ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Είμαστε όλοι προστατευτιστές

Έψαξαν, έψαξαν, και τελικά τον βρήκαν οι Αμερικανοί τον νέο εχθρό. Περί
ενός «-ισμού» πρόκειται, όπως είναι φυσικό: του προστατευτισμού.

«Ο κόσμος δεν είναι εμπόρευμα». Από διαδήλωση κατά του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου στο Στρασβούργο

Υπό την πίεση του κόμματός του, της κοινής γνώμης ή ­ το λιγότερο πιθανό ­ της
συνείδησής του, ο καγκελάριος Σρέντερ προέβη τις τελευταίες ημέρες σε δύο
απροσδόκητες κινήσεις. Η μία ήταν να εκφράσει τη βαθιά δυσαρέσκεια της
κυβέρνησής του για την πρόταση επιθετικής εξαγοράς της γερμανικής εταιρείας
Mannesmann από τον βρετανικό όμιλο κινητής τηλεφωνίας Vodafone. Μια τέτοια
πρόταση θα ήταν θεμιτή στο πλαίσιο μιας αγοράς που λειτουργεί χωρίς κανέναν
περιορισμό, καθίσταται όμως απαράδεκτη αν λάβει κανείς υπόψη του ότι η
Vodafone απασχολεί 27.000 άτομα και η Mannesmann 128.000, πολλοί από τους
οποίους θα βρεθούν στον δρόμο στην περίπτωση που επικυρωθεί η εξαγορά.

Ο Σρέντερ δεν μπορούσε να λάβει μέτρα κατά της εξαγοράς, είχε όμως κάθε
δικαίωμα να εκφράσει τη γνώμη του για να προστατεύσει τις γερμανικές
οικογένειες. Έτσι κι αλλιώς, η τελική απόφαση ανήκει στους μετόχους ­ που
προχθές επανέλαβαν την αντίθεσή τους προς την πρόταση της Vodafone.
Εντυπωσιακή, όμως, ήταν και η παρέμβαση του Γερμανού καγκελάριου προς τις
τράπεζες για να αποτραπεί η χρεοκοπία της εταιρείας Philipp Holzmann, δεύτερης
στον οικοδομικό τομέα της χώρας. Οι αντιδράσεις γι’ αυτή την ενέργεια είναι
αποκαλυπτικές: την ώρα που ο πρόεδρος του γερμανικού Συνδέσμου Βιομηχάνων Χανς
– Όλαφ Χάνκελ χαρακτήριζε την παρέμβαση του Σρέντερ «ανεύθυνη» και
«λαϊκίστικη» (!), η δημοτικότητα του καγκελάριου εκτοξευόταν από το 31% στο 39%…

Το αν λοιπόν οι προστατευτικές κινήσεις του Σρέντερ (ενός ανθρώπου που
καταγγέλλει τον προστατευτισμό όταν τον ασκούν οι άλλοι) είναι «καλές» ή
«κακές», εξαρτάται από το ποιος τις κρίνει. Ο Άλλαν Γκρήνσπαν, για παράδειγμα,
καταδικάζει τον παλιομοδίτικο προστατευτισμό που θέτει σε κίνδυνο τα κέρδη από
τη φιλελευθεροποίηση των αγορών και οδηγεί σε καταστροφικούς εμπορικούς
πολέμους (αλλά έσπευσε να παρέμβει για να σώσει την κατάρρευση του επενδυτικού
κεφαλαίου LTCM, που θα παρέσυρε στην πτώση του τη Γουώλ Στρητ και άλλα
χρηματιστήρια). Και η Γαλλοαμερικανίδα Σούζαν Τζωρτζ, πρόεδρος του
Παρατηρητηρίου για την Παγκοσμιοποίηση, απαντά ότι η ανυπαρξία κανόνων στο
παγκόσμιο εμπόριο έχει καταστροφικές συνέπειες για το περιβάλλον. Το ψάρεμα με
γαριδοπαγίδες, για παράδειγμα, που για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου πρέπει
να είναι ελεύθερο, απειλεί να εξαφανίσει τις θαλάσσιες χελώνες, ένα είδος που
προστατεύεται από διεθνείς συνθήκες. Η απαίτηση του ΠΟΕ και των Αμερικανών να
μη φορολογούνται οι εισαγωγές χαρτιού και ξύλου από τις αναπτυσσόμενες χώρες
θα είχε ως αποτέλεσμα να επιταχυνθεί κατά τουλάχιστον 4% η καταστροφή των δασών.

Ο νέος προστατευτικός πυρετός και οι διαδηλώσεις που δονούν αυτές τις μέρες το
Σηάτλ, τονίζει στο περιοδικό «Foreign Policy» ο Μπρους Στόουκς από το
Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων της Νέας Υόρκης, μας υπενθυμίζουν ότι τα οφέλη από
το διεθνές εμπόριο δεν κατανέμονται με δίκαιο τρόπο. Και ότι οι επιπτώσεις του
στο περιβάλλον αγνοούνται επιδεικτικά.