Γρίφος το μέλλον των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων

Οι ευρωπαϊκές χρηματιστηριακές αγορές ­ μεταξύ των οποίων και η γερμανική ­ έχουν προσφέρει αξιόλογες αποδόσεις από την αρχή του χρόνου. Στο στιγμιότυπο, χρηματιστής από την αίθουσα συναλλαγών της Φρανκφούρτης

Καθώς το ευρώ πασχίζει να διατηρηθεί πάνω από το επίπεδο εξίσωσής του με το
δολάριο, οι Ευρωπαίοι διαχειριστές κεφαλαίων έχουν εμπλακεί σε μια μεγάλη
διαμάχη για το μέλλον των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων: άλλοι βλέπουν το ποτήρι
μισοάδειο και άλλοι το βλέπουν μισογεμάτο.

Σχεδόν ένα χρόνο μετά τη γέννηση του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος και οι δύο
ομάδες αναλυτών ­ αισιόδοξοι και απαισιόδοξοι ­ συμφωνούν ότι η επενδυτική
κουλτούρα στην ηπειρωτική Ευρώπη αλλάζει. Οι Ευρωπαίοι επενδυτές έχουν αρχίσει
να αποσύρουν κεφάλαια από χαμηλής απόδοσης τραπεζικές καταθέσεις και να τα
τοποθετούν σε αμοιβαία κεφάλαια. Και όλοι τους συμφωνούν ότι η μανία
συγχωνεύσεων που έχει καταλάβει την Ευρώπη δεν πρόκειται να μειωθεί.
Παράλληλα, γνωρίζουν ότι οι ευρωπαϊκές αγορές, ιδίως τους τελευταίους δύο
μήνες, έχουν κινηθεί με μοχλό την άνοδο των τιμών των μετοχών των κλάδων
τεχνολογίας και τηλεπικοινωνιών. Οι αισιόδοξοι ελπίζουν ότι ο ευρωπαϊκός
τεχνολογικός τομέας βρίσκεται εκεί που βρισκόταν ο αμερικανικός πριν από
μερικά χρόνια: σε θέση εκτόξευσης.

Σε τοπικό νόμισμα, ο βρετανικός χρηματιστηριακός δείκτης FTSE-100 έχει
καταγράψει κέρδη άνω του 14% από την αρχή του έτους, ενώ ο γαλλικός δείκτης
CAC-40 έχει καταγράψει κέρδη που προσεγγίζουν το 40%. Τα κέρδη του γερμανικού
DAX ξεπερνούν το 20%, ενώ τα κέρδη του ιταλικού ΜΙΒ είναι περίπου 5%. Για τους
Αμερικανούς επενδυτές, ωστόσο, η διολίσθηση του ευρώ έχει ψαλιδίσει αυτές τις αποδόσεις.

Οι απαισιόδοξοι

Κάποιοι δεν είναι πεπεισμένοι ότι το μέλλον θα είναι τόσο κερδοφόρο όσο το
πρόσφατο παρελθόν. Όπως και στην περίπτωση των Ηνωμένων Πολιτειών, οι θετικές
αποδόσεις κρύβουν την πραγματική εικόνα των αγορών. Μόνο ένα τρίτο των
κυριότερων ευρωπαϊκών μετοχών ξεπέρασαν σε απόδοση τις αρχικές προβλέψεις, ενώ
το μεγαλύτερο μέρος των υπολοίπων έχει παρουσιάσει στασιμότητα.

«Η αγορά έχει όλα τα αυγά της στο ίδιο καλάθι», λέει ο Ντέιβιντ Μπάουερς,
χρηματιστηριακός αναλυτής της επενδυτικής τράπεζας Μέριλ Λιντς. Επιπλέον,
υπάρχει η ανησυχία ότι δεν υπάρχουν αρκετά μη επενδεδυμένα κεφάλαια για να
διατηρήσουν τις ανοδικές τάσεις των αγορών. «Όλο το ρευστό έχει πέσει στην
αγορά. Υπάρχουν λίγα κεφάλαια για να στηρίξουν την αγορά στην περίπτωση που
αρχίσει να πέφτει», λέει ο Άντριαν Χολμς, ο οποίος διαχειρίζεται περίπου τρία
δισεκατομμύρια δολάρια του επενδυτικού κεφαλαίου Γιούροφαντ της Μέριλ Λιντς
και ανησυχεί για την ταχύτητα με την οποία ανέβηκαν τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια
το φθινόπωρο. «Η κούρσα πραγματοποιήθηκε σε έξι εβδομάδες ή περίπου δύο μήνες
και δεν έχω δει ανάλογη ανοδική κίνηση κατά τη διάρκεια της καριέρας μου».

Αυτό, υποστηρίζει ο Χολμς, είναι λόγος ανησυχίας. «Με βάση τα θεμελιώδη μεγέθη
πιστεύω ότι οι ευρωπαϊκές αγορές βρίσκονται σε πολύ υψηλά επίπεδα. Προβλέπω
ότι οι αγορές θα κινηθούν προς τα κάτω και σχετικά απότομα». Το πρόβλημα, λέει
ο ίδιος, είναι ότι οι επενδυτές «δεν κοιτάζουν πλέον τις αποτιμήσεις».
Πράγματι, ο λόγος τιμής προς κέρδη, το γνωστό Ρ/Ε, των δεικτών FTSE-100 και
του CAC-40 είναι 29 και 30, αντίστοιχα, και οριακά χαμηλότερα του δείκτη της
Γουώλ Στρητ S&Ρ 500. Τα Ρ/Ε των δεικτών DAX και ΜΙΒ είναι υψηλότερα.

Οι αισιόδοξοι

Συγκρίνετε αυτήν την άποψη με την εκτίμηση του Μαρκ Χοντλ, υπεύθυνο
επενδυτικής στρατηγικής για τις αγορές της Ευρώπης στον οίκο Σάλομον Σμιθ
Μπάρνι. Ο Χοντλ πιστεύει ότι η αγορά θα σημειώσει νέα άνοδο, η οποία θα
προκληθεί από τη ρευστότητα. «Τηλεπικοινωνίες και τεχνολογία θα είναι η αιχμή
του δόρατος σε μια πιθανή ανοδική αγορά» για τους επόμενους τρεις ή έξι μήνες.
«Όταν θα βρεθούμε στο ανώτατο σημείο και διαπιστώσουμε ότι η αγορά δεν
πρόκειται να ανέβει άλλο, τότε οι επενδυτές θα θέλουν να πουλήσουν και να
στραφούν για λίγο καιρό σε πιο ασφαλείς τοποθετήσεις. Πάντως, δεν πιστεύω ότι
οι αγορές είναι ήδη υπερτιμημένες».

Μια σειρά από παράγοντες έχουν διατηρήσει σε υψηλά επίπεδα τη ζήτηση για
μετοχές. Σύμφωνα με τον Χοντλ, κάθε μήνα από την αρχή του έτους εισέρεαν σε
ευρωπαϊκά μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια περίπου οκτώ δισεκατομμύρια δολάρια. Και
οι διεθνείς επενδυτές που απέφευγαν στο παρελθόν να τοποθετηθούν στην Ευρώπη
έχουν αρχίσει να επιστρέφουν. Ενώ οι Αμερικανοί επενδυτές αποτελούν ένα
σχετικά μικρό μέρος της αγοράς, έχουν τη δυνατότητα σημαντικής επιρροής στις
τιμές, επειδή εφαρμόζουν πολύ πιο επιθετική επενδυτική στρατηγική από
ορισμένους Ευρωπαίους συναδέλφους τους, λέει ο Χολμς από την επενδυτική
τράπεζα Μέριλ Λιντς.

Ωστόσο, άλλοι αναλυτές πιστεύουν ότι η ζήτηση από την Ευρώπη θα ωθήσει προς τα
πάνω τις τιμές των μετοχών. Η εισροή νέου χρήματος σε ευρωπαϊκά συνταξιοδοτικά
και αμοιβαία κεφάλαια αναμένεται να αυξηθεί το 2000 στα 500 δισεκατομμύρια
δολάρια από 400 που ήταν φέτος. «Πρόκειται για Ευρωπαίους που έχουν αρχίσει να
ανακαλύπτουν τις μετοχικές τοποθετήσεις σε μια κλίμακα που δεν έχουμε δει ποτέ
στο παρελθόν», λέει ο Μάικλ Μπράουνι, επικεφαλής ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων στο
αμοιβαίο κεφάλαιο Τσέις Γκλόμπαλ Άσετ Μάνατζμεντ, το οποίο έχει προσφέρει
αξιόλογες αποδόσεις. «Πιστεύω ότι βρισκόμαστε στον πρώτο χρόνο των υψηλών
αποδόσεων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες αυτές οι αποδόσεις έχουν σημειωθεί τα
τελευταία τρία ή τέσσερα χρόνια.

Συγκεκριμένα προέβλεψε ότι οι μετοχές της Νόκια, της φινλανδικής εταιρείας
κινητών τηλεφώνων, θα βρίσκεται στα 200 ευρώ ύστερα από δώδεκα μήνες, έναντι
154 που ήταν την περασμένη Παρασκευή, ενώ η τιμή της μετοχής τής Έρικσον, του
σουηδικού τηλεπικοινωνιακού γίγαντα, θα βρίσκεται στις 550 κορόνες, έναντι
475,5 που ήταν την περασμένη Παρασκευή.

Άλλες μετοχές εταιρειών του τηλεπικοινωνιακού τομέα ­ η Σονέρα στη Φινλανδία,
η Βιβέντι στη Γαλλία και η Μάνεσμαν στη Γερμανία ­ θα συνεχίσουν την ανοδική
τους πορεία, κυρίως λόγω της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας σε σχέση με τις Ηνωμένες
Πολιτείες στην αγορά των ασύρματων τηλεπικοινωνιών.

Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά πού θα κινηθεί το ευρώ στο μέλλον. Το
κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα ξεκίνησε το 1999 με ισοτιμία 1,18 έναντι του δολαρίου
και την προηγούμενη εβδομάδα έπεσε για λίγο ­ και για πρώτη φορά στη σύντομη
ιστορία του ­ κάτω από το σημαντικό ψυχολογικό επίπεδο εξίσωσής του με το
αμερικανικό νόμισμα. Ωστόσο, αυτή η αδυναμία μπορεί να λειτουργήσει προς το
συμφέρον των επενδυτών.

«Πιστεύουμε ότι το ευρώ πρόκειται να δυναμώσει μέσα στο 2000», εκτιμά ο Χοντλ
της Σάλομον Σμιθ Μπάρνι. Αυτό σημαίνει ότι η τρέχουσα τιμή του κοινού
ευρωπαϊκού νομίσματος αποτελεί ένα πολύ ελκυστικό επίπεδο αγορών για τους μη
Ευρωπαίους επενδυτές, οι οποίοι θέλουν να τοποθετηθούν στα ευρωπαϊκά
επενδυτικά προϊόντα.