Ελληνική ικανοποίηση από τις δηλώσεις Κλίντον

Έμφαση στην προοπτική των ελληνοαμερικανικών σχέσεων κατά τη νέα χιλιετία,
αφήνοντας κατά μέρος το ­ θετικό και αρνητικό ­ παρελθόν, θα δώσει ο
Αμερικανός Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον, κατά τη δημόσια ομιλία του στην Αθήνα, το
Σάββατο. Θα επαναλάβει επίσης, σύμφωνα με πληροφορίες, και τα όσα είπε στην
Τουρκία για το Κυπριακό και τα ελληνοτουρκικά ­ τα οποία έχουν προκαλέσει
συγκρατημένη ικανοποίηση στην ελληνική κυβέρνηση, παρά την αμέριστη υποστήριξη
του Αμερικανού Προέδρου στην τουρκική υποψηφιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Την ίδια στιγμή, «θολή» είναι η εικόνα σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο της
συνάντησης Σημίτη – Ετζεβίτ, που θα γίνει αύριο το πρωί, στο περιθώριο της
Συνόδου Κορυφής του ΟΑΣΕ, στην Κωνσταντινούπολη. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος
Δημήτρης Ρέππας περιορίστηκε να πει ότι θα συζητηθούν θέματα κοινού
ενδιαφέροντος ­ και δεν έχει γίνει κάποια προεργασία για έκδοση κοινού
ανακοινωθέντος. Ωστόσο, οι πληροφορίες είναι αντικρουόμενες, με κάποιους να
κάνουν λόγο για μια δήλωση των δύο ηγετών περί μείωσης της έντασης και
κάποιους άλλους να «βλέπουν» μόνο μία συνάντηση με αντικείμενο τα αισθήματα
αλληλεγγύης των δύο λαών εξ αφορμής των σεισμών.

Μία «πρόγευση» της στάσης που θα έχει ο Μπιλ Κλίντον κατά τις δημόσιες
δηλώσεις του στην Αθήνα έδωσε χθες ο Αμερικανός πρέσβης Νίκολας Μπερνς. Σε
ομιλία του στο Ελληνοαμερικανικό Ινστιτούτο εξήρε τον ρόλο των
Ελληνοαμερικανών ­ και, μάλιστα, άφησε αιχμές για το παρελθόν της αμερικανικής
διπλωματίας, όταν αυτή δυσανασχετούσε με την ανάμειξη των εθνικών κοινοτήτων
στην εξωτερική πολιτική.

Αιχμές, όμως, άφησε ο κ. Μπερνς και για τον ελληνικό Τύπο, υπογραμμίζοντας ότι
η κάλυψη που είχε έως τώρα η επικείμενη επίσκεψη του Αμερικανού Προέδρου έδωσε
έμφαση στην ατμόσφαιρα και όχι στην ουσία. Ο κ. Κλίντον «θα έρθει εδώ ­ είπε ο
Αμερικανός πρέσβης ­ ως ένας φιλέλλην, ένας φίλος και σύμμαχος της Ελλάδας, ως
κάποιος που θέλει το καλύτερο για τη σχέση μας και θέλει να τη δει να
μετασχηματίζεται σε έναν σύγχρονο, ώριμο, αμοιβαίας εμπιστοσύνης συνεταιρισμό
­ έναν συνεταιρισμό του 21ου αιώνα με μια ατζέντα του 21ου αιώνα». Και
πρόσθεσε: «Χρειάζεται να επικεντρωθούμε όχι μόνο στο τι κάναμε ή δεν κάναμε ο
ένας για τον άλλο πριν από πενήντα, σαράντα ή τριάντα χρόνια, αλλά στο κρίσιμο
ερώτημα του μέλλοντος της σχέσης μας».

Αναφερόμενος στο Κυπριακό και τα ελληνοτουρκικά, ο κ. Μπερνς επανέλαβε τα όσα
είπε ο κ. Κλίντον στην Άγκυρα, χωρίς να παραλείψει την αναφορά του Αμερικανού
Προέδρου ότι η Ελλάδα έχει πάρει «τα ρίσκα της για την ειρήνη».

Παρά τη θετική εν γένει στάση του κ. Κλίντον έναντι των εθνικών θεμάτων,
διπλωματικές πηγές θεωρούσαν βέβαιη και την υποστήριξη του κ. Κλίντον, κατά
την επίσκεψή του στην Αθήνα, προς τον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως υποψήφιας
χώρας ­ άνευ όρων ­ κατά τη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι, τον Δεκέμβριο.

Το Ελσίνκι είναι και αυτό που χρησιμεύει ως επιχείρημα αυτών που υποστηρίζουν
πως η συνάντηση Ετζεβίτ – Σημίτη δεν θα πρέπει να δημιουργήσει την εικόνα δύο
χωρών που έχουν «λύσει όλα τους τα προβλήματα». Όπως λένε, εάν υπάρξει τέτοιο
κλίμα, θα είναι μετά πολύ δύσκολο για την ελληνική πλευρά να πείσει τους
εταίρους της στην περίπτωση που υποχρεωθεί να πει «όχι» στην τουρκική
υποψηφιότητα (σ.σ.: επειδή δεν θα έχει πάρει τα ανταλλάγματα που αναμένει από
τους «15»).

Στον αντίποδα αυτής της άποψης κινείται η πληροφορία που θέλει τους ηγέτες
Ελλάδας και Τουρκίας να προσανατολίζονται σε έκδοση κοινού ανακοινωθέντος,
προκειμένου να «αποδειχθεί» προς πάσα κατεύθυνση ότι η Αθήνα δεν είναι
αντίθετη στην ελληνοτουρκική συμφιλίωση.

Πάντως, αργά χθες το βράδυ ­ και μετά τη σύσκεψη που έγινε στο Μέγαρο Μαξίμου,
με αντικείμενο το ταξίδι του Πρωθυπουργού στην Κωνσταντινούπολη ­ διπλωματικές
πηγές επέμεναν πως από τη συνάντηση Ετζεβίτ – Σημίτη θα βγει κοινή δήλωση
μόνον εφόσον η Τουρκία κάνει κάποια κίνηση καλής θέλησης. Διαφορετικά ­ έλεγαν
­ θα είναι μια συνάντηση αντίστοιχη αυτών που έχει ο Γιώργος Παπανδρέου με τον
Ισμαήλ Τζεμ.

Στο μεταξύ, οι εμπειρογνώμονες των χωρών-μελών του ΟΑΣΕ ολοκληρώνουν την
προετοιμασία της Συνόδου Κορυφής στην Κωνσταντινούπολη, απαλείφοντας τα σημεία
«τριβής» μεταξύ των χωρών. Η ελληνική πλευρά έχει πρόθεση να καταθέσει
μονομερή δήλωση προθέσεων, σύμφωνα με την οποία θα επαναφέρει στον Οργανισμό
το «άνισο» καθεστώς που προβλέπει ότι περιοχές της Τουρκίας δεν υπόκεινται
στον εν γένει περιορισμό των συμβατικών όπλων. Μικροπροβλήματα δημιουργεί και
η ενόχληση της Ρωσίας από τη διάθεση του ΟΑΣΕ να αναμειχθεί στο θέμα της Τσετσενίας.

Παρέμβαση για το θέμα της τουρκικής υποψηφιότητας στη Σύνοδο Κορυφής του
Ελσίνκι έκανε και ο Θόδωρος Πάγκαλος, ο οποίος, μετά τη συνάντησή του με τον
Πρωθυπουργό, είπε ότι σημασία έχει πώς «η Ε.Ε. θα αντιμετωπίσει την
υποψηφιότητα της Τουρκίας, γιατί έτσι και η Τουρκία θα είναι υποχρεωμένη να
μπει σε ορισμένα πλαίσια τα οποία δεν θα μπορεί να ξεπεράσει».

Ο πρώην πρόεδρος της Ν.Δ. Μιλτιάδης Έβερτ δήλωσε πως «τις δηλώσεις Ετζεβίτ για
το Κυπριακό, ας τις διαβάσει καλά ο υπουργός Εξωτερικών κ. Παπανδρέου και όλοι
οι άλλοι αιθεροβάμονες, που πιστεύουν ότι η Τουρκία, με τα δεδομένα που
ισχύουν σήμερα στη χώρα αυτή, μπορεί να συναινέσει στην ένταξη της Κυπριακής
Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

Ο πρόεδρος του ΣΥΝ Νίκος Κωνσταντόπουλος, από τη Λέσβο, είπε ότι οι πάντες
αγνοούν «τι θα συζητηθεί ανάμεσα στους δύο Πρωθυπουργούς και κυρίως ως προς
τις επιδιώξεις και τις θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης».