Χάος στο Σιάτλ από βίαια επεισόδια

Έκτροπα, βία και συλλήψεις σημάδεψαν την εναρκτήρια ημέρα της συνόδου του
Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), μετατρέποντας πολλά σημεία του Σιάτλ σε
πεδία μάχης. Ο δήμαρχος της πόλης, Πολ Σέιλ, έθεσε την περιοχή σε κατάσταση
εκτάκτου ανάγκης και διέταξε την εφαρμογή μέτρων απαγόρευσης της κυκλοφορίας
και συσκότισης στο κέντρο της πόλεως, από τις 19.00 χθες τοπική ώρα έως το
πρωί (5 το πρωί έως το μεσημέρι ώρα Ελλάδος).

ΠΟΕ, διαμαρτυρίες. Σε ολόκληρο τον κόσμο εργατικές και οικολογικές οργανώσεις ξέσπασαν σε διαμαρτυρίες εν όψει της συνόδου του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, που αρχίζει στο Σιάτλ

Οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας ενάντια στη σύνοδο έλαβαν εκτεταμένη και
ανεξέλεγκτη μορφή, με αποτέλεσμα να ακολουθήσουν συμπλοκές με την αστυνομία, η
οποία χρησιμοποίησε δακρυγόνα, χημικά και ρόπαλα εναντίον των χιλιάδων
διαδηλωτών. Τουλάχιστον 19 άτομα συνελήφθησαν ενώ αναβλήθηκε η εναρκτήρια
τελετή της συνόδου, αφού τα επεισόδια ανάγκασαν τις αντιπροσωπείες να μείνουν
στα ξενοδοχεία τους.

Σύμφωνα με αξιωματούχους του ΠΟΕ, η σύνοδος θα ξεκινήσει το συντομότερο
δυνατόν, σε τοποθεσία περισσότερο ασφαλή για τους συμμετέχοντες.

Τη λύπη της προς τους υπουργούς των χωρών που συμμετέχουν στη σύνοδο «για τα
έκτροπα στα οποία χρειάστηκε να γίνουν μάρτυρες», εξέφρασε χθες το βράδυ η
Αμερικανίδα αντιπρόσωπος για το εμπόριο, Τσαρλίν Μπαρσέφσκι, που προεδρεύει
της συνόδου.

Επτακόσιες κυβερνητικές οργανώσεις και τουλάχιστον 50.000 άνθρωποι αναμένονταν
να συγκεντρωθούν στο Σιάτλ, για να διαδηλώσουν εναντίον της παγκοσμιοποίησης
και του ΠΟΕ, τον οποίο κατηγορούν ότι κινητοποιείται μόνον προς όφελος των
επιχειρήσεων και κατά των εργατικών δικαιωμάτων και της προστασίας του
περιβάλλοντος. Για τον Τζέρι Μάντερ, πρόεδρο του Διεθνούς Φόρουμ για την
Παγκοσμιοποίηση που εδρεύει στο Σαν Φρανσίσκο, ο ΠΟΕ, ο οποίος δεν ελέγχεται
από κανέναν, συνιστά μια νέα μορφή υπερεθνικής «παγκόσμιας κυβέρνησης» που
είναι σε θέση να συντάσσει και να επιβάλει νόμους, τους οποίους τα κράτη-μέλη
είναι υποχρεωμένα να εφαρμόζουν.

Σε ό,τι αφορά την ετερομορφία, οι διαδηλωτές στο Σιάτλ ξεπερνούν πράγματι το
Γούντστοκ. Η οικολογική διεθνής και η κοινωνική αριστερά θα σηκώνουν τις
σημαίες τους δίπλα στους οπαδούς του προστατευτισμού και στον γερουσιαστή
Μπουχάναν, ο οποίος πολεμάει τον ΠΟΕ γιατί δεν θέλει να αφήσει «μια χούφτα
Ευρωπαίους να καθορίσουν το οικονομικό μέλλον των ΗΠΑ». Στην πλειονότητά τους,
πάντως, αυτοί που διαδηλώνουν κατά του γύρου του ΠΟΕ δεν εμπνέονται από τον
απομονωτισμό: «Η ουσιαστική συζήτηση δεν αφορά το αν θέλει κανείς να είναι
μέρος της παγκόσμιας οικονομίας ή όχι, αλλά ποιοι νόμοι θα θεσπίζουν αυτήν την
οικονομία και ποιος τους ορίζει. Γιατί αυτήν τη στιγμή, οι μεγάλες
επιχειρήσεις κυριαρχούν στην παγκόσμια αγορά και καθορίζουν τους κανόνες του
παιχνιδιού», υποστηρίζει ο πρόεδρος της ομοσπονδίας αμερικανικών συνδικάτων
AFL-CIO. «Ο ΠΟΕ πρέπει να λάβει υπ’ όψιν του τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα
εργατικά δικαιώματα παράλληλα με την ελευθερία του εμπορίου», δηλώνει ο
πρόεδρος του συνδικάτου των οδηγών φορτηγών Τζέιμς Χόφα.

Ο πρόεδρος Μπιλ Κλίντον, ο οποίος ήθελε να γίνει η συνάντηση του Οργανισμού
στο Σιάτλ για να αναδειχθεί το όφελος των ΗΠΑ από το ελεύθερο εμπόριο, δήλωσε
ότι αντιμετωπίζει με συμπάθεια τις ανησυχίες που εκφράζουν οι εργατικές και
περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα έγινε 50 χρόνων το 1998. Στη μεταπολεμική
περίοδο, υπό την αιγίδα της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (ΓΚΑΤΤ),
διεξήχθησαν οκτώ γύροι πολυμερών εμπορικών διαπραγματεύσεων. Στον τελευταίο
γύρο της Ουρουγουάης, ύστερα από οκτώ χρόνια διαπραγματεύσεων, συμφωνήθηκε να
συνδεθούν όλα τα ζητήματα που αφορούν το διεθνές εμπόριο. Οι συνομιλίές αυτές
οδήγησαν και στην ίδρυση του Οργανισμού με έδρα τη Γενεύη.

Στο παρασκήνιο των κινητοποιήσεων, οι εκπρόσωποι θα ξεκινήσουν τις
διαπραγματεύσεις. Ακόμα και χωρίς διαδηλώσεις, η ατμόσφαιρα θα ήταν
φορτισμένη, αφού όπως υποστηρίζει η γερμανική αριστερή εφημερίδα
«Ταγκεστσάιτουνγκ» όλοι είναι υπέρ του ελεύθερου εμπορίου, αλλά μόνον εκεί που
η χώρα τους είναι ανταγωνιστική.

Η Ευρώπη σε ρόλο μεσολαβητή

Το μεγαλύτερο εμπορικό μπλοκ στον κόσμο, η Ε.Ε., θέλει να υπερασπιστεί τους
αυστηρούς κανονισμούς που διαθέτει για την προστασία του περιβάλλοντος και των
καταναλωτών. Καλείται όμως να παίξει και τον ρόλο του διεθνούς μεσολαβητή,
αφού οι προκαταρτικές συνομιλίες, που διεξήχθησαν την περασμένη εβδομάδα στη
Γενεύη, απέτυχαν. Πολλές βιομηχανικές χώρες και προ πάντων οι ΗΠΑ ακολουθούν
μια στρατηγική που προσανατολίζεται στην επίτευξη εθνικών στόχων.

80% των μελών του ΠΟΕ είναι χώρες του Τρίτου Κόσμου. Στο Σιάτλ περιμένουν από
την Ε.Ε. να υπερασπιστεί τα συμφέροντά τους και να προωθήσει τη διάνοιξη των
αγορών των βιομηχανικών χωρών για τα προϊόντα τους. Είναι αμφίβολο αν η Ε.Ε.
θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Κόφι Ανάν κάλεσε
τις χώρες του Τρίτου Κόσμου να μη στραφούν εναντίον του ελεύθερου εμπορίου αν
ο γύρος του Σιάτλ δεν τους δώσει αυτό που θέλουν. Ταυτόχρονα, κάλεσε τις
βιομηχανικές χώρες να περιορίσουν τον οικονομικό εγωισμό τους. Υποστήριξε
επίσης ότι ο γύρος του ΠΟΕ δεν είναι το κατάλληλο φόρουμ για να συζητηθούν
εργατικά και περιβαλλοντικά ζητήματα. Οι διαδηλωτές διαφωνούν μαζί του.