ΔΡΟΜΟΙ

Η τέχνη…

… της πρόβλεψης του μέλλοντος κλείνει μέσα της κάτι σκοτεινό, όταν γίνεται
μαντική και προφητεία πάνω από μια κρυστάλλινη σφαίρα. Είναι όμως κάτι
διαφορετικό, όταν αποφασίζουν να μιλήσουν ­ στο Oxford University Press ­
τριάντα από τα καλύτερα μυαλά που διαθέτει σήμερα ο κόσμος. Συγγραφείς σαν τον
Ουμπέρτο Έκο, οικονομολόγοι σαν τον Γκαλμπρέιθ, βιολόγοι σαν τον Ρίτσαρντ
Ντόκινς, ιστορικοί σαν τον Φουκουγιάμα. Αξίζει να τους ακούσει κανείς, αν
θέλει να μάθει τι τον περιμένει στα επόμενα εκατό χρόνια.

Σεξ – υγεία

Το σεξ θα γίνει οριστικά κάτι ολότελα διαφορετικό από την αναπαραγωγή. Ο
πατέρας του αντισυλληπτικού χαπιού Καρλ Τζεράσι λέει πως η φαρμακευτική
βιομηχανία δεν θα ασχολείται πια με τον έλεγχο, αλλά με την αύξηση των
γεννήσεων, ιδιαίτερα στις ανεπτυγμένες χώρες. Με ένα κοκτέιλ από ορμόνες, οι
γυναίκες θα παράγουν δώδεκα ή περισσότερα ωάρια τη φορά, από τα οποία θα
επιλέγονται τα γενετικώς πιο ισχυρά. «Θα υπάρχουν “τραπεζικοί λογαριασμοί”
κατεψυγμένου σπέρματος και ωαρίων. Το χάπι θα μπει στα μουσεία». Μέχρι το
2030, ολόκληρη η ιατρική επιστήμη θα έχει υποταχθεί στη γενετική, υποστηρίζει
ο γενετιστής Φρεντς Άντερσον. Δεν θα θεραπεύεται η αρρώστια, αλλά το γονίδιο.
Έτσι θα εξασφαλίζεται η υγεία των επερχόμενων γενεών. Βέβαια, η σκοτεινή
πλευρά αυτής τεχνολογίας είναι η μαζική εφαρμογή της ευγονικής. Η «εθνική
κάθαρση», ας πούμε, θα μπορούσε να εφαρμοστεί στο εργαστήριο.

Χρήμα – δημοκρατία

Ο καπιταλισμός θα παραμείνει ένας παράγοντας αστάθειας: στην Ασία, τη Ρωσία,
τη Λατινική Αμερική και στη Γουώλ Στρητ αν σκάσει η «φούσκα». Η δημοκρατία θα
γίνει ο μοναδικός αποδεκτός τρόπος διακυβέρνησης, λέει ο περυσινός νομπελίστας
της Οικονομίας Αμάρτια Σεν. Η κατάρρευση των ασιατικών αγορών έδιωξε κάθε
αυταπάτη. «Η δημοκρατία μπορεί να γίνει πραγματικά ο μοναδικός τρόπος
πρακτικής διακυβέρνησης μιας χώρας». Ο Διαφωτισμός θα πάψει να θεωρείται
αποκλειστικά ευρωπαϊκή υπόθεση και θα γίνει φαινόμενο αραβικό, ασιατικό
(άλλωστε, η λέξη «Βούδας» σημαίνει πεφωτισμένος).

Η νόηση…

…. δεν θα είναι πια όπως την ξέρουμε σήμερα. Με ένα μικροτσίπ που θα
εμφυτεύεται στον εγκέφαλο, θα είναι δυνατή η νοητική επικοινωνία ­ τα λόγια θα
περιττεύουν. Ήδη, ο Βρετανός καθηγητής της Κυβερνητικής Κέβιν Γουόργουικ
κατόρθωσε να εμφυτεύσει ένα μικροτσίπ στο μπράτσο του και να ελέγχει με αυτό
εξ αποστάσεως το κομπιούτερ του. Στο επόμενο πείραμά του θα εμφυτεύσει ένα
μικροτσίπ στον εγκέφαλο της συζύγου του για να μοιράζεται τις σκέψεις του μαζί
της. Με ένα μικροτσίπ θα μπει οριστικά τέλος και στη Βαβέλ των διαφορετικών
γλωσσών: θα μεταφράζονται αυτόματα. Η τεχνητή νοημοσύνη θα καταγράφει κάθε
συναίσθημα. Δεν θα αφήνει τον άνθρωπο να ξεχάσει ποτέ. Και όταν πια οι
ανθρώπινες σχέσεις δεν θα μπορούν να δίνουν συναισθήματα, αυτά θα διδάσκονται
στα σχολεία και θα καταγράφονται σε μια «ηλεκτρονική ψυχή». Με ένα τέτοιο
μέλλον, δεν λείπουν εκείνοι που προφητεύουν την καταστροφή, όπως ο Νόαμ
Τσόμσκι, που βλέπει να έρχεται μια «θανάσιμη μετάλλαξη» του είδους. Πάντως,
όσοι πιστεύουν πως όλα αυτά δεν είναι παρά προβλέψεις αβέβαιες και
παρακινδυνευμένες ευφάνταστων σοφών, μπορούν να κρατήσουν την ενόραση ενός όχι
λιγότερο σοφού, του Γούντι Άλεν (φωτό): «Είδα το μέλλον. Είναι σαν το παρόν,
μόνο που κρατάει περισσότερο».