Οι εικόνες-σοκ από το άσυλο της Λέσβου

Διεθνή κατακραυγή προκάλεσαν για μία ακόμα φορά οι συνθήκες νοσηλείας
ατόμων με νοητική υστέρηση, ψυχικά ασθενών και πασχόντων από ανίατες ασθένειες
στη χώρα μας.

Η εγκατάλειψη. Οι φωτογραφίες που δημοσιεύτηκαν στο ρεπορτάζ των «Κυριακάτικων Τάιμς» είναι αποκαλυπτικές. Ο ασθενής είναι ημίγυμνος και δεμένος στο κρεβάτι

Οι φωτογραφίες και το ρεπορτάζ των «Sunday Times» στο δημοσίευμα της 10ης
Οκτωβρίου, σχετικά με την προνοιακή περίθαλψη στο ίδρυμα «Η Θεομήτωρ» της
Λέσβου, προκάλεσαν την άμεση παρέμβαση του υπουργείου Υγείας.

Ασθενής δεμένη από το κιγκλίδωμα του κρεβατιού, θάλαμοι με γυναίκες που
τυλίγουν το σώμα τους με σεντόνια, άνθρωποι που σέρνονται στους διαδρόμους και
άτομα με εμφανή στο σώμα και το πρόσωπό τους τα σημάδια της κακοποίησης
συνθέτουν το φωτογραφικό ντοκουμέντο που προκάλεσε την άμεση αντίδραση των
ελληνικών υπηρεσιών υγείας.

«Δεν δικαιολογείται»

Μετά την επίσκεψη όμως στην Αγιάσο της Λέσβου, τόσο ο γενικός διευθυντής
Πρόνοιας όσο και ο διευθυντής της Διεύθυνσης Ηλικιωμένων και Ατόμων με Ειδικές
Ανάγκες όχι μόνο δεν επιβεβαίωσαν τα δημοσιεύματα αλλά προέβησαν σε δηλώσεις
όπου μεταξύ άλλων αναφέρουν χαρακτηριστικά: «Εκτός από επιμέρους διαπιστώσεις
για λειτουργικά προβλήματα του ιδρύματος σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται
η ακρίβεια δημοσιευμάτων μερίδας του ξένου Τύπου».

«Οι άνθρωποι είναι δεμένοι στα κρεβάτια. Κατσαρίδες. Εγκατάλειψη. Αυτές δεν
είναι οι παλιές κακές ημέρες της ψυχιατρικής φροντίδας. Συμβαίνει τώρα, σε ένα
ειδυλλιακό νησί, μερικές ώρες μακριά από το Gatwick», ξεκινάει το ρεπορτάζ των
«Κυριακάτικων Τάιμς», το οποίο κάνει λεπτομερείς αναφορές στις συνθήκες
διαβίωσης των ασθενών υπενθυμίζοντας ότι από το 1984 έως το 1986 η Ευρωπαϊκή
Κοινότητα επιχορήγησε με 32 εκατομμύρια λίρες την Ελλάδα για τη μεταρρύθμιση
στο χώρο της ψυχικής υγείας.

Το ίδρυμα κοινωνικής πρόνοιας «Η Θεομήτωρ», για το οποίο θα πρέπει να
σημειωθεί ότι δεν πρόκειται για ψυχιατρείο και επομένως δεν ενισχύεται από
ευρωπαϊκούς πόρους αλλά πρόκειται για προνοιακό ίδρυμα, φιλοξενεί σε μεγάλη
πλειοψηφία άτομα με ανίατες ασθένειες καθώς και άτομα με ειδικές ανάγκες, είτε
παθολογικές είτε νοητικές. Το σύνολο των περιθαλπομένων φτάνει τους 133, ενώ
το προσωπικό του ιδρύματος αποτελείται από 81 εργαζόμενους διαφόρων
ειδικοτήτων. Επίσης χαρακτηριστικό είναι ότι οι κάτοικοι στην Αγιάσο της
Λέσβου το αποκαλούν «άσυλο ανιάτων».

Περιγραφές φρίκης

Και ενώ στο ρεπορτάζ των «Τάιμς» γίνονται περιγραφές των συνθηκών διαβίωσης με
φράσεις όπως «οι τοίχοι είναι καλυμμένοι με σμήνη κατσαριδών, ενώ στο πάτωμα
υπάρχουν υπολείμματα τροφών και λιμνούλες με ούρα», οι υπεύθυνοι από πλευράς
υπουργείου διαπίστωσαν «μεγάλο πρόβλημα στην απουσία μόνιμου ιατρικού
προσωπικού». Κανείς δεν έχει εκδηλώσει μέχρι στιγμής ενδιαφέρον για τη θέση
του γιατρού στο ίδρυμα, παρά τις επανειλημμένες προκηρύξεις. Έτσι οι ανάγκες
καλύπτονται από επισκέπτη γιατρό.

Εικόνες-σοκ. «Με εμφανή τα σημάδια της κακοποίησης»

Την ίδια στιγμή όμως καταγράφονται δύο προβλήματα στη λειτουργία του
ιδρύματος, όπου σε γενικές γραμμές διαπιστώθηκαν «καλές συνθήκες στη διαμονή
των ασθενών»: το ένα είναι η απουσία ειδικευμένου προσωπικού για σύγχρονη
επιστημονική ιατρική συνδρομή σε βαριές περιπτώσεις που επιδέχονται όμως
βελτίωσης και το άλλο, η έλλειψη ειδικευμένου βοηθητικού προσωπικού
(φυσιοθεραπευτών, εργασιοθεραπευτών) αλλά και νοσηλευτικού προσωπικού έτσι
ώστε να καλύπτονται πλήρως όλες οι βάρδιες.

Το ίδρυμα «Θεομήτωρ» διοικείται από Διοικητικό Συμβούλιο στο οποίο προεδρεύει
ο Μητροπολίτης Μυτιλήνης κ. Ιάκωβος και βρίσκεται υπό την εποπτεία του
υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας. Ο προϋπολογισμός λειτουργίας του ιδρύματος για
το τρέχον έτος είναι 1 δισ. 300 εκατ. δραχμές. Σε ό,τι αφορά τις εικόνες και
το ρεπορτάζ του δημοσιεύματος της αγγλικής εφημερίδας ο αντιπρόεδρος του Δ.Σ.
του ιδρύματος κ. Αλ. Καζάζης δήλωσε πως «όλα αυτά ήταν ψευδή, δεν είχαν σχέση
με την πραγματικότητα, αφού δεν δόθηκε συνολική εικόνα της λειτουργίας του
ιδρύματος. Είναι χαρακτηριστικό ότι παραλείφθηκε εξ ολοκλήρου η ύπαρξη της
μιας πτέρυγας και δόθηκε βάρος και δημοσιότητα σε δύο συγκεκριμένα, ιδιαίτερα
βαριά περιστατικά, όπου σε όλα τα ιδρύματα του κόσμου αντιμετωπίζονται με τον
ίδιο τρόπο».