ΔΡΟΜΟΙ

Η γενιά…

… του μεταπολέμου έχει βαλθεί να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς της με τον
χρόνο. Είναι η γενιά που, ανάμεσα στο 1955 και στο 1970, πήρε συμβολικά στα
χέρια της την εξουσία, εν ονόματι της νεολαίας: «σίξτις», ποπ αρτ, ροκ και
νοσταλγία. Έχει από όλα στα δύο φωτογραφικά άλμπουμ, που κυκλοφόρησαν στη
Γαλλία, του Ρίτσαρντ Άβεντον (Εκδ. Plume) και του Γκι Πελέρ (Εκδ. Grasset).
Μπορεί κανείς να μιλάει στο όνομα μιας αξίας, όταν η βιολογία την έχει κιόλας
διαλύσει; Ίσως ­ «πειράζοντας» λιγάκι τα ρολόγια. Σίγουρα οι πρωταγωνιστές,
που έχουν γίνει πια παππούδες, είναι οι πρώτοι οι οποίοι στέκονται σήμερα
κατάπληκτοι μπροστά στον ίδιο τους τον μύθο ­ τον μύθο που κατασκεύασαν
πετώντας στα σκουπίδια την κληρονομιά της προηγούμενης γενιάς, πιάνοντας τις
κιθάρες στο χέρι σαν πολυβόλα, για να μην ξαναζήσει ποτέ πια ο κόσμος άλλες Ινδοκίνες.

Το ταξίδι…

… πίσω στα «σίξτις» δεν οδηγεί πάντα στην ευφορία, στην εποχή του τουίστ και
των «παιδιών των λουλουδιών». Το άλμπουμ του Άβεντον είναι μια επιστροφή στην
«άλλη όχθη», στην εποχή του ρατσιστικού μίσους και των βομβών Ναπάλμ στο
Βιετνάμ. Ανακατεύοντας τα περίφημα ασπρόμαυρα πορτρέτα του με συνθήματα,
δείχνει την εξέγερση, τα σώματα αλλοιωμένα και στιγματισμένα: τον Ζαν Ζενέ με
τους Μαύρους Πάνθηρες, τις «ουλές» του Άντι Γουόρχολ, τον Μάλκομ Χ (φωτό),
τους Βιετναμέζους τυλιγμένους στις Ναπάλμ, μέλη του αμερικανικού ναζιστικού
κόμματος, τον γυμνό Νουρέγιεφ, έναν «θεραπευτή με ηλεκτροσόκ», διαβάτες την
ημέρα της δολοφονίας του Τζων Κέννεντυ. Σπάνια βλέπει κανείς φωτογραφίες τόσο
εθνογραφικές: μέσα από τον φακό του Άβεντον, ακόμη και οι πιο σνομπ
Νεοϋορκέζοι μοιάζουν με «σαχίμπ» στην Ινδία. Είτε φωτογράφιζε την Τζάνις
Τσόπλιν είτε τον Χένρι Κίσινγκερ, έμοιαζαν όλοι στρατιώτες σε αυτόν τον
παράξενο εμφύλιο πόλεμο που πολεμάει καθένας με τον εαυτό του. Έχει κανείς την
εντύπωση πως ο Άβεντον έβλεπε τη δεκαετία του 1960 σαν την τελευταία ρομαντική
όχθη πριν από τη γενικευμένη ειρωνεία των επόμενων δεκαετιών.

Με γκαλερί…

… από ονειρικές συναντήσεις με προσωπικότητες μυθικές του αιώνα μοιάζει το
άλμπουμ «Όνειρα του 20ού αιώνα» του Γκι Πελέρ: ο Λώρενς της Αραβίας και ο
Ροδόλφος Βαλεντίνο βεδουίνοι, ο Σαρλ Ντε Γκωλ στο καταγώγιο της «Καζαμπλάνκα»,
η Μπριζίτ Μπαρντό που ποζάρει σαν Τσώρτσιλ, η Ζακλίν Κέννεντυ και ο Κάσιους
Κλέι σε ένα καμπριολέ, η Μαντόνα σε στάση ερωτική πάνω στον τάφο της Μαρλέν
Ντίτριχ. Το σύνολο μοιάζει με Καπέλα Σιστίνα της κουλτούρας της ποπ. Σε αυτό
το ψυχεδελικό Πάνθεον, τα πρόσωπα της δεκαετίας του 1960 έχουν τη μερίδα του
λέοντος: Πολάνσκι, Τίμοθι Λίρι, Μάο και Φελίνι, Ντίλαν και Γουόρχολ, Νίξον και
Ρόλινγκ Στόουνς.

Βιβλία…

… που, αν δεν μπορούν να μπουν κάτω από έναν κοινό τίτλο, μπορεί τουλάχιστον
να τα δει κανείς σαν κομμάτια από ένα παζλ. Τι ήταν πραγματικά η δεκαετία του
1960; Ίσως λίγο από όλα, κάτι από μεγαλείο, κάτι από ναυάγιο, μια ανθρώπινη
δεκαετία στον ανθρώπινο χρόνο. Στο τέλος του άλμπουμ του Άβεντον βρίσκει
κανείς μια παράξενα όμορφη εξομολόγηση του Μπομπ Ντίλαν: «Όλο αυτό
καταστράφηκε. Δεν ξέρω γιατί. Μερικοί πιστεύουν πως υπάρχει ακόμη. Το ελπίζω,
το ελπίζω πολύ. Ξέρω, μέσα μου, πως εξακολουθώ να ανήκω σε μια κρυφή κοινωνία».