ΔΡΟΜΟΙ

Οι άνθρωποι…

… σε όλον τον κόσμο ετοιμάζονται να γιορτάσουν την έλευση της νέας
χιλιετίας, αλλά δεν είναι λίγοι εκείνοι που είναι αποφασισμένοι να τους
χαλάσουν τη γιορτή: επιμένουν ότι ο νέος αιώνας και η νέα χιλιετία δεν θα
αρχίσουν πριν από το 2001. Οι οπαδοί του 2001 είναι πολλοί και έγκυροι.
Ειδικοί, ιστορικοί, η Βιβλιοθήκη του Αμερικανικού Κογκρέσου και το Εθνικό
Ινστιτούτο Προτύπων και Τεχνολογίας έχουν ανακηρύξει το έτος 2001 ως το πρώτο
έτος του εικοστού πρώτου αιώνα. Υπάρχει μια εσωτερική λογική στο να αρχίζει να
μετράει κανείς από το μηδέν. Όμως, το πρώτο έτος του χριστιανισμού ήταν το
έτος ένα: το έτος μηδέν δεν υπήρξε ποτέ. Έτσι δεν μπορούμε να αρχίσουμε να
μετράμε τον δεύτερο αιώνα από το έτος 100, γιατί αυτό θα άφηνε τον πρώτο αιώνα
με μόνο 99 χρόνια. Και όλοι οι άλλοι αιώνες πρέπει να ακολουθήσουν αυτόν τον
κανόνα. Η απουσία του έτους μηδέν είναι βέβαια ένα λάθος, ισχυρίζεται στους
«Τάιμς της Νέας Υόρκης» ο μαθηματικός Ρόμπερτ Κάπλαν συγγραφέας του βιβλίου
«Το μηδέν».

Ένα λάθος…

… που αρχίζει από τον Σκύθη μοναχό Διονύσιο τον Μικρό, όταν, το 525,
αποφασίζει πως το πρώτο έτος της ζωής του Χριστού ήταν το έτος ένα. Σαν μην
έφτανε αυτό, το 731, ο αιδεσιμώτατος Βέδας επεκτείνει το χρονολογικό σύστημα
του Διονυσίου στο παρελθόν, επινοώντας τα προ Χριστού χρόνια. Όπως ο
Διονύσιος, είχε και αυτός στη διάθεσή του μόνο το ρωμαϊκό αριθμητικό σύστημα,
που δεν γνώριζε το μηδέν. Έτσι, από το έτος 1 «πήδηξε» αμέσως στο -1. Είναι
σαν να μετράς προς τα πίσω από το 2001 στο 1999, παραλείποντας το 2000. Πόσα
χρόνια είναι από το 10 π.Χ. μέχρι το 10 μ.Χ.; Είκοσι; Όχι. Δεκαεννιά. Ο Βέδας
έπεσε και σε μια αστρονομική παγίδα: δεν «έκλεψε» μόνο ένα χρόνο, αλλά και μια
μέρα, αφού το έτος μηδέν θα έπρεπε να είναι δίσεκτο. Η Βιβλιοθήκη του
Κογκρέσου επιμένει: «Δεν υπήρξε ποτέ ένα σύστημα καταγραφής των βασιλείων, των
δυναστειών ή των εποχών που να μην άρχιζε να μετράει από το έτος ένα». Δεν
είναι αλήθεια.

Οι Μάγια…

… χρησιμοποιούσαν το έτος μηδέν στο ημερολόγιό τους και άρχιζαν κάθε
μήνα από την «ημέρα μηδέν». (Το κακό ­ ή το καλό ­ με αυτούς ήταν ότι το έτος
της Αφροδίτης τους είχε 584 ημέρες και έτσι γιόρταζαν λιγότερες επετείους). Οι
Βαβυλώνιοι βασιλείς ονόμαζαν το πρώτο έτος τους «έτος ανάρρησης στο θρόνο»,
ένα είδος μηδενός. Ύστερα είναι και οι αστρονόμοι. Ας έρθουμε στη θέση του
κομήτη του Χάλεϊ που είναι υποχρεωμένος να μένει πιστός στο ραντεβού του με τη
Γη πάνω κάτω κάθε 75 χρόνια. Τι θα έκανε ανάμεσα στο έτος 1 και το έτος -1; Θα
έπρεπε τάχα να επιταχύνει το ταξίδι του, επειδή οι Ρωμαίοι ξέχασαν να
επινοήσουν το μηδέν;

Επιμένει…

… όμως, η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου πως κανείς δεν αρχίζει να μετράει
από το μηδέν. Ας το πει αυτό στη ΝΑΣΑ, που δεν στέλνει ποτέ τους αστροναύτες
της στο Διάστημα αν η αντίστροφη μέτρηση δεν φτάσει στο μηδέν. Μα οι ημέρες
μέχρι το γύρισμα του χρόνου ολοένα λιγοστεύουν και ο κόσμος θέλει να ξέρει: τι
πρέπει να κάνει λοιπόν; Ο Κάπλαν προτείνει τη δική του απλή λύση: να
γιορτάσουμε και το 2000 και το 2001, να γιορτάσουμε και πριν και μετά, να
γιορτάζουμε πάντα.