουρκία.

Για την «Αλγκεμάινε», οι συνέπειες της «μυωπικής» αυτής απόφασης είναι
καταστρεπτικές. Καθιστά ασαφή την έννοια της Ευρώπης και βάζει την Ένωση σε
μεγάλες περιπέτειες: «Με ποια επιχειρήματα θα απορρίψουν οι κ.κ. Σιράκ, Μπλερ,
Σρέντερ και Πρόντι αύριο ή μεθαύριο την υποψηφιότητα της Ουκρανίας ή της Λευκορωσίας;».

Σκεπτικισμός

Θα πρέπει να αναφέρει κανείς ότι η συντηρητική «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε»
ουδέποτε υποστήριξε την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. και είχε προειδοποιήσει
ήδη από το 1984 ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να πάψουν να καλύπτονται πίσω από
την Ελλάδα.

Αυτό που αιφνιδιάζει, είναι ο σκεπτικισμός που εκφράζει συνολικά ο γερμανικός
Τύπος και όχι μόνον ο συντηρητικός: και η αρχικά θετική «Ταγκεστάιτουγκ»
συμμερίζεται τις αμφιβολίες κατά πόσον η Τουρκία θα είναι σε θέση να
εκπληρώσει τα κριτήρια της Κοπεγχάγης.

Στη φιλελελεύθερη «Τσάιτ», ο Γιόαχιμ Φριτς Βανάμε υποστηρίζει ότι η αντίληψη
ότι η Τουρκία πρέπει να γίνει μέλος της Ε.Ε. αποτελεί κομμάτι μιας στρατηγικής
σκέψης που έχει τις ρίζες της στον Ψυχρό Πόλεμο: «Η ένταξη της Τουρκίας μπορεί
να σημαίνει και το τέλος της πολιτικής Ένωσης.

Για τη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, η συμμετοχή της Τουρκίας θα
είναι καταστρεπτική. Η Ευρώπη γίνεται ένα παιχνίδι χωρίς σύνορα»

Η ασφάλεια

Στη «Βελτ» εκφράζονται για πρώτη φορά αντιρρήσεις που σχετίζονται με την
ευρωπαϊκή ασφάλεια: «Η ένταξη της Τουρκίας θα σήμαινε ότι η Ε.Ε. αποκτά σύνορα
με τη Μέση Ανατολή και τον Καύκασο, δηλαδή με περιοχές που βρίσκονται σε
μόνιμη κρίση». Γιατί λοιπόν επέμεναν οι Ευρωπαίοι να δώσουν στην Τουρκία το
καθεστώς της υποψήφιας χώρας; «Γιατί το ήθελαν οι Αμερικανοί», σχολιάζει χωρίς
περιστροφές η αυστριακή «Πρέσε» που υποστηρίζει ότι με την τουρκική
υποψηφιότητα «οι Ευρωπαίοι αποκτούν ένα τεράστιο πρόβλημα».

Χριστιανοδημοκράτες και σοσιαλδημοκράτες πάντως άρχισαν ήδη από την επομένη
του Ελσίνκι να αποδυναμώσουν την απόφαση, δίνοντας έμφαση στη θεσμική
μεταρρύθμιση που θα καταλήγει σε μια Ε.Ε. περισσότερων ταχυτήτων.

«Αυτό θα οδηγήσει σε μια θεσμική βαλκανιοποίηση, που θα σημάνει το οριστικό
τέλος του ευρωπαϊκού πολιτικού προγράμματος», προειδοποιεί η «Τσάιτ».