ΔΡΟΜΟΙ

Τι γυρεύουν…

… ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ο Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, ο ιμάμης και
σεΐχης Ελ Αζάρ, οι ραβίνοι του Παγκόσμιου Εβραϊκού Συμβουλίου, μια βουδιστική
αντιπροσωπεία και μέλη του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση όλοι μαζί πάνω στο
ίδιο πλοίο; Και τι θα κάνουν εκεί εκατοντάδες αρχιερείς, μοναχοί και ορθόδοξοι
θεολόγοι, ακαδημαϊκοί, φιλόσοφοι, καλλιτέχνες και επιστήμονες, πάνω σε ένα
πλοίο που μέσα σε δεκαπέντε μέρες θα διατρέξει από πάνω ώς κάτω τον μεγαλύτερο
ποταμό της Ευρώπης; Μπορεί να μοιάζει με σκηνή από ταινία του Ταρκόφσκι ή του
Κουστουρίτσα, αλλά το «πλοίο της Ορθοδοξίας» σαλπάρισε χθες από το Πασάου της
Γερμανίας. Θα διασχίσει δέκα χώρες. Μπορεί να κινδυνέψει, καθώς κάποιες από
αυτές σπαράσσονται από εμφύλιους πολέμους. Μπορεί να απειληθεί από πυρηνική
μόλυνση. Μα στις 26 Οκτωβρίου ­ πρώτα ο Θεός ­ θα φτάσει στην Κονστάντσα. Στα
νερά της Μαύρης Θάλασσας, εκεί όπου ο νομπελίστας ποιητής Γιόσιπ Μπρόντσκι
«είδε» μέσα στη «Φυγή από το Βυζάντιο» το πιο μαύρο σημείο του πλανήτη.

Ο Πάπας…

… των Καθολικών βάζει πάνω από όλα την ιερότητα της ανθρώπινης γονιμότητας,
παρά τις διαμαρτυρίες των δημογράφων και τις εκκλήσεις των επιστημόνων. Μα η
Ορθόδοξη Εκκλησία έχει βάλει πάνω από όλα τη διατήρηση της ανθρώπινης
ανάπτυξης και τη σωτηρία της φύσης από τις παράλογες επιλογές του ανθρώπου. Ο
ασκητισμός που έχει τις ρίζες του στη βυζαντινή παράδοση και η αποχή από την
κοσμική πολιτική εξουσία δίνουν στη δράση της Ορθοδοξίας απόλυτη
διακριτικότητα, γράφει η «Στάμπα», σε αντίθεση με τη λαϊκίστικη και
εντυπωσιακή προβολή του καθολικού παπισμού. Μα πίσω από αυτή τη διακριτικότητα
δεν μπορεί να μη δει κανείς σήμερα τη μεγάλη ορθόδοξη πολιτιστική αναγέννηση,
τόσο στην Ελλάδα όσο και στον γειτονικό μετακομμουνιστικό σλαβικό κόσμο.

Η Ορθοδοξία…

… έθετε πάντα σε αμφισβήτηση το δυτικό πρότυπο ανάπτυξης. Η ορθόδοξη
θεολογία είχε πάντα μια οικολογική διάσταση, γράφει η ιταλική εφημερίδα, μια
θεώρηση της φύσης που είναι κάτι ανάμεσα στον καθολικό ανθρωποκεντρισμό και
την ανατολική αντίληψη της αιωνιότητας. «Ο Θεός τοποθέτησε τον άνθρωπο στον
Κήπο για να τον καλλιεργεί και να τον φροντίζει, αλλά εμείς ούτε μπορέσαμε να
τον διατηρήσουμε ούτε τον φροντίσαμε σύμφωνα με τη θέλησή Του», γράφει για τον
μοναχισμό και την οικολογία ο ηγούμενος της Μονής Ιβήρων Βασίλειος Γοντικάκης,
μια τολστοϊκή μορφή «ένθεου αναρχικού», από αυτές που κοσμούν σήμερα το Άγιον
Όρος. «Μόνο η αποδοχή της ουσιώδους ενότητας ανάμεσα στην υλική και την
πνευματική διάσταση της ζωής μπορεί να οδηγήσει την ανθρώπινη κοινωνία σε μια
διατηρήσιμη ανάπτυξη για τις μέλλουσες γενεές».

Η θεολογία…

… του περιβάλλοντος, η ιερότητα της φύσης, ο μυστικός ρόλος των υδάτων στη
ζωή, η ηθικοθεολογική διάσταση της πυρηνικής ενέργειας θα είναι τα θέματα που
θα συζητήσουν ιερωμένοι, φιλόσοφοι, επιστήμονες και πολιτικοί σε αυτήν τη
μεταμοντέρνα Κιβωτό της ψυχής και του πνεύματος που για δεκαπέντε μέρες θα
διασχίζει τα πιο μολυσμένα νερά της Ευρώπης, ανάμεσα από τις πεσμένες
γιουγκοσλαβικές γέφυρες, τις παραμονές του έτους της Αποκαλύψεως.